The Intelligence Update Exclusive 07/02/2023

the intelligence update

The Intelligence Update Exclusive วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2566 เวลา 18.30 น. เราได้เชิญ ผศ.ดร.มาโนชญ์ อารีย์ อาจารย์ประจำสาขาการระหว่างประเทศ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มาพูดคุยเกี่ยวกับสถานการณ์รุนแรงในปากีสถานช่วงที่ผ่านมา ทั้งเหตุระเบิดเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2566 รวมทั้งเหตุระเบิดฆ่าตัวตายที่มัสยิดในเมือง Peshawar เมื่อ 30 มกราคม 2566 ที่ผ่านมา ซึ่งส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก เรื่องราวเหล่านี้จะเป็นอย่างไร ผู้เชี่ยวชาญด้านเอเชียใต้มีมุมมองต่อเหตุรุนแรงครั้งนี้อย่างไรบ้าง มารับฟังกันครับ

โดรนเปอร์เซียตราหมีขาวช่วยชะลอการรุกกลับของยูเครน?

Analysis

  การตอบโต้กลับของกองทัพยูเครนเพื่อช่วงชิงภูมิภาคเคอร์ซอนคืนจากการยึดครองของรัสเซียในห้วงตุลาคม 2565 ที่ผ่านมา ดูคล้ายชะลอตัวลงหรือปรากฏบนพื้นที่ข่าวน้อยลง สาเหตุที่แท้จริงคงยากที่จะมีใครทราบได้ท่ามกลางม่านหมอกแห่งสงครามในช่วงนั้น อย่างไรก็ดี ผู้ติดตามสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซีย-ยูเครนบางส่วนเห็นว่าอาวุธเล็กๆ ราคาถูกๆ (เมื่อเทียบกับรถถังหรือเครื่องบิน) ชิ้นหนึ่งของรัสเซียอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้ยูเครนต้องชะลอการรุกคืบไปก่อน นั่นก็คือโดรน Shahed-136 ของอิหร่าน ซึ่งรัสเซียนำไปดัดแปลงแล้วตั้งชื่อว่า Geran-2 /Герань-2 หรืออาจเรียกได้ว่ามันคือโดรนเปอร์เซีย (อิหร่าน) ที่แปะยี่ห้อหมีขาว (รัสเซีย) นั่นเอง สาเหตุสำคัญที่โดรนพลีชีพดังกล่าวอาจมีบทบาทสำคัญต่อสมรภูมินี้ หรือสงครามในยุคต่อไป ทั้งที่มันไม่ได้มีเทคโนโลยีที่โดดเด่นใดๆ เลยเมื่อเทียบกับโดรนไฮเทคอย่างรีปเปอร์ (Reaper) ของสหรัฐอเมริกา ก็คือโดรน Shahed-136/Geran-2 มีราคาถูกมากๆ เมื่อเทียบกับราคาของระบบป้องกันภัยอากาศที่ต้องใช้สกัดกั้นมัน และที่สำคัญคือมันไม่เคยฉายเดี่ยว แต่มันมากันเป็นฝูงงงง !!!! มีรายงานทางสื่อมวลชนอย่างต่อเนื่องในห้วงตุลาคม 2565 ว่ารัสเซียใช้โดรน Geran-2 ซึ่งมีราคาเพียงประมาณ 20,000 ดอลลาร์สหรัฐ บินลึกเข้าไปโจมตีในยูเครน เน้นด้านโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะด้านพลังงานในกรุงเคียฟและพื้นที่โดยรอบซึ่งห่างจากดินแดนที่รัสเซียยึดครองไปหลายร้อยกิโลเมตร โดรนดังกล่าวสามารถฝ่าดงระบบป้องกันภัยทางอากาศอันทันสมัยที่ยูเครนได้รับจากชาติตะวันตกเข้าไปได้อย่างไร? ทั้งที่แม้แต่เครื่องบินรบอันทันสมัยของรัสเซียก็ยังหลีกเลี่ยงการบินลึกเข้าไปโจมตีในยูเครน? เราจะมาลองเจาะรายละเอียดของโดรนดังกล่าวกัน แล้วลองวิเคราะห์ดูว่ามันจะมีบทบาทในสงครามครั้งนี้ต่อไปอย่างไร? ภาพร่างโดรน Shahed-136/Geran-2 (ภาพจากสำนักข่าว AP)   โดรน…

อาวุธชีวภาพ: ภัยไกลตัวที่ควรเฝ้าระวัง

Analysis

ข่าวการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสโคโรนาเป็นระยะๆ เป็นสิ่งสะท้อนว่าโลกเสี่ยงจะเผชิญปัญหาจากเชื้อโรคสายพันธุ์ต่าง ๆ มากขึ้น ทั้งเชื้อโรคตามธรรมชาติจากพืชและสัตว์ และเชื้อโรคที่เกิดจากการใช้เทคโนโลยีชีวภาพดัดแปลง และปัญหาจะรุนแรงขึ้นหากเชื้อโรคเหล่านั้นกลายเป็นต้นเหตุของโรคระบาด หรือมีการนำไปพัฒนาเป็นอาวุธชีวภาพเพื่อใช้ในการโจมตี ทั้งที่เป็นการกระทำของรัฐและตัวแสดงที่มิใช่รัฐ ผลจากการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่สร้างความเสียหายไม่ด้อยไปกว่าการโจมตีด้วยอาวุธยุทโธปกรณ์ทางทหาร เห็นได้จากยอดผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตจำนวนมากทั่วโลก และผลกระทบต่อภาคส่วนต่าง ๆ ในสังคมที่ยาวนานกว่า 3 ปี ทำให้เกิดความห่วงกังวลว่า การอุบัติขึ้นของโรคโควิด-19 อาจเป็นแรงจูงใจให้ผู้ไม่ประสงค์ดีสนใจใช้อาวุธชีวภาพเพื่อก่อเหตุ แม้ยังไม่มีการยืนยันว่าโรคโควิด-19 เกี่ยวข้องกับการใช้เชื้อโรคเป็นอาวุธ อย่างไรก็ดี ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขและความมั่นคงเห็นว่ายังเป็นไปได้น้อยที่จะเกิดการโจมตีด้วยอาวุธเชื้อโรค แต่ก็ยอมรับว่า ปัญหาจากเชื้อโรคและอาวุธชีวภาพ ซึ่งเป็นหนึ่งในอาวุธที่มีอำนาจทำลายล้างสูง เป็นสิ่งที่ต้องเฝ้าระวังและเตรียมการรับมือ ไม่ว่าจะเป็นด้านบุคลากรและเทคโนโลยีทางการแพทย์ การกำหนดมาตรการป้องกันและคุ้มครอง (Prevention and Protection) ประชาชน การเตรียมการจัดการเมื่อเกิดเหตุและการฟื้นฟูหลังเกิดเหตุ เพื่อลดความเสียหายในระดับประเทศและบุคคล เนื่องจากหากมีการนำอาวุธชีวภาพไปใช้โจมตีในที่สาธารณะหรือระบบสาธารณูปโภค อาจสร้างความเสียหายในวงกว้างและยากต่อการควบคุม เฉพาะอย่างยิ่งเชื้อหรือสารก่อโรคใหม่ ที่ต้องใช้เวลาในการศึกษาวิจัย รวมถึงการติดตามตัวผู้ก่อเหตุที่พิสูจน์ทราบได้ยาก สหรัฐฯ เป็นประเทศหนึ่งที่ให้ความสำคัญกับการป้องกันปัญหาจากเชื้อโรค เห็นได้จากการที่ยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ ฉบับล่าสุดที่เผยแพร่เมื่อตุลาคม 2565 ระบุให้โรคระบาดและการป้องกันด้านชีวภาพ (Pandemics and Biodefense) เป็นหนึ่งในภารกิจที่สหรัฐฯ ให้ความสำคัญและต้องเฝ้าระวัง เนื่องจากโรคระบาดในอนาคตจะร้ายแรงขึ้นและทำให้ถึงแก่ความตายได้มากขึ้น การเตรียมการรับมือระดับประเทศและระหว่างประเทศจึงเป็นสิ่งจำเป็น รวมถึงการเพิ่มขีดความสามารถในการป้องกัน…

ดีอาร์คองโก, post ที่ยังไม่ได้ผ่านพ้นไป, กับการปลดแอกมรดกจากการเป็นอาณานิคม

Analysis

กษัตริย์ Leopold ที่ 2 ของเบลเยียม ไม่เคยเสด็จเยือนแผ่นดินที่ปัจจุบันเป็นอาณาเขตของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก หรือดีอาร์คองโก แต่สามารถยึดเอาผืนแผ่นดินดังกล่าวเป็นสมบัติส่วนพระองค์และปกครองด้วยระบอบสมบูรณาสิทธิราชย์ในชื่อ “Congo Free State” ตลอดห้วงปี 2428-2451 ก่อนที่ประเทศเบลเยียมจะผนวกดินแดนดังกล่าวเป็นอาณานิคมของเบลเยียมในชื่อ “Belgian Congo” ตั้งแต่ปี 2451 จนกระทั่งได้รับเอกราชในปี 2503 เอกราชของดีอาร์คองโกเกิดขึ้นในช่วงท้าย ๆ ของยุคจักรวรรดินิยมใหม่ (New Imperialism ปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20) การดำรงอยู่และพัฒนาการของประเทศดีอาร์คองโกจึงควบคู่กันไปกับพัฒนาการของยุคหลังจักรวรรดินิยม (Postcolonialism) ความท้าทายของดีอาร์คองโกเป็นความท้าทายเดียวกันกับประเทศเกิดใหม่ร่วมยุคสมัยนั้น คือการจัดการกระบวนการ decolonization ความตลกก็คือแม้ชื่อยุคจะบอกว่าเป็นยุค “post” colonialism แต่หลักใหญ่ใจความจริง ๆ ของกระบวนการ decolonization คือการขจัดอิทธิพลของจักวรรดินิยมให้หมดไป มันจึงเป็น “post” ที่ยังไม่ได้ผ่านพ้นไป ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง “System K” ของผู้กำกับ Renaud Barret ชาวฝรั่งเศส ออกฉายครั้งแรกตั้งแต่ปี 2562 แต่เพิ่งมีโอกาสได้ฉายรอบปฐมฤกษ์ของเบลเยียมเป็นครั้งแรกเมื่อ…

5 เทคโนโลยีเพื่องานช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในงาน AidEx 2022

Analysis

ธงชาติกาตาร์โบกพลิ้วเด่นอยู่หน้าอาคาร 11 ศูนย์ประชุม Brussels Expo ประเทศเบลเยียม สถานที่จัดงาน “AidEx 2022″ งานประจำปีที่รวบรวมเอาผู้ปฏิบัติงานด้านการช่วยเหลือเพื่อมนุษยธรรมและการบรรเทาสาธารณภัยในทุกภาคส่วนมาเจอกัน ปีนี้จัดที่บรัสเซลส์ เมืองศูนย์กลางหน่วยงานระหว่างประเทศในยุโรป โดยมีกาตาร์เป็นผู้สนับสนุนทุน ห้วงเวลา 2 วันของการจัดงานระหว่าง 16-17 พฤศจิกายน 2565 มีกิจกรรมหลากหลายที่จัดเพื่อตอบวัตถุประสงค์ของงาน คือการสร้างเครือข่ายผู้ของปฏิบัติงานด้านนี้ มีทั้งการบรรยาย สัมมนา เวิร์กช็อป และอีกส่วนหนึ่งที่น่าสนใจมากคือการออกร้านจัดนิทรรศการของบริษัทห้างร้านที่เอาของดีสินค้าเด่นของตัวเองมาจัดแสดง ในโอกาสที่ “ลูกค้า” คือบรรดาบุคคลในองค์กรด้านการช่วยเหลือเพื่อมนุษยธรรมทั่วโลกมารวมตัวกันที่นี่ ว่าง่าย ๆ ก็คือเป็นงานผู้ผลิตพบผู้บริโภคในบริบทของวงการนี้นั่นเอง อาจจะไม่ได้ระบุไว้เป็น Theme ของงาน แต่บูธทุกบริษัทส่งข้อความออกมาในทิศทางเดียวกัน คือการใช้เทคโนโลยีสำหรับการช่วยเหลือเพื่อมนุษยธรรม คำถามคือหน่วยงานเพื่อมนุษยธรรมจะเอาเทคโนโลยีมายกระดับการช่วยเหลือเพื่อมนุษย์ได้อย่างไรบ้าง คำถามนี้มีคำตอบหนึ่งจากป้ายของบูธบริษัท Gizlab ที่เขียนป้ายใหญ่ ๆ ไว้ว่า “Let the private sector do the work for you” ก็คือจะบอกให้ถอยออกไปห่าง ๆ ซะเถอะบรรดาหน่วยงานที่ไม่แสวงผลกำไรอย่างภาครัฐ องค์การระหว่างประเทศ…

องค์กรอาจเผชิญความเสี่ยงจากภาวะหมดไฟในการทำงานด้านเทคโนโลยี

เทคโนโลยี

องค์กรอาจเผชิญความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ เนื่องจากพนักงานด้านเทคโนโลยีเกิดภาวะหมดไฟในการทำงาน โดยสาเหตุหลักเกิดจากความเครียดในการทำงานที่เพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากปริมาณงานที่เพิ่มมากขึ้นแต่ไม่สัมพันธ์กับจำนวนของพนักงานที่ทำงานด้านเทคโนโลยี งบประมาณ และความเชี่ยวชาญในสาขาอาชีพ รายงานที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ เสนอข้อมูลที่แสดงให้เห็นว่า 50 % ของพนักงานด้านเทคโนโลยีมีความเครียดในการทำงานเพิ่มขึ้นและไม่มีแนวโน้มที่จะลดลงในปี 2566 ซึ่งความเครียดนี้ไม่เพียงส่งผลกระทบต่อสวัสดิภาพของพนักงานเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบถึงโครงสร้างพื้นฐานด้านความปลอดภัยขององค์กรที่พนักงานเหล่านั้นรับผิดชอบอยู่ด้วย และสัญญานที่บ่งบอกถึงภาวะหมดไฟในการทำงาน คือ การสูญเสียสมาธิในการทำงาน ไม่มีความสุขในการทำงาน รู้สึกโดดเดี่ยว และโมโหง่าย ในช่วงปีที่ผ่านมาหลายองค์กรมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบในการทำงานที่ให้พนักงานทำงานในบริษัทสลับกับการทำงานจากที่ไหนก็ได้ (Hybrid Working) หรือการทำงานนอกสถานที่แบบเต็มรูปแบบ (Remote Workforce) ทำให้เกิดภัยคุกความทางไซเบอร์ที่มีความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์เพิ่มขึ้น จึงต้องมีความตระหนักรู้ในเรื่องของการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์ที่เพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้ปริมาณงานที่ต้องรับผิดชอบเพิ่มขึ้นไปด้วย อุปสรรคสำคัญในการทำงานด้านเทคโนโลยีที่ก่อให้เกิดภาวะหมดไฟในการทำงาน คือ การทำงานในรูปแบบเดิมซ้ำๆ เช่น การเฝ้าสังเกตระบบ การตรวจจับเหตุการณ์ และการรายงาน เป็นต้น การสูญเสียสมาธิในการทำงานเนื่องจากปริมาณงานที่มากเกินไปก่อให้เกิดการมองข้ามรายละเอียดสำคัญบางประการจนก่อให้เกิดปัญหาใหญ่ เช่น การละเลยในการตรวจสอบ IP Address ว่ามีความเกี่ยวข้องกับข้อความไม่พึงประสงค์ (Spam) และมัลแวร์หรือไม่ ส่งผลให้สิ่งไม่พึงประสงค์เหล่านั้นกระจายไปทั่วองค์กร เป็นต้น อีกหนึ่งประการคือ การละเลยการอัพเดตสิ่งที่จำเป็นต่อระบบและการควบคุมความปลอดภัย ซึ่งเป็นช่องทางที่จะถูกโจมตีได้ง่ายที่สุด แนวทางการแก้ไขปัญหาเมื่อพนักงานเกิดภาวะหมดไฟในการทำงาน เพื่อลดปริมาณงานของพนักงานด้านเทคโนโลยี คือ การให้ความรู้แก่พนักงานทั่วไปเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัยทางไซเบอร์ เช่น…

แฮกเกอร์เกาหลีเหนือได้ขโมยเงินจาก Horizon Bridge

เทคโนโลยี

หน่วยงานเอฟบีไอ ได้รายงานว่า กลุ่มแฮกเกอร์ Lazarus และ APT38 เป็นผู้อยู่เบื้องหลังการขโมยเงิน 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากบริษัทแลกเปลี่ยนเงินสกุลดิจิทัลโดยอาศัยช่องโหว่ Horizon Bridge

จีนประท้วง กรณีสหรัฐฯ ทำลายเรือเหาะไร้คนขับของจีนที่รุกล้ำน่านฟ้าสหรัฐฯ

Catch Up, Look Around The World

  โฆษกกระทรวงกลาโหมจีน แถลงเมื่อ 5 ก.พ.66 ประท้วงกรณีสหรัฐฯ ทำลายเรือเหาะไร้คนขับของพลเรือนจีนที่รุกล้ำน่านฟ้าสหรัฐฯ ว่า เป็นการกระทำเกินกว่าเหตุ  และจะดำเนินมาตรการที่จำเป็นเพื่อรับมือกับสถานการณ์ดังกล่าว โดยก่อนหน้านี้ เมื่อ 3 ก.พ.66 โฆษกกระทรวงการต่างประเทศ(กต.)จีน ยอมรับว่า เรือเหาะดังกล่าวเป็นของพลเรือนจีน ที่ปฏิบัติภารกิจด้านการสำรวจวิจัยทางอุตุนิยมวิทยา  และการรุกล้ำน่านฟ้าสหรัฐฯ เป็นเหตุสุดวิสัย เนื่องจากกระแสลมเปลี่ยนทิศ ซึ่งจีนดำเนินการตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศและเคารพต่ออำนาจอธิปไตยของทุกประเทศ และคัดค้านสหรัฐฯ ที่ใช้เหตุสุดวิสัยครั้งนี้โจมตีจีน ส่วนกรณีนายแอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีต่างประเทศของสหรัฐฯ เลื่อนการเยือนจีนออกไป (5-6 ก.พ.66)  โฆษก กต.จีนระบุว่า ทั้งสองฝ่ายไม่เคยประกาศว่าจะมีการเยือน และจีนเคารพต่อการประกาศครั้งล่าสุดของสหรัฐฯ Credit Pic : bbc.com

กัมพูชามีแผนการจัดตั้งศูนย์ธุรกิจเอกชนในจีนเพื่อส่งเสริมผลผลิตกัมพูชา

Catch Up, Look Around The World

  สำนักข่าว AKP ของทางการกัมพูชา รายงานเมื่อ 2 ก.พ.66 อ้างถ้อยแถลงของนายปาน สุรสัก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์(พณ.)กัมพูชา เมื่อ 31 ม.ค.66 ว่า พณ.กัมพูชามีแผนการจัดตั้งศูนย์ธุรกิจเอกชนกัมพูชาในจีน ในนครฉางชุน นครฮาร์บิน นครหนานจิง นครไท่หยวน และนครเจิ้งโจว เพื่อส่งเสริมผลผลิตกัมพูชาในตลาดจีน ทั้งนี้ พณ.กัมพูชาให้คำมั่นจะส่งเสริมการส่งออกและการค้า โดยการลดต้นทุน เพิ่มความสามารถในการแข่งขันในตลาดต่างประเทศ ส่งเสริมสภาพแวดล้อมการทำธุรกิจและลงทุนในกัมพูชา การเจรจาจัดทำข้อตกลงทางการค้าทั้งทวิภาคีและพหุภาคี เพื่อขยายตลาดสำหรับสินค้า บริการ และการลงทุน ก่อนหน้านี้เมื่อ มิ.ย.65 กัมพูชาเปิดศูนย์ธุรกิจเอกชนในเมือง Atsugi จ.คานากาวะ ญี่ปุ่น เพื่อจัดแสดงและจำหน่ายสินค้ากัมพูชา ทั้งนี้ การค้าระหว่างกัมพูชา-จีน เมื่อปี 2565 มีมูลค่า 11,686 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 4 จากเมื่อปี 2564 โดยกัมพูชาส่งออก 1,241 ล้านดอลลาร์สหรัฐ Credit Pic : AKP…

เวียดนามเตรียมออกมาตรการด้านอุปทานและราคาเชื้อเพลิงในประเทศ

Catch Up, Look Around The World

  สำนักข่าว Viet Nam News รายงานเมื่อ 3 ก.พ.66 ว่า นายฝั่ม มิญ จิ๊ญ นายกรัฐมนตรีเวียดนาม สั่งการให้กระทรวงการค้าและอุตสาหกรรม  ออกมาตรการรองรับอุปทานสินค้าอุปโภคบริโภคสำคัญโดยเฉพาะเชื้อเพลิง การสร้างเสถียรภาพช่องทางการจัดจำหน่ายของเวียดนามในด้านเศรษฐกิจหลังเทศกาลตรุษญวน และเร่งก่อสร้างและดำเนินโครงการด้านพลังงานสำคัญ รวมทั้งพลังงานหมุนเวียน เพื่อให้มีพลังงานเพียงพอสำหรับอุตสาหกรรมสำคัญ ทางกระทรวงฯ ได้เสนอมาตรการต่างๆ เช่น การปรับราคาเชื้อเพลิงทุกวันพฤหัสบดี เพื่อควบคุมราคาเชื้อเพลิงในประเทศให้ใกล้เคียงกับตลาดโลก การสงวนสิทธิ์ในการแทรกแซงตลาดเพื่อปกป้องสิทธิประโยชน์ของผู้ประกอบการและผู้บริโภค การทบทวนเงื่อนไขสำหรับภาคธุรกิจที่เข้าร่วมตลาดน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อส่งเสริมการแข่งขัน การพัฒนาของภาคเอกชนและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดเล็ก (SMEs) ทั้งนี้ มาตรการดังกล่าวมีขึ้นหลังมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์การจัดการเชื้อเพลิงของเวียดนามว่าไม่มีประสิทธิภาพ และรับมือเหตุการณ์สำคัญล่าช้า โดยเมื่อปี 2565 ตลาดน้ำมันโลกผันผวน ส่งผลให้สถานีบริการน้ำมันในประเทศหลายแห่งปิดตัว Credit Pic : VNA