สาธารณรัฐคิวบา
Republic of Cuba
เมืองหลวง กรุงฮาวานา
ที่ตั้ง เป็นเกาะอยู่ในทะเลแคริบเบียน มีขนาดใหญ่ที่สุดใน West Indies ตั้งอยู่ระหว่างทะเลแคริบเบียนกับมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ
อาณาเขต พื้นที่โดยรวม 110,860 ตาราง กม. เป็นแผ่นดิน 109,820 ตาราง กม. พื้นน้ำ 1,040 ตาราง กม. ชายฝั่งทะเลยาวทั้งหมด 3,735 กม.
ภูมิประเทศ คิวบาเป็นหมู่เกาะ ล้อมรอบด้วยกลุ่มเกาะขนาดเล็ก 4 กลุ่ม ได้แก่ หมู่เกาะ Colorados Archipelago ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หมู่เกาะ Sabana-Camagüey ในมหาสมุทรแอตแลนด์ติก หมู่เกาะ Jardines de la Reina ทางทิศใต้ และหมู่เกาะ Canarreos ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เกาะหลักเรียกว่า คิวบา มีความยาว 1,250 กม. เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในทะเลแคริบเบียน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบและเนินขนาดเล็ก มีภูเขา Sierra Maestra ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจุดสูงสุดเรียกว่า Pico Turquino โดยมีความสูง 1,974 เมตร เกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 2 คือ Isla de la Juventud หรือ Isle of Youth ในหมู่เกาะ Canarreos โดยมีพื้นที่ 2,200 กม.
ภูมิอากาศ พื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะตั้งอยู่ใต้เส้น Tropic of Cancer มีสภาพภูมิอากาศแบบร้อนชื้น (Tropical) ได้รับอิทธิพลจากกระแสน้ำอุ่นจากบริเวณเส้นศูนย์สูตร มี 2 ฤดู คือ ฤดูแล้ง ระหว่าง พ.ย.-เม.ย. และฤดูฝนระหว่าง พ.ค.-ต.ค. อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ 21-27 องศาเซลเซียส ภัยธรรมชาติที่สำคัญ คือ พายุเฮอร์ริเคน ซึ่งพัดมาจากชายฝั่งด้านตะวันตกเฉียงใต้ในช่วง ก.ย.-ต.ค.
ศาสนา คริสต์ 58.9% ความเชื่อท้องถิ่น เช่น นับถือภูติผีของแอฟริกา 17.6% อื่น ๆ 5% และไม่นับถือศาสนา 23.2%
ภาษา ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการ
การศึกษา อัตราการรู้หนังสือของประชากรอายุตั้งแต่ 15 ปี อยู่ที่ 99.7% งบประมาณด้านการศึกษา 9.4% ของ GDP
วันชาติ 1 ม.ค. (วันประกาศเอกราช)
Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez
(ประธานาธิบดีคิวบา)
ประชากร ประชากร 10.89 ล้านคน เป็นคนผิวขาว 64.1% Mulatto 26.6% ผิวสี 9.3% โครงสร้างอายุประชากร : อายุ 0-14 ปี 16.3% อายุ 15-64 ปี 66.5% และอายุ 65 ปีขึ้นไป 17.2% อายุขัยเฉลี่ยของประชากรโดยรวม 80.01 ปี เพศชาย 77.8 ปี และเพศหญิง 82.6 ปี อัตราการเกิด 9.9 คนต่อประชากร 1,000 คน อัตราการตาย 9.5 คนต่อประชากร 1,000 คน อัตราการเพิ่มของประชากร -0.17%
การก่อตั้งประเทศ นายคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส พบคิวบาเมื่อปี 2035 และถูกยึดครองเป็นอาณานิคมของสเปน ชาวอินเดียนพื้นเมือง ได้แก่ ชาว Taíno หรือ Arawak ชาว Guanajatabey และ Ciboney ก็เริ่มมีจำนวนลดลงอย่างต่อเนื่องเพราะถูกเกณฑ์ใช้แรงงานและติดโรคติดต่อจากชาวสเปนที่มาตั้งถิ่นฐาน มีการนำแรงงานชาวแอฟริกาเข้ามาปลูกกาแฟและอ้อย ตั้งแต่ปี 2303 คิวบากลายเป็นจุดตั้งต้นของชาวสเปนในการค้นหาสมบัติของชาวอินคาในเม็กซิโก และเปรู สหรัฐฯ เข้าช่วยปลดปล่อยคิวบาจากการเป็นอาณานิคมของสเปนเมื่อปี 2441 และมีการลงนามในสนธิสัญญาปารีสให้คิวบาเป็นเอกราชเมื่อปี 2541 ต่อมาในปี 2551 นาย Fidel Castro ผู้นำกลุ่มกบฎยึดอำนาจการปกครอง และดำรงตำแหน่ง นรม.ระหว่างปี 2502-2519 ก่อนแต่งตั้งตนเองขึ้นเป็นประธานาธิบดีเมื่อปี 2519 ปกครองคิวบานานเกือบ 50 ปี ก่อนส่งมอบให้นาย Raul Castro น้องชายเมื่อ ก.พ.2551
การเมือง สังคมนิยมคอมมิวนิสต์ แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 15 จังหวัดและ 1 เขตปกครองพิเศษ
ฝ่ายบริหาร : ประธานาธิบดีเป็นประมุขและหัวหน้ารัฐบาล ปัจจุบันคือนาย Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez ได้รับเลือกจากสภาแห่งชาติด้วยคะแนนเสียง 98.1% (เมื่อ 10 ต.ค.2562) ต่อจากนาย Raúl Castro วาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี ประธานาธิบดีเป็นผู้เสนอชื่อคณะรัฐมนตรีให้สภาแห่งชาติพิจารณาอนุมัติ การเลือกตั้งครั้งหลังสุดมีขึ้นเมื่อ 26 มี.ค.2566
ฝ่ายนิติบัญญัติ : ระบบสภาเดียวคือ สภาแห่งชาติ (National Assembly of People’s Power) มีสมาชิก 470 คน ดำรงตำแหน่งวาระ 5 ปี การเลือกตั้งครั้งหลังสุดมีขึ้นเมื่อ 26 มี.ค.2566
ฝ่ายตุลาการ : ศาลประชาชนสูงสุด (People’s Supreme Court หรือ Tribunal Supremo Popular) ทำหน้าที่กำกับดูแลศาลอื่น ๆ รวมถึงศาลทหาร สมาชิก 41 คน มาจากการเลือกโดยสภาแห่งชาติ ระบบกฎหมายแบบจารีตประเพณีตามแบบของสเปน
พรรคการเมืองสำคัญ : ระบบพรรคเดียว คือ พรรคคอมมิวนิสต์คิวบา (Cuba Communist Party-PCC) โดยนาย Miguel Díaz-Canel เป็นเลขาธิการพรรค
กลุ่มกดดันทางการเมือง : Cuban Commission for Human Rights and National Reconciliation โดยมีนาย Elizardo Sánchez Santa Cruz-Pacheco เป็นหัวหน้า กลุ่ม Patriotic Union of Cuba รวมถึงกลุ่มนักเคลื่อนไหวทางการเมืองและกลุ่มนักเคลื่อนไหวบนอินเทอร์เน็ต
เศรษฐกิจ คิวบาเผชิญภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวในห้วงสองปีที่ผ่านมา เนื่องจากรายได้ด้านการท่องเที่ยวที่ลดลง วิกฤตพลังงาน มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ ที่ส่งผลกระทบต่อการส่งออก และปัญหาเสถียรภาพทางการเงิน รัฐบาลคิวบาปรับเปลี่ยนนโยบายเศรษฐกิจให้เปิดเสรีมากขึ้น เร่งหาหุ้นส่วนทางการค้าที่หลากหลาย เช่น โครงการร่วมทุนระหว่างรัสเซีย-คิวบาในการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่รอบท่าเรือ Mariel ตามข้อตกลงด้านการลงทุนของรัสเซียในคิวบาภายในปี 2573 การยกเว้นการตรวจลงตราหนังสือเดินทางของคิวบาแก่นักท่องเที่ยวจีนเพื่อกระตุ้นรายได้ด้านการท่องเที่ยว ขณะที่คณะกรรมการเศรษฐกิจแห่งลาตินอเมริกาและแคริบเบียนของสหประชาชาติ (ECLAC) คาดการณ์ว่า การขยายตัวทางเศรษฐกิจของคิวบาในปี 2569 มีแนวโน้มปรับตัวลดลง เนื่องจากภาวะเงินเฟ้อ การชะลอตัวของภาคการบริโภค และการขาดแคลนเงินตราต่างประเทศ
สกุลเงิน ตัวย่อสกุลเงิน : ช้สกุลเงินเปโซคิวบา (Cuban Peso-CUP) เพียงสกุลเดียว และยกเลิกการใช้สกุลเงิน Cuban Convertible Peso (CUC) ตั้งแต่ ม.ค.2564
อัตราแลกเปลี่ยนต่อดอลลาร์สหรัฐ : 1 ดอลลาร์สหรัฐ : 23.96 เปโซคิวบา
อัตราแลกเปลี่ยนต่อบาท : 1 เปโซคิวบา : 1.35 บาท (พ.ย.2568)
ดัชนีเศรษฐกิจสำคัญ
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) : 107,350 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ : 1.5%
รายได้เฉลี่ยต่อหัวต่อปี : 7,508 ดอลลาร์สหรัฐ
แรงงาน : 4.86 ล้านคน
อัตราการว่างงาน : 3.3%
หนี้สาธารณะ : 134% ของ GDP
อัตราเงินเฟ้อ : 27.7%
ดุลบัญชีเดินสะพัด : 2,405 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ดุลการค้าระหว่างประเทศ : ขาดดุล 6,597 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
มูลค่าการส่งออก : 1,474 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
สินค้าส่งออก : ปิโตรเลียม นิกเกิล ผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ น้ำตาล ยาสูบ ปลา ผลไม้ประเภทส้ม กาแฟ
ตลาดส่งออก : จีน 34% สเปน 12% เยอรมนี 6% สวิตเซอร์แลนด์ 5% และฮ่องกง 4%
มูลค่าการนำเข้า : 8,071 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
สินค้านำเข้า : ปิโตรเลียม อาหาร เครื่องจักรกลและอุปกรณ์เคมีภัณฑ์
คู่ค้านำเข้า : สเปน 24% จีน 13% เนเธอร์แลนด์ 10% สหรัฐฯ 9% และแคนาดา 6%
ทุนสำรองต่างประเทศ : 1,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
หนี้ต่างประเทศ : 29,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
การทหาร กองทัพปฏิวัติคิวบา (Revolutionary Armed Forces-FAR) มีกำลังพล 49,000 นาย แบ่งออกเป็น ทบ. 38,000 นาย ทร. 3,000 นาย และ ทอ. 8,000 นาย นอกจากนี้ ยังมีกองกำลังรบกึ่งทหาร 26,500 นาย กำลังพลสำรอง 39,000 นาย และกองกำลังรบกึ่งทหารสำรอง 1,120,000 นาย การเกณฑ์ทหารภาคบังคับชายอายุระหว่าง 17-28 ปี (ระยะเวลารับใช้ชาตินาน 2 ปี) ส่วนสตรีไม่บังคับ ยุทโธปกรณ์สำคัญ ได้แก่ รถถัง 1,230 คัน รถถังปืนใหญ่อัตตาจร 100 คัน รถลำเลียงพลหุ้มเกราะ 756 คัน ปืนใหญ่มากกว่า 1,715 กระบอก และชนิดลากจูง 500 กระบอก เครื่องยิงจรวดหลายลำกล้อง 175 กระบอก บ.โจมตี/สกัดกั้น 10 เครื่อง บ.ลาดตระเวน 1 เครื่อง บ.ลำเลียง 23 เครื่อง บ.ฝึก 26 เครื่อง ฮ. 13 เครื่อง ฮ.โจมตี 4 เครื่อง เรือฟริเกต 2 ลำ เรือตรวจการณ์ชายฝั่ง 9 ลำ และเรือกวาดทุ่นระเบิด 5 ลำ งบประมาณด้านการทหาร 4.2% ของ GDP
ความสัมพันธ์ไทย–คิวบา
ไทยกับคิวบาสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตเมื่อ 15 พ.ค.2501 ปัจจุบัน รัฐบาลไทยแต่งตั้ง ให้ ออท. ณ กรุงเม็กซิโก เป็น ออท.ประจำคิวบาด้วย และเมื่อปี 2546 เปิดสถานกงสุลกิตติมศักดิ์ไทยประจำคิวบา ส่วนรัฐบาลคิวบาเปิด สอท.คิวบา ณ กรุงเทพฯ เมื่อ 13 ม.ค.2547
ความร่วมมือด้านเศรษฐกิจยังอยู่ในระดับต่ำ การค้าทวิภาคีระหว่างกันเมื่อปี 2567 มีมูลค่า 255.73 ล้านบาท ไทยส่งออก 71.39 ล้านบาท และนำเข้า 184.34 ล้านบาท โดยที่ไทยเป็นฝ่ายขาดดุลการค้า 112.95 ล้านบาท สินค้าส่งออกสำคัญของไทย ได้แก่ เครื่องซักผ้า เครื่องซักแห้งและส่วนประกอบ อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป ตู้เย็น ตู้แช่แข็งและส่วนประกอบ และเครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ สินค้านำเข้าสำคัญ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์เวชกรรมและเภสัชกรรม ผลิตภัณฑ์ยาสูบ สัตว์น้ำสด แช่แข็ง แปรรูปและกึ่งสำเร็จรูป และเครื่องดื่มประเภทน้ำแร่ น้ำอัดลม และสุรา
ข้อตกลงสำคัญ : ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือระหว่างกระทรวงการต่างประเทศไทยกับคิวบา (พ.ย.2543) ความตกลงเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและวิชาการระหว่างรัฐบาลไทยกับคิวบา (ก.พ.2545) ความตกลงระหว่างสภาหอการค้าไทยกับคิวบา (มี.ค.2547) ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ก.ย.2549) ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านกีฬาระหว่างไทยกับคิวบา (ม.ค.2552) และความตกลงด้านสาธารณสุขและการวิจัยทางการแพทย์ (เม.ย.2561)
สถานการณ์สำคัญที่น่าติดตาม
ความสัมพันธ์ระหว่างคิวบากับสหรัฐฯ ที่ถดถอยลง ในห้วงการดำรงตำแหน่งของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ที่ดำเนินนโยบายเข้มงวดต่อคิวบา และยกเลิกมาตรการที่อดีตประธานาธิบดีโจเซฟ ไบเดนกำหนดไว้ ได้แก่ เพิกถอนการถอดคิวบาออกจากรายชื่อรัฐที่สนับสนุนการก่อการร้าย ห้ามชาวสหรัฐฯ เดินทางไปท่องเที่ยวคิวบา ยกเว้นการเดินทางเพื่อกิจกรรมด้านการศึกษาและมนุษยธรรม เพิกถอนสถานะทางกฎหมายชั่วคราวต่อผู้อพยพชาวคิวบาในสหรัฐฯ เช่นเดียวกับผู้อพยพชาวเฮติ นิการากัว และเวเนซุเอลา รวมทั้งคัดค้านข้อเรียกร้องของสหประชาชาติ (UN) ที่เรียกร้องให้ยุติมาตรการคว่ำบาตรคิวบา
Gallery
