สำนักงานข้อมูลข่าวสารของคณะมนตรีแห่งรัฐจีน (State Council Information Office) เมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2569 เผยแพร่สมุดปกขาวเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งชาติในฮ่องกง ตามนโยบายหนึ่งประเทศ สองระบบ (Hong Kong: Safeguarding China’s National Security Under the Framework of One Country, Two Systems) นายจอห์น ลี ผู้บริหารสูงสุดของเขตบริหารพิเศษฮ่องกง (Hong Kong Special Administrative Region-HKSAR) ระบุว่าสมุดปกขาวดังกล่าวมีความสำคัญอย่างมากในช่วงเวลานี้ เนื่องจากเขตบริหารพิเศษฮ่องกง หรือ HKSAR ยังคงเผชิญความเสี่ยงและภัยคุกคามอย่างต่อเนื่อง ทำให้ต้องการมีเฝ้าระวังและระมัดระวังอยู่เสมอ เฉพาะอย่างยิ่งภัยคุกคามต่อความมั่นคงของชาติจากผู้ที่ทรยศต่อนโยบายหนึ่งประเทศ สองระบบ เช่น กรณีนายจิมมี ไล นักธุรกิจและนักเคลื่อนไหวทางการเมืองชาวฮ่องกง ซึ่งสะท้อนชัดเจนว่านายไลมีพฤติกรรมที่เป็นอันตราย เป็นเครื่องมือ หรือ “เบี้ย” ของชาวต่างชาติที่ต้องการสร้างผลเสียต่อ HKSAR และจีน
เนื้อหาสำคัญในสมุดปกขาวฉบับนี้แบ่งเป็น 5 ส่วน โดยเน้นย้ำความสำคัญชองเขตบริหารพิเศษฮ่องกงต่อความมั่นคงของชาติจีน การดำเนินการด้านกฎหมายและระเบียบต่าง ๆ ของรัฐบาลจีน ร่วมกับผู้บริหารฮ่องกงเพื่อรักษาความมั่นคง ระบบการเลือกตั้ง ส่งเสริมธรรมาภิบาล ความรักชาติ และปกป้องสันติภาพในฮ่องกง มาตรการและนโยบายป้องกันเหตุความไม่สงบเหมือนเมื่อปี 2562-2563 หรือเหตุการณ์ชุมนุมประท้วงครั้งใหญ่ที่ประชาชนต่อต้านกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน
สมุดปกขาวดังกล่าวเผยแพร่ในช่วงที่สื่อมวลชนต่างประเทศให้ความสนใจรายงานการตัดสินคดีนายไล นักเคลื่อนไหวทางการเมืองชาวฮ่องกง ที่ถูกศาลฮ่องกงตัดสินจำคุกเป็นเวลา 20 ปี ในข้อหาทำลายอำนาจรัฐและร่วมมือกับชาวต่างชาติทำอันตรายต่อความมั่นคงจีน รวมทั้งรัฐบาลฮ่องกงได้สั่งอายัดทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดและบริษัทที่เชื่อมโยงกับ นสพ.Apple Daily แล้ว กรณีดังกล่าวแม้จะเป็นการดำเนินการตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติของจีน และกฎหมายว่าด้วยอาชญากรรม แต่นายไลปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา ทำให้นานาชาติ รวมทั้งสหประชาชาติ (UN) ให้ความสนใจอย่างมาก
ทั้งนี้ นายไล เป็นนักธุรกิจอายุ 78 ปี และเจ้าของสำนักพิมพ์ Apple Daily เป็นสัญลักษณ์ของผู้สนับสนุนประชาธิปไตยในฮ่องกง ทำให้เมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานข้าหลวงใหญ่ด้านสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN High Commissioner for Human Rights) ออกถ้อยแถลงเรียกร้องให้จีนปล่อยตัวนายไล เนื่องจากวิตกกว่าการตัดสินคดีดังกล่าวและส่งผลเสียต่อสิทธิเสรีภาพในการแสดงออกในประเทศของจีน
จีนและผู้บริหารเขตบริหารพิเศษฮ่องกงตั้งใจเผยแพร่สมุดปกขาวดังกล่าวเพื่อเป็นท่าทีตอบโต้ประเทศและองค์กรระหว่างประเทศที่วิจารณ์การจัดการความมั่นคงภายในของจีนในเชิงลบ พร้อมทั้งทำให้ชาวจีนเชื่อมั่นในการบิหารความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างจีนและฮ่องกง ซึ่งสอดคล้องตามกฎหมาย และเสริมสร้างการอยู่ร่วมกันอย่างสันติภายใต้หลักการหนึ่งประเทศ สองระบบ ที่เป็นหลักการค้ำประกันความมั่นคงแห่งชาติของจีนทั้งในปัจจุบันและอนาคต
