ชวนมองสถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ตอนที่ 2 : นี่หรือ…เสรีนิยม

ในตอนที่ 2 จะชวนทุกคนมามองสถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ผ่านแว่นตาของทฤษฎีกระแสหลักทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ อย่างทฤษฎีเสรีนิยม (Liberalism) ซึ่งเป็นทฤษฎีที่เป็นที่มักนำมาอธิบายปรากฎการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในศตวรรษที่ 21 โดยมีคำอธิบายของตัวบททฤษฎีที่เป็น “ขั้วตรงข้าม” กับทฤษฎีสัจนิยมเชิงรุกรานในบทความตอนที่ 1 อย่างสิ้นเชิง และทฤษฎีเสรีนิยมมีสหรัฐฯ เป็นผู้นำทางความคิด การปฏิบัติ และเผยแพร่แนวความคิดไปสู่ประชาคมโลก ทฤษฎีเสรีนิยม ให้ความสำคัญกับหลักการพึ่งพาระหว่างรัฐ (interdependence) โดยเชื่อว่า “รัฐ” ไม่สามารถอยู่โดดเดี่ยวในโลกได้ จำเป็นที่จะต้องมี “ความร่วมมือ” ระหว่างรัฐเพื่อความอยู่รอด แม้ว่าแต่ละรัฐจะมีผลประโยชน์แห่งชาติที่ต่างกัน แต่ก็สามารถมาร่วมมือกันได้ด้วยหลักการผลประโยชน์ร่วม (harmony of interests) และแต่ละรัฐจะเห็นความสำคัญของความมั่นคงร่วมกัน ทำให้เมื่อรัฐใดรัฐหนึ่งมีท่าทีว่าจะเป็นภัยต่อความมั่นคง เข้าทำนองที่ว่า “มีศัตรูร่วมกัน” รัฐต่าง ๆ ก็จะร่วมมือกันตอบโต้รัฐที่เป็นภัยคุกคามนั้นทันที และรัฐที่เป็นประชาธิปไตยมักใช้เครื่องมือทางเศรษฐกิจเป็น “อาวุธ” จัดการกับรัฐที่เป็นเผด็จการหรือรัฐที่เป็นภัยคุกคาม ความร่วมมือระหว่างประเทศ จึงจะมีเครื่องมือทางการทูตเป็นตัวกลางในการประสานความร่วมมือ และอาศัยองค์การระหว่างประเทศเป็นเวทีกลางในการปรึกษาหารือ ทำให้องค์การระหว่างประเทศมีความสำคัญและเป็นพื้นที่ที่คอยสอดส่องดูแลพฤติกรรมของรัฐต่าง ๆ ให้ปฏิบัติตามข้อตกลงระหว่างกันอย่างเคร่งครัด สถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน เป็นหนึ่งสถานการณ์ที่ทำให้เราเห็น “ตัวแบบ” ของชุดความเชื่อแบบ “เสรีนิยม” ที่มีสหรัฐฯ…

ชวนมองสถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ตอนที่ 1 : ผ่านแว่นตาของทฤษฎีสัจนิยมเชิงรุกราน (Offensive Realism)

สถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ได้รับความสนใจและวิเคราะห์ออกมาหลากหลายรูปแบบ ในบทความนี้อยากจะชวนทุกคนมามองสถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ผ่านแว่นตาของทฤษฎีทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ “ทฤษฎีสัจนิยมเชิงรุกราน (Offensive Realism)” ของ John J. Mearsheimer ซึ่งเป็นทฤษฎีที่มองระบบโลกแบบอนาธิปไตย (anarchy) คือ สภาวะที่ปราศจากศูนย์กลางอำนาจในการปกครองดูแลระบบโลกทำให้สามารถนำไปสู่ความขัดแย้งหรือความร่วมมือกันระหว่างประเทศได้ ในระบบโลกแบบนี้ รัฐต่าง ๆ ต้องแสวงหาอำนาจให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะหาได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “แสนยานุภาพทางทหาร” เพื่อที่จะป้องกันการรุกรานและการโจมตีจากรัฐอื่นและเชื่อในระบบสองขั้วอำนาจ ร้อยวันผ่านไป หากมองสถานการณ์รัสเซีย-ยูเครน ผ่านแว่นตาของทฤษฎีนี้ จะเห็นได้ว่าการที่รัสเซีย บุกยูเครนและยังคงใช้กำลังทหารรุกรานอย่างต่อเนื่อง สื่อให้เห็นถึงระบบโลกแบบอนาธิปไตย ที่แม้แต่องค์การสหประชาชาติ (United Nations – UN) ซึ่งตั้งขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่แก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างประเทศ ยังไม่สามารถเป็นตัวกลางในการแก้ไขปัญหานี้ได้ และเมื่อเมษายนที่ผ่านมา สำนักข่าว BBC รายงานว่า เลขาธิการ UN ยอมรับว่า UN ไร้ความสามารถในการป้องกันและยุติสงครามในยูเครน ถือเป็นความล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (United Nations Security Council – UNSC) รวมทั้งบทบาทของหน่วยงานยุติธรรมระหว่างประเทศก็เผชิญความท้าทายในการยับยั้งการรุกรานของรัสเซีย เช่น ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International…

อิรักสังหารผู้บัญชาการรบระดับสูงของกลุ่ม IS ในภาคตะวันตกของอิรัก

เว็บไซต์ หนังสือพิมพ์ The National News รายงานเมื่อ 20 มิ.ย.65 อ้างสำนักงานข่าวกรองและสอบสวนกลาง (Federal Intelligence and Investigations Agency-FIIA) ของอิรัก แถลงเมื่อ 19 มิ.ย.65 ว่า กองกำลังความมั่นคงอิรัก (Iraqi security forces-ISF) ปฏิบัติการสังหารผู้บัญชาการรบระดับสูงและผู้ว่าการจังหวัด (Wali/วะลี) อัลอัมบาร (Al Anbar) ของกลุ่ม Islamic State (IS) ในภาค ตะวันตก/ภาคกลาง ของอิรัก ใช้นามแฝงว่านาย Abu Mansour เสียชีวิตในวันเดียวกัน นอกจากนี้ ISF ยังปฏิบัติการทางอากาศโดยใช้เครื่องบิน F-16 ยิงขีปนาวุธโจมตีที่ตั้งของกลุ่ม IS ใน จ.เคอร์คุก (Kirkuk) ทางภาคเหนือของอิรัก ในวันเดียวกัน ส่งผลให้สมาชิกกลุ่ม IS เสียชีวิต 3 คน…

รมว.กห.เมียนมาและรัสเซียจะเข้าร่วมประชุมรมว.กห.อาเซียนและรมว.กห.อาเซียนกับปท.คู่เจรจาใน 22 มิ.ย.65

เว็บไซต์ theepochtimes.com ของสหรัฐฯ รายงานเมื่อ 21 มิ.ย.65 ว่า กัมพูชาในฐานะประธานอาเซียน และเจ้าภาพการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียน ครั้งที่ 16 และรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียนกับประเทศคู่เจรจา ครั้งที่ 9 ใน 22 มิ.ย.65 เชิญพล.อ. เมี๊ยะ ทูน อู รัฐมนตรีกลาโหมเมียนมาเข้าร่วมประชุมด้วย แม้จะเผชิญกับการคัดค้านจากองค์กรภาคประชาสังคมและองค์กรระหว่างประเทศด้านมนุษยธรรม และในการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียนกับประเทศคู่เจรจา พล.อ.อาวุโส เซียร์เกย์ ชอยกู  รัฐมนตรีกลาโหมรัสเซียจะเข้าร่วมเช่นเดียวกัน

รมว.ยธ.สหรัฐฯ เยือนยูเครนเพื่อหารือประเด็นรัสเซียก่ออาชญากรรมสงครามในยูเครน

หนังสือพิมพ์วอชิงตันโพสต์รายงานเมื่อ 21 มิ.ย.65 ว่า นายเมอร์ริก การ์แลนด์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมของสหรัฐฯ เยือนกรุงเคียฟ ยูเครน เพื่อพบกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของยูเครน และย้ำว่า สหรัฐฯ จะสนับสนุนยูเครนด้านกฎหมาย รวมทั้งการสอบสวนกรณีรัสเซียก่ออาชญากรรมในปฏิบัติการสู้รบในยูเครน นอกจากนี้ รัฐมนตรีสหรัฐฯ ยังประกาศตั้งทีมสอบสวนอาชญากรรมสงครามที่จะทำงานร่วมกันระหว่างสหรัฐฯ  ยูเครน และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายระหว่างประเทศ ทั้งนี้ รัฐมนตรีสหรัฐฯ อยู่ระหว่างการเยือนยุโรปในห้วงสัปดาห์นี้ โดยมีกำหนดเยือนโปแลนด์และฝรั่งเศสด้วย คาดว่าเพื่อโน้มน้าวให้ประเทศในยุโรปสนับสนุนการสอบสวนอาชญากรรมสงครามในยูเครน