Institute for Economics & Peace (IEP) สถาบันวิจัยและคลังสมองระดับโลกที่ไม่แสวงหาผลกำไร สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ซิดนีย์ ออสเตรเลีย เผยแพร่รายงานประจำปี Positive Peace Report 2026 เมื่อ 21 กันยายน 2569 ซึ่งประเมินและวัดผลปัจจัยเชิงโครงสร้างที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองและความมั่นคงของสังคมครอบคลุม 163 ประเทศ (คิดเป็นร้อยละ 99.7 ของประชากรโลก) ผ่านดัชนีสันติภาพเชิงบวก (Positive Peace Index-PPI) ใน 8 เสาหลัก เพื่อชี้ให้เห็นว่าสันติภาพที่ยั่งยืนคือรากฐานสำคัญของความเจริญก้าวหน้าในสังคม
Positive Peace คือ แนวคิดในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของศักยภาพมนุษย์ โดยวัดผลจาก 8 เสาหลัก (pillars) ได้แก่ 1) รัฐบาลที่ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ 2) สภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่แข็งแกร่ง 3) การกระจายทรัพยากรอย่างเท่าเทียม 4) การยอมรับสิทธิของผู้อื่น 5) ความสัมพันธ์ที่ดีกับประเทศเพื่อนบ้าน 6) การไหลเวียนของข้อมูลข่าวสารอย่างเสรี 7) ทุนมนุษย์อยู่ในระดับสูง (High Levels of Human และ 8) ระดับคอร์รัปชันต่ำ
ในรอบ 10 ปี (ปี 2558–2567) คะแนน PPI ทั่วโลกปรับตัวดีขึ้นร้อยละ 1.7 โดยมี 112 ประเทศที่พัฒนาขึ้นกระจุกตัวในดัชนีเดียว อย่างไรก็ดี คะแนน PPI การเติบโตเกือบทั้งหมดขับเคลื่อนด้วยดัชนีโครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคม สำหรับหลังวิกฤต COVID-19 (ปี 2563–2567) ประเทศที่มีฐาน PPI สูงฟื้นตัวจากผลกระทบหลังแพร่ระบาดได้เร็วกว่าประเทศที่มีฐานต่ำถึง 3 เท่า โดยประเทศที่ปรับตัวดีขึ้นมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย มอลโดวา โดมินิกัน เช็ก และ อุซเบกิสถาน ขณะที่ประเทศที่ถดถอยมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ เมียนมา บูร์กินาฟาโซ รัสเซีย เบลารุส และปาเลสไตน์ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากความขัดแย้งทางการเมืองหรือการสู้รบ
ประเทศมหาอำนาจหลัก อาทิ สหรัฐฯ จีน อินเดีย รัสเซีย และยุโรป นั้น PPI ของสหรัฐฯ ถดถอยลงถึงร้อยละ 8.8 ในรอบ 10 ปี ซึ่งมากเป็นอันดับ 2 ของโลก โดยเฉพาะเสาหลักระดับคอร์รัปชันต่ำ PPI ของจีนและอินเดีย ปรับตัวดีขึ้น แต่เสรีภาพสื่อในอินเดียลดลงอย่างมาก ส่วนเสรีภาพสื่อและคุณภาพข้อมูลข่าวสารของมหาอำนาจทุกประเทศลดลง
ภาพรวมและอันดับของไทย ไทยจัดอยู่ในกลุ่ม High Positive Peace โดยอยู่ใน อันดับที่ 62 จาก 163 ประเทศทั่วโลก เมื่อปี 2567 (ปรับขึ้น 9 อันดับ จากอันดับที่ 71 เมื่อปี 2558) ขณะที่คะแนน PPI ก็ปรับตัวดีขึ้นเช่นกัน ไทยยังเป็นประเทศที่มีอัตราการพัฒนาด้าน Positive Peace สูงที่สุดในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา (ปี 2558–2567) ส่วนคะแนน 8 เสาหลักของไทยเมื่อปี 2567 เรียงลำดับจากเสาหลักที่ทำได้ดีที่สุดไปถึงจุดที่ต้องปรับปรุง ได้แก่ ทุนมนุษย์ระดับสูง การไหลเวียนของข้อมูลข่าวสารอย่างเสรี การกระจายทรัพยากรอย่างเท่าเทียม สภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่แข็งแกร่ง ความสัมพันธ์ที่ดีกับประเทศเพื่อนบ้าน การยอมรับสิทธิของผู้อื่น รัฐบาลที่ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ และระดับคอร์รัปชันต่ำ
