ความขัดแย้งระหว่างอินเดียและปากีสถานเป็นหนึ่งในข้อพิพาทระหว่างประเทศที่ยาวนานและซับซ้อนที่สุดแห่งหนึ่งของโลก นับตั้งแต่ทั้งสองประเทศได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักรในปี พ.ศ. 2490 ความตึงเครียดระหว่างสองชาติเหล่านี้ นำไปสู่สงครามและการปะทะกันหลายครั้ง เฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของแคว้นแคชเมียร์ โดยแคว้นแคชเมียร์ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของอนุทวีปอินเดีย เป็นพื้นที่ที่มีภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงและมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ เพราะตั้งอยู่ระหว่างอินเดีย ปากีสถาน และจีน พื้นที่นี้มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจ โดยเฉพาะเรื่องแหล่งน้ำที่เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำสินธุซึ่งหล่อเลี้ยงประชากรในอินเดียและปากีสถาน อีกทั้งยังเป็นเส้นทางการค้าสำคัญและมีทรัพยากรธรรมชาติมากมาย ซึ่งเป็นดินแดนที่ทั้งสองฝ่ายต่างอ้างสิทธิ์ ความขัดแย้งนี้ ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงในภูมิภาคเอเชียใต้และสร้างความวิตกกังวลต่อประชาคมโลก เนื่องจากทั้งสองประเทศเป็นมหาอำนาจนิวเคลียร์ สาเหตุหลักของความขัดแย้งนี้สามารถย้อนกลับไปถึงการแบ่งแยกอินเดียและปากีสถานในปี พ.ศ. 2490 ความรุนแรงระหว่างชาวฮินดูกับชาวมุสลิมช่วงแบ่งแยกอินเดีย-ปากีสถานในปี พ.ศ. 2490 เกิดจากอย่างน้อย 3 เรื่อง คือ (1) การแย่งชิงอำนาจปกครอง เนื่องจากบางรัฐผู้นำนับถือต่างศาสนากับประชากรส่วนใหญ่ (2) การแย่งชิงพื้นที่ ซึ่งประชากรกว่า 10-15 ล้านคน ต้องอพยพ ทำให้เกิดการโจมตีขบวนผู้ลี้ภัย และ (3) การตัดสินใจของมหาราชาแคชเมียร์ที่เลือกเข้าร่วมอินเดีย ทำให้ปากีสถานไม่พอใจและเกิดสงคราม เพราะปากีสถานมองว่าแคชเมียร์มีความสำคัญอย่างมาก เพราะมีแม่น้ำสำคัญและอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ ผลที่ตามมาคือ การเสียชีวิตนับล้านคน ความขัดแย้งยืดเยื้อมาจนปัจจุบัน ความตึงเครียดดังกล่าวยังคงอยู่ต่อเนื่อง เฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของแคว้นแคชเมียร์ที่ทั้งสองประเทศต่างอ้างกรรมสิทธิ์เหนือดินแดนนี้ การแบ่งแยกดินแดนดังกล่าวนำไปสู่สงครามระหว่างอินเดียและปากีสถานถึงสามครั้งในปี พ.ศ. 2490 พ.ศ. 2508…
