เมียนมาประเทศเพื่อนบ้านฝั่งตะวันตก แม้จะไม่มีปัญหากับไทยโดยตรง แต่สถานการณ์ในเมียนมายังคงมีเหตุการณ์ที่อาจทำให้ไทยได้รับผลกระทบ บทความเรื่อง พัฒนาการสำคัญในเมียนมาและความมั่นคงของไทย แบ่งเป็น 2 ตอน ตอนแรก เป็นประเด็นการเมือง และความสัมพันธ์กับประเทศต่าง ๆ รวมทั้งอาเซียน และตอนที่ 2 นี้ เป็นประเด็นเศรษฐกิจในเมียนมาที่มีผลต่อไทย…….
สถานการณ์ด้านเศรษฐกิจในเมียนมา ประเด็นนี้คือเรื่องที่น่ากังวลสำหรับไทย เพราะสภาพเศรษฐกิจเมียนมาผชิญความเสี่ยงบ่อยครั้งจากการถูกคว่ำบาตร ภัยธรรมชาติ และความขัดแย้งในประเทศ ในช่วง 3-4 ปี ที่ผ่านมา ทำให้เศรษฐกิจตกต่ำ อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจเป็นไปแบบช้าๆ เงินเฟ้อสูง ค่าเงินอ่อน แม้ว่าจะมีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ และเกษตรกรรมเป็นรายได้หลักของประชาชน แต่เพราะข้อจำกัดทางการเมืองทำให้เมียนมาไม่สามารถค้าขายกับต่างประเทศได้ตามปกติ ที่ผ่านมาก็จะมีความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับไทย จีน และอินเดีย ซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่ยังค้าขายและแลกเปลี่ยนกันได้ทั้งสินค้าและแรงงาน
ข้อจำกัดหนึ่งซึ่งกระทบต่อศักยภาพทางเศรษฐกิจของเมียนมาอย่างมาก คือ ผลผลิตภาคการเกษตรที่ได้รับความเสียหายจากภัยธรรมชาติ ประกอบกับความขัดแย้งทางการเมืองทำให้ประชาชนไม่สามารถประกอบอาชีพได้ตามปกติ เจอภาวะความอดอยากและยากจน โดยเฉพาะผู้คนในพื้นที่เขตเมือง และสิ่งนี้เป็นปัจจัยพื้นฐานที่ทำให้ชาวเมียนมาต้องการเดินทางออกนอกประเทศไปหางานที่มั่นคงและปลอดภัย จึงเป็นสาเหตุให้ชาวเมียนมาต้องการเดินทางเข้าไทยจำนวนมากและต่อเนื่อง
เรื่องเศรษฐกิจเมียนมา ประกอบกับปัจจัยทางการเมือง ทำให้เมียนมามีเหตุการณ์ที่ส่งผลต่อความมั่นคงของไทย ทั้งบริเวณชายแดนและพื้นที่ชั้นใน เพราะไทยต้องเผชิญกับการเคลื่อนย้ายถิ่นของชาวเมียนมา ซึ่งเข้าไทย อย่างน้อย 2 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ลี้ภัยจากปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองและภัยธรรมชาติ และแรงงานที่ไทยมีนโยบายเปิดรับเพื่อทดแทนกัมพูชา แม้ไทยมีการดำเนินการกับทั้ง 2 กลุ่มตามกฎหมาย และหลักสิทธิมนุษยชน แต่ด้วยความอ่อนไหวทางสังคม เศรษฐกิจ และความมั่นคงชายแดนที่มีระยะทางยาวกว่า 2,400 กิโลเมตร ทำให้การบริหารจัดการเกี่ยวกับชาวเมียนมาเป็นความท้าทายของไทย นอกจากเสี่ยงเกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่ผิดกฎหมาย ยังเสี่ยงเชื่อมโยงกับเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติประเภทยาเสพติด ค้าอาวุธ ค้ามนุษย์ และการลักลอบเข้าไทยด้วย
เรื่องกฎหมายของรัฐบาลเมียนมาสร้างความท้าทายให้ไทยเช่นกัน เช่น มาตรการบังคับให้แรงงานบางส่วนที่ไปทำงานในต่างประเทศ โอนเงินรายได้ร้อยละ 25 กลับเมียนมาผ่านระบบธนาคารของทางการ แลกกับการได้ต่ออายุใบอนุญาตทำงาน มาตรการลักษณะนี้เป็นเรื่องภายในของเมียนมาก็จริง แต่สร้างความเสี่ยงให้ไทย เพราะแรงงานเมียนมาบางส่วนไม่ต้องการถูกควบคุมขนาดนี้ จึงอาจเป็นสาเหตุที่ทำให้แรงงานที่ต้องการทำงานในไทยบางส่วนเลือกไม่ลงทะเบียนชัดเจน และใช้วิธีอื่น ๆ ลักลอบเข้าไทยเพื่อจะได้ไม่ต้องปฏิบัติมาตรการของรัฐ เท่ากับว่านโยบายแรงงานของเมียนมาเชื่อมโยงกับเรื่องการเข้าเมืองและแรงงานผิดกฎหมายในไทย
ไม่ว่าจะเป็นความท้าทายที่เมียนมาเผชิญด้านการรักษาความมั่นคงภายในประเทศ การฟื้นฟูบทบาทและความสัมพันธ์กับต่างประเทศ และการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ จะเห็นได้ว่าทุกเรื่องมีความเชื่อมโยงกับไทย เพราะไทยเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดมาโดยตลอด และมีชาวเมียนมาอาศัยอยู่ในประเทศจำนวนมาก จึงต้องยอมรับว่าพัฒนาการของเมียนมามีความสำคัญต่อไทย นอกจากนี้ การที่เมียนมากับไทยมีความสำคัญต่อกันและกันอย่างมาก ความร่วมมือและความเข้าใจระดับรัฐบาลเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการเสริมสร้างความมั่นคงร่วมกัน ต้องอาศัยความเข้าใจระหว่างประชาชน และการติดตามเหตุการณ์ในเมียนมาต่อไป
สามารถย้อนอ่าน EP.1 พัฒนาการสำคัญในเมียนมาและความมั่นคงของไทยในประเด็นการเมือง และความสัมพันธ์กับประเทศต่าง ๆ รวมทั้งอาเซียนที่ https://intsharing.co
