ความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอลสำหรับความร่วมมือหลากหลายสาขาทางวิชาการและเศรษฐกิจ

ความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอลสำหรับความร่วมมือหลากหลายสาขาทางวิชาการและเศรษฐกิจ
(Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation-BIMSTEC)

เว็บไซต์                      bimstec.org/

 

ที่ตั้งสำนักเลขาธิการ    กรุงธากา บังกลาเทศ

 

วันก่อตั้ง                6 มิ.ย.2540

 

ประวัติการก่อตั้ง          ไทยริเริ่มก่อตั้งกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศรอบอ่าวเบงกอล ภายใต้ชื่อ Bangladesh-India-Sri Lanka-Thailand Economic Cooperation (BIST-EC) เมื่อปี 2540 แต่ต่อมาในปีเดียวกันได้ปรับชื่อเป็น Bangladesh-India-Myanmar-Sri Lanka-Thailand Economic Cooperation (BIMST-EC) หลังจากเมียนมาเข้าเป็นสมาชิกใหม่ตามมติที่ประชุมระดับรัฐมนตรี สมัยพิเศษ ที่กรุงเทพฯ และเมื่อ 31 ก.ค.2547 ได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation โดยยังคงใช้อักษรย่อ BIMSTEC เช่นเดิม ซึ่งเป็นผลจากการประชุมสุดยอด ครั้งแรก ที่ไทย นอกจากนี้ BIMSTEC รับภูฏานและเนปาลเข้าร่วมเป็นสมาชิกเพิ่มเติม เมื่อปี 2546

 

สมาชิก                 7 ประเทศ ได้แก่ บังกลาเทศ ภูฏาน อินเดีย เมียนมา เนปาล ศรีลังกา และไทย

 

เลขาธิการ              นาย Indra Mani Pandey (ชาวอินเดีย) วาระปี 2566-ปัจจุบัน

 

ตำแหน่งประธาน       ใช้ระบบหมุนเวียนการดำรงตำแหน่งประธาน โดยเรียงตามตัวอักษร เริ่มจากบังกลาเทศ (ปี 2540-2542) อินเดีย (ปี 2543) เมียนมา (ปี 2544-2545) ศรีลังกา (ปี 2545-2546) ไทย (ปี 2547-2548) บังกลาเทศ (ปี 2548-2549) อินเดีย (ปี 2549-2551) เมียนมา (ปี 2551-2557) เนปาล (ปี 2558-2561) ศรีลังกา (ปี 2561-2565) ไทย (ปี 2565-2567) บังกลาเทศ (ปี 2568-2570)

 

ภารกิจ         มีความร่วมมือหลากหลายสาขา โดยที่สมาชิกทั้ง 7 ประเทศ มีบทบาทนำในแต่ละสาขา ดังนี้

1.  สาขาการค้า การลงทุน และการพัฒนา (บังกลาเทศเป็นประเทศนำ) กลไกความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ คณะทำงานว่าด้วยกฎถิ่นกำเนิดของสินค้าและคณะกรรมการเจรจาการค้า BIMSTEC

2.  สาขาสิ่งแวดล้อม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (ภูฏานเป็นประเทศนำ) กลไก
ความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ การจัดตั้งศูนย์สภาพอากาศและภูมิอากาศของภูมิภาค BIMSTEC

3.  สาขาความมั่นคง (อินเดียเป็นประเทศนำ) กลไกความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ อนุสัญญา BIMSTEC ว่าด้วยความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในเรื่องทางอาญา อนุสัญญา BIMSTEC ว่าด้วยความร่วมมือด้านการต่อต้านการก่อการร้าย องค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ และการลักลอบค้ายาเสพติด

4.  สาขาความร่วมมือการเกษตร และความมั่นคงทางอาหาร (เมียนมาเป็นประเทศนำ) กลไกความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านความร่วมมือทางการเกษตร

5.  สาขาการติดต่อระหว่างประชาชน (เนปาลเป็นประเทศนำ) กลไกความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการก่อตั้งคณะกรรมการอุตสาหกรรมวัฒนธรรมและศูนย์ปฏิบัติการอุตสาหกรรมวัฒนธรรม BIMSTEC

6.  สาขาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม (ศรีลังกาเป็นประเทศนำ) กลไกความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ บันทึกความตกลงว่าด้วยการจัดตั้งศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยี BIMSTEC และกลไกขับเคลื่อนความร่วมมือด้านการแพทย์ดั้งเดิมของ BIMSTEC

7.  สาขาความเชื่อมโยง (ไทยเป็นประเทศนำ) ประกอบด้วย ความเชื่อมโยงทางบก ความเชื่อมโยงทางทะเล ความเชื่อมโยงด้านดิจิทัล ความเชื่อมโยงด้านพลังงาน และความเชื่อมโยงระหว่างประชาชน กลไกความร่วมมือที่สำคัญ ได้แก่ แผนแม่บทว่าด้วยความเชื่อมโยงด้านคมนาคม ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านการขนส่งทางทะเล (อยู่ระหว่างการเจรจา)

 

การประชุมที่สำคัญในปี 2568

–    การประชุม BIMSTEC Expert Group on Cyber Security Cooperation ครั้งที่ 2 ที่กรุงนิวเดลี อินเดีย เมื่อ 21 ม.ค.2568

–    การประชุมพิเศษ BIMSTEC Permanent Working Committee ที่กรุงเทพฯ ไทย
เมื่อ 28 ม.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Network of Tour Operators ครั้งที่ 3 ที่กรุงกาฐมาณฑุ เนปาล
เมื่อ 7 ก.พ.2568

–    BIMSTEC Digital Conclave 2025 หัวข้อ “Advancing Digital Public Infrastructure
in the BIMSTEC Region” ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา เมื่อ 8 ก.พ.2568

–    การประชุม BIMSTEC Permanent Working Committe (BPWC) ครั้งที่ 8 ที่กรุงเทพฯ ไทย เมื่อ 28 ก.พ.2568

–    การประชุม BIMSTEC Sub-Group on Anti-Money Laundering and Combating
the Financing of Terrorism ครั้งที่ 13 ที่เมือง Cox’s Bazar บังกลาเทศ เมื่อ 1 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Cultural Industries Commission (BCIC) ครั้งที่ 2 ที่กรุงทิมพู ภูฏาน เมื่อ 10 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Policy Dialogue on Regional Cooperation and Development: Curtain Raiser to the Sixth BIMSTEC Summit ที่สำนักเลขาธิการ BIMSTEC กรุงธากา บังกลาเทศ
เมื่อ 12 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Working Group on Tourism ครั้งที่ 3 ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา
เมื่อ 18 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Working Group on Trade Facilitation ครั้งที่ 3 ที่กรุงธากา บังกลาเทศ เมื่อ 19 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Working Group on Rules of Origin ครั้งที่ 22 ที่กรุงธากา บังกลาเทศ เมื่อ 25 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Expert Group on Agricultural Cooperation ครั้งที่ 11 ที่จ.ภูเก็ต ไทย เมื่อ 30 มี.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Senior Officials’ Meeting ครั้งที่ 25 ที่กรุงเทพฯ ไทย เมื่อ 2 เม.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Ministerial Meeting ครั้งที่ 20 ที่กรุงเทพฯ ไทย เมื่อ 3 เม.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Summit ครั้งที่ 6 ที่กรุงเทพฯ ไทย เมื่อ 4 เม.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Sub-Group on Human Trafficking ครั้งที่ 3 ที่กรุงธากา บังกลาเทศ ระหว่าง 6-7 เม.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Ministerial Meeting on Agriculture ครั้งที่ 3 ที่กรุงกาฐมาณฑุ เนปาล เมื่อ 9 เม.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Expert Group on Cultural Cooperation ครั้งที่ 3 ผ่านระบบ
การประชุมทางไกล เมื่อ 24 เม.ย.2568

–    การประชุม Track 1.5 BIMSTEC Security Dialogue ครั้งที่ 4 ที่กรุงนิวเดลี อินเดีย
เมื่อ 7 พ.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Network of Policy Think Tanks ครั้งที่ 7 ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา
เมื่อ 31 พ.ค.2568

–    การประชุมระดับสูงว่าด้วยการกำหนดนโยบาย ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา เมื่อ 19 มิ.ย.2568

–    การประชุมระดับสูงว่าด้วยการจัดการพลาสติกอย่างยั่งยืน ที่กรุงธากา บังกลาเทศ
เมื่อ 10 ก.ค.2568

–    การประชุมระดับผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการบริหารทรัพยากรมนุษย์ ครั้งที่ 2 ที่กรุงโคลัมโบ
ศรีลังกา เมื่อ 16 ก.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Conference on Traditional Medicine Knowledge, Genetic
Resources, and Intellectual Property Rights ครั้งที่ 2 ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา เมื่อ 27 ส.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Youth Leaders Summit 2025 ที่เมือง Guwahati รัฐอัสสัม อินเดีย เมื่อ 11 ก.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Expert Group on Science, Technology and Innovation Cooperation ครั้งที่ 3 ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา เมื่อ 12 ก.ย.2568

–    การประชุม BIMSTEC Expert Group on Poverty Alleviation ที่กรุงโคลัมโบ ศรีลังกา
เมื่อ 10 ต.ค.2568

–    การประชุม BIMSTEC Expert Group on Disaster Management Cooperation ครั้งที่ 2
ที่กรุงนิวเดลี อินเดีย เมื่อ 7 พ.ย.2568