ความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นกับจีนมีแนวโน้มตึงเครียดขึ้น จากกรณีเมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2569 ญี่ปุ่นยึดเรือประมงจีน ชื่อ Qiong Dong Yu 11998 ที่เข้าไปอยู่ในน่านน้ำพื้นที่เขตเศรษฐกิจจำเพาะ (Exclusive Economic Zone-EEZ) ในทะเลทางภาคตะวันตกของญี่ปุ่น ใกล้กับจังหวัดนางาซากิ โดยญี่ปุ่นติดตามการเดินเรือประมงดังกล่าว ที่เข้าไปในเขต EEZ ประมาณ 370 กิโลเมตรจากชายฝั่งทะเล ญี่ปุ่นพยายามติดต่อกับกัปตันเรือเพื่อตรวจสอบ แต่ไม่เป็นผล ประกอบกับเรือประมงดังกล่าวพยายามหลบหนี จึงจำเป็นต้องเข้าไปสกัดกั้นและควบคุม ทั้งนี้ มีรายงานว่าเรือประมงดังกล่าวมีกัปตันเป็นบุคคลสัญชาติจีน อายุ 47 ปี และมีลูกเรืออีก 10 คน
ญี่ปุ่นย้ำว่าปฏิบัติการดังกล่าวดำเนินการตามขั้นตอน และเพื่อป้องกันการลักลอบทำประมงผิดกฎหมายโดยเรือประมงต่างชาติ ทั้งนี้ หน่วยงานของญี่ปุ่นมีปฏิบัติการเฝ้าระวังความมั่นคงทางทะเล โดยมีรายงานการสกัดจับและควบคุมเรือประมงที่รุกล้ำน่านน้ำญี่ปุ่นอย่างต่อเนื่อง ส่วนใหญ่จะเป็นเรือประมงจากเกาหลีใต้และไต้หวัน ส่วนกรณีล่าสุดนี้เป็นการควบคุมเรือประมงจากจีนเป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี 2565 สื่อมวลชนญี่ปุ่นรายงานว่าเรือประมง Qiong Dong Yu 11998 ดังกล่าวมีอุปกรณ์ในการจับปลาได้จำนวนมาก ทำให้เชื่อว่าเรือประมงจีนต้องการเข้าไปลักลอบทำประมงผิดกฎหมาย
จีนยังไม่แสดงท่าทีต่อกรณีดังกล่าว แต่นักวิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มว่าเหตุการณ์นี้อาจซ้ำเติมความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างญี่ปุ่นกับจีน ที่คุกรุ่นมาตั้งแต่ปี 2568 จากท่าทีของผู้นำญี่ปุ่นต่อความมั่นคงไต้หวัน ทำให้จีนตอบโต้ญี่ปุ่นด้วยเครื่องมือหลากหลายรูปแบบ ทั้งการคว่ำบาตรสินค้าญี่ปุ่น ระงับการใช้นโยบายส่งแพนด้าไปเจริญสัมพันธไมตรี และการแสดงท่าทีผ่านเจ้าหน้าที่ระดับสูงอย่างต่อเนื่อง
เมื่อปี 2553 ญี่ปุ่นเคยควบคุมเรือประมงจีนจำนวน 1 ลำ ขณะปฏิบัติการอยู่ใกล้กับหมู่เกาะเซนซากุหรือหมู่เกาะเตี้ยวหยู ซึ่งเป็นพื้นที่พิพาทระหว่างญี่ปุ่นกับจีน และเกิดอุบัติเหตุชนเข้ากับเรือตรวจการณ์ของญี่ปุ่น กรณีดังกล่าวส่งผลกระทบต่อระดับความสัมพันธ์ระหว่างญี่ปุ่นกับจีนเช่นกัน
