International Crisis Group (ICG) องค์กรอิสระที่ไม่แสวงผลกำไร จัดตั้งขึ้นเพื่อป้องกันและคลี่คลายปัญหาความขัดแย้งรุนแรงทั่วโลก ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ ที่กรุงบรัสเซลส์ เบลเยียม เผยแพร่บทวิเคราะห์เรื่อง Ten Challenges for the UN in 2026-2027 เมื่อ 14 กันยายน 2569 ประเด็นความท้าทายที่องค์การสหประชาชาติ (UN) ต้องเผชิญในช่วงปี 2569 – 2570 ท่ามกลางวิกฤตรอบด้าน ทั้งปัญหาการเงิน การปรับลดงบประมาณ การลดจำนวนเจ้าหน้าที่ จากที่สหรัฐฯ ค้างชำระค่าบำรุง และตัดลดเงินอุดหนุน ตลอดจนความขัดแย้งระหว่างมหาอำนาจ ส่งผลให้ภารกิจรักษาสันติภาพและการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมทั่วโลกต้องลดขนาดลง
ความท้าทายสำคัญของ UN ในปี 2569 – 2570 ตามบทวิเคราะห์ของ ICG ได้แก่
1) การคงบทบาทในเลบานอนตอนใต้ การเตรียมยุติภารกิจรักษาสันติภาพของกองกำลังชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในเลบานอน (United Nations Interim Force in Lebanon – UNIFIL) ตามแรงกดดันของสหรัฐฯ และอิสราเอลภายในสิ้นปี 2569 ส่งผลให้ต้องหารูปแบบกองกำลังหรือกลไกตรวจสอบพหุภาคีใหม่มาทำหน้าที่เฝ้าระวังและลดความเสี่ยงจากการยกระดับความขัดแย้ง
2) การปรับยุทธศาสตร์ทางการเมืองในซูดาน สงครามกลางเมืองซูดานทวีความรุนแรงจนกลายเป็นวิกฤตมนุษยธรรมครั้งใหญ่ นาย Pekka Haavisto ผู้แทนพิเศษคนใหม่ของ UN ต้องประสานรอยร้าวระหว่างกลุ่มเจรจาต่าง ๆ และหาแนวทางเปิดพื้นที่ช่วยเหลือมนุษยธรรม
3) การส่งเสริมบทบาทสมัชชาสหประชาชาติต่อวิกฤตกาซา ให้เป็นหลักในการผลักดันกระบวนการสร้างสันติภาพ ยืนยันสิทธิของชาวปาเลสไตน์ และติดตามการดำเนินงานตามคำประกาศนิวยอร์ก (New York Declaration) เนื่องจากคณะรัฐมนตรีความมั่นคง (UNSC) ถูกจำกัดบทบาทโดยกลไก Board of Peace ของสหรัฐฯ
4) การเสริมสร้างความมั่นคงและความยุติธรรมในไฮติ การจัดตั้งกองกำลัง Gang Suppression Force (GSF) เพื่อปราบปรามแก๊งอาชญากรรม จำเป็นต้องทำงานร่วมกับ UN ในการวางโครงการปลดอาวุธและสลายกลุ่มแก๊ง ควบคู่กับการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมระยะยาว
5) การรักษาปฏิบัติการในสาธารณรัฐแอฟริกากลาง แม้สหรัฐฯ และจีนจะพยายามผลักดันให้ถอนกำลังภารกิจของกองกำลังและภารกิจรักษาความมั่นคงและสันติภาพขององค์การสหประชาชาติในสาธารณรัฐแอฟริกากลาง เพื่อลดงบประมาณ แต่ UN ยังเป็นกองกำลังสำคัญในการคุ้มครองพลเรือนจากกลุ่มติดอาวุธตามแนวชายแดนตะวันออก
6) การปกป้องความเป็นอิสระของศาลอาญาระหว่างประเทศ (International Criminal Court – ICC) ICC กำลังถูกกดดันอย่างหนักจากมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ และการถอนตัวของบางประเทศ เช่น บูร์กินาฟาโซ มาลี ไนเจอร์ เวนิซุเอลา และชาด
7) การปรับแนวทางปฏิบัติการในเมียนมา UN ต้องรักษาสมดุลในการส่งมอบความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมแก่ประชาชนโดยไม่เป็นการสร้างความชอบธรรมให้แก่รัฐบาลทหารเมียนมา
8) การปกป้องงานด้านมิติหญิง-ชาย (Gender Work) ในพื้นที่ขัดแย้ง
9) การทบทวนและปรับทิศทางปฏิบัติการสันติภาพ (Peace Operations) UN ต้องปรับปรุงภารกิจรักษาสันติภาพให้มีความคล่องตัว คุ้มค่า และเน้นการสนับสนุนกระบวนการเจรจาทางการเมืองเพื่อความยั่งยืน
10) การปรับระบบบริหารจัดการวิกฤตของเลขาธิการ UN คนใหม่ เลขาธิการ UN คนใหม่ที่จะเข้ารับตำแหน่งใน 1 มกราคม 2570 ต้องปฏิรูประบบการวิเคราะห์นโยบายและการตัดสินใจในสำนักเลขาธิการให้รวดเร็วขึ้น รวมถึงคัดเลือกผู้บริหารระดับสูงอย่างเป็นอิสระเพื่อกอบกู้ความน่าเชื่อถือ
ทั้งนี้ นายอันโตนิโอ กูแตร์เรส เลขาธิการ UN กำลังจะหมดวาระลงใน ธันวาคม 2569 และอยู่ระหว่างกระบวนการสรรหาผู้ดำรงตำแหน่งคนใหม่ ซึ่งมีรายงานว่า มีผู้สมัคร 8 คน เช่น อดีตประธานาธิบดี Michelle Bachelet ของชิลี นาย Rafael Grossi ผู้อำนวยการใหญ่ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) นาง Rebeca Grynspan เลขาธิการการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD) นาง Carolyn Rodrigues Birkett เอกอัครราชทูตผู้แทนถาวรกายอานาประจำสหประชาชาติ
