องค์การพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (International Atomic Energy Agency) หรือ IAEA ซึ่งเป็นองค์กรภายใต้การดำเนินงานของสหประชาชาติ (UN) เมื่อ 30 มกราคม 2569 เตือนความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ในยูเครน เนื่องจากปัจจุบัน รัสเซียยังคงปฏิบัติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของยูเครน เพื่อหวังกดดันยูเครนให้ตกอยู่ในสถานการณ์ลำบาก ขาดแคลนพลังงาน และยอมแพ้รัสเซีย โดยโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ของยูเครนก็ยังตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะเป็นเป้าหมายการโจมตีด้วย ซึ่ง IAEA กังวลว่าสถานการณ์การสู้รบและเป้าหมายทางการทหารของรัสเซียในยูเครนอาจนำไปสู่วิกฤตความปลอดภัยระดับโลก
ท่าทีของ IAEA มีขึ้นระหว่างการประชุมที่กรุงเวียนนา ออสเตรีย เพื่อสะท้อนมุมมองขององค์กรระหว่างประเทศต่อผลกระทบด้านความมั่นคงจากสงครามรัสเซีย-ยูเครนที่ยืดเยื้อ โดย IAEA รายงานว่า ดรงงานพลังงานนิวเคลียร์อย่างน้อย 4 แห่งในยูเครนยังอยู่ในความเสี่ยง แม้ว่ารัสเซียจะยืนยันกับประชาคมระหว่างประเทศว่าจะไม่โจมตีโรงงานดังกล่าวแล้ว แต่การที่รัสเซียโจมตีและทำลายโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ที่เชื่อมโยงหรือเกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ต่าง ๆ ก็สร้างความเสี่ยงสูงเช่นกัน เพราะโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ของยูเครนเป็นส่วนหนึ่งของระบบพลังงานของเครื่องจักรและระบบหล่อเย็นที่จำเป็นต้องใช้ในโรงงานนิวเคลียร์
ปัจจุบันโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ของยูเครนที่ดำเนินการอยู่มี 4 แห่ง อยู่ในการควบคุมของรัฐบาลยูเครน 3 แห่ง และอีก 1 แห่งอยู่ในภูมิภาค Zaporizhzhia ซึ่งรัสเซียส่งทหารเข้าไปควบคุมพื้นที่ ที่ผ่านมา ทั้งรัสเซียและยูเครนต่างกล่าวโทษกันว่ามุ่งโจมตีและทำลายโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ เพื่อสร้างแรงกดดันระหว่างกัน สำหรับโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ที่ IAEA วิตกกังวลมากที่สุด คือ โรงงานพลังงานนิวเคลียร์ในภูมิภาค Zaporizhzhia เพราะแม้ว่าจะระงับการทำงานชั่วคราวเพื่อความปลอดภัยแล้ว แต่โรงงานดังกล่าวยังต้องพึ่งพาระบบหล่อเย็น ที่เชื่อมโยงกับแหล่งผลิตไฟฟ้าในพื้นที่อื่น ๆ
รัสเซียมีมุมมองว่ารายงานและการประชุมของ IAEA ครั้งนี้มีเป้าหมายกดดันรัสเซียเป็นหลัก โดยไม่มีหลักฐานรับรองเรื่องความเสี่ยงของโรงงานพลังงานนิวเคลียร์ดังกล่าว และเชื่อว่าเป็นความพยายามของประเทศยุโรปที่จะใช้ข้อมูลของ IAEA เพื่อทำให้ภาพลักษณ์ของรัสเซียเสียหายและเป็นภัยคุกคามต่อความปลอดภัยของประชากรโลก เพราะวิกฤตหรืออุบัติเหตุโรงงานนิวเคลียร์เป็นอันตรายต่อประชาชนในยุดรปทั้งหมด ทั้งนี้ มีรายงานว่า รัฐบาลเนเธอร์แลนด์และประเทศยุโรปอีก 11 ประเทศ สนับสนุนรายงานของของ IAEA ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ ยืนยันต่อประชาคมระหว่างประเทศว่ารัสเซียจะไม่โจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของยูเครน จนถึง 1 กุมภาพันธ์ 2569
