ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เมื่อ 11 ธันวาคม 2568 ออกคำสั่งผู้บริหาร (executive order) สกัดกั้นไม่ให้รัฐต่าง ๆ ออกกฎหมายควบคุมการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence-AI) เนื่องจากมีมุมมองว่ากฎหมายควบคุมดังกล่าวจะทำให้สหรัฐฯ เสียเปรียบในการแข่งขันเพื่อเป็นผู้นำโลกด้าน AI และไม่เป็นผลดีต่อการพัฒนาประเทศ พร้อมย้ำว่ารัฐบาลสหรัฐฯ กำหนดยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติชัดเจนว่าต้องการให้สหรัฐฯ เป็นผู้นำโลกอันดับ 1 ด้านเทคโนโลยี AI เพื่อความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจและความมั่นคง
ดังนั้น รัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้ประธานาธิบดีทรัมป์ ไม่ต้องการให้มีกฎหมายหรือระเบียบใดขัดขวางเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ดังกล่าว นอกจากนี้ ประธานาธิบดีทรัมป์ยังวิจารณ์ว่า รัฐที่มีกฎหมายควบคุม AI จะทำให้เกิดปรากฏการณ์ “Woke AI” หรือปัญญาประดิษฐ์ที่มีอคติและอุดมการณ์ทางสังคมและการเมือง ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อการยกระดับการพัฒนาเทคโนโลยี และธุรกิจนี้ให้ก้าวหน้าเหนือประเทศอื่น ๆ
ตัวอย่าง Woke AI ที่ผู้นำสหรัฐฯ กล่าวถึง เช่น กรณีรัฐโคโลราโดห้าม AI ไม่ให้ใช้ฟังก์ชัน algorithmic discrimination หรือระบบอัลกอริทึมที่มีพฤติกรรมเลือกปฏิบัติ เพราะเชื่อว่าจะทำให้สังคมอเมริกันแตกแยก แต่ประธานาธิบดีทรัมป์กลับมีมุมมองว่า การบังคับระบบการทำงานของอัลกอริทึม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ AI ใช้ประมวลผล เท่ากับเป็นการแทรกแซง และอาจทำให้ระบบการคำนวนของอัลกอริทึมไม่สมบูรณ์ถูกต้อง
คำสั่งของประธานาธิบดีทรัมป์อาจทำให้รัฐบาลท้องถิ่นไม่สามารถบังคับใช้ระเบียบและกฎหมายในระดับรัฐ (state) เพื่อควบคุมการใช้ AI โดยเฉพาะในมิติที่เสี่ยงละเมิดสิทธิข้อมูลส่วนบุคคล การเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือน การทำคลิปวิดีโอปลอม (deepfake) ที่อาจสร้างความเข้าใจผิดและเป็นอันตรายต่อบุคคล ทำให้เกิดการเลือกปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียม รวมทั้งเป็นอันตรายต่อความสงบเรียบร้อยของสังคมได้ สำหรับคำสั่งของประธานาธิบดีทรัมป์จะมีผลให้หน่วยงานรัฐบาลกลางตรวจสอบและพิจารณากฎหมาย รวมทั้งระเบียบของรัฐต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ AI และร้องขอให้ยกเลิกระเบียบดังกล่าว ไม่เช่นนั้นอาจถูกระงับงบประมาณสนับสนุนจากรัฐบาลกลาง
อย่างไรก็ตาม มีความเป็นไปได้สูงที่คำสั่งของประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะเผชิญการคัดค้านและต่อต้านจากรัฐบาลท้องถิ่น เพราะบางส่วนมีมุมมองว่าคำสั่งดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเอื้อประโยชน์แก่นายทุนที่พัฒนา AI ไม่ได้มีผลดีต่อนวัตกรรมและความเรียบร้อยของสังคม และยังต้องติดตามต่อไปว่า รัฐบาลสหรัฐฯ จะร่างกฎหมายหรือระเบียบที่เป็นกรอบกำหนดการใช้ AI เองหรือไม่ เพื่อให้สหรัฐฯ ยังคงมีมาตรฐานระดับชาติ หรือกรอบกำหนดแนวทางการใช้ AI เพื่อการพัฒนา แต่ไม่ละเมิดสิทธิมนุษยชน
ปัจจุบัน รัฐบาลท้องถิ่นในสหรัฐฯ ที่ออกระเบียบควบคุมการใช้ AI มีอยู่ 4 รัฐ ได้แก่ รัฐโคโลราโด รัฐแคลิฟอร์เนีย รัฐยูทาห์ และรัฐเทกซัส โดยรัฐบาลท้องถิ่นของสหรัฐฯ มีสิทธิตามรัฐธรรมนูญที่จะร่างระเบียบและกฎหมายใช้ภายในรัฐของตนเอง ตามระบอบการปกครอง สำหรับเป้าหมายของรัฐบาลท้องถิ่นที่มีระเบียบควบคุมการใช้ AI นั้น เพื่อควบคุมการใช้ประโยชน์จาก AI ไม่ให้มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือสร้างข้อมูลที่ส่งผลกระทบต่อกฎหมายและความมั่นคงของสังคม รวมทั้งขอความร่วมมือจากบริษัทผู้ให้บริการ AI ให้ดำเนินธุรกิจอย่างโปร่งใส และให้ความสำคัญกับการตรวจสอบประสิทธิภาพ รวมทั้งการทำงานของ AI อย่างต่อเนื่อง
