ญี่ปุ่นเป็นประเทศหนึ่งที่เร่งลดผลกระทบต่อประชาชนจากวิกฤตพลังงานโลก จากที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากภูมิภาคตะวันออกกลางกว่า ร้อยละ 90 ทั้งนี้ ในห้วง พฤษภาคม 2569 ญี่ปุ่นเดินหน้าหาน้ำมันดิบเพิ่มจากหลายแหล่ง ขณะที่ในประเทศก็มีการระบายน้ำมันดิบจากคลังสำรองมากขึ้น เนื่องจากเชื่อว่าวิกฤตและความผันผวนของพลังงานโลกจะยังไม่สามารถยุติได้โดยเร็ววัน แม้มีรายงาน เมื่อ 4 พฤษภาคม 2569 ว่า สหรัฐฯ ยอมรับเงื่อนไขล่าสุดของอิหร่าน แต่ต้องใช้เวลา 30 วัน ในการทำข้อตกลงระหว่างกัน ซึ่งกว่าจะไปถึงเป้าหมายดังกล่าว การรื้อฟื้นการขนส่งพลังงานผ่านช่องแคบฮอร์มุซก็ไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้เร็ว ขณะที่ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ประกาศว่าตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 จะพ้นจากการเป็นสมาชิกกลุ่มผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่ของโลก
เมื่อ 3 พฤษภาคม 2569 มีรายงานว่าญี่ปุ่นจะนำน้ำมันดิบจากคลังสำรองน้ำมัน 10 แห่ง ออกมาใช้ ซึ่งจะให้ผู้ประกอบการในประเทศไปกลั่น และจะมีน้ำมันให้ประชนใช้ได้ประมาณ 20 วัน จากที่เมื่อ ปลาย มีนาคม 2569 ก็นำน้ำมันดิบจากคลังสำรองออกมาใช้ได้ประมาณ 30 ขณะที่ช่องทางทางการทูตยังดำเนินต่อไป โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่น และอิหร่านได้หารือทางโทรศัพท์ระหว่างกัน เมื่อต้นพฤษภาคม 2569 เพื่อให้อิหร่านช่วยอำนวยความสะดวกให้เรือที่ยังติดค้างอยู่สามารถเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ หลังเรือบรรทุกน้ำมันดิบ ซึ่งมีลูกเรือญี่ปุ่นสามารถผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ได้เเมื่อปลาย เมษายน 2569 ก่อนหน้านี้ เมื่อเมษายน 2569 นางทาคาอิจิ ซานาเอะ นากยรัฐมนตรีญี่ปุ่นได้หารือทางโทรศัพท์กับนายมัสอูด ปิซิชกียอน ประธานาธิบดีอิหร่าน ถึง 2 ครั้ง จากที่ได้มีการหารือกับประเทศผู้ผลิตน้ำมันในตะวันออกกลางอย่างต่อเนื่อง
ญี่ปุ่นได้เพิ่มทางเลือกในการนำเข้าน้ำมันดิบจากแหล่งอื่นด้วยเช่นกัน โดยไม่มีข้อจำกัดว่าจะมาจากประเทศใด ซึ่งเมื่อ 3 พฤษภาคม 2569 ญี่ปุ่นได้รับน้ำมันดิบงวดแรกของรัสเซีย ตั้งแต่เกิดเหตุปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นน้ำมันดิบจากโครงการ Sakhalin-2 ของรัสเซียที่ไม่ได้ถูกประเทศตะวันตกที่นำโดยสหรัฐฯ คว่ำบาตรกรณีสงครามรัสเซีย-ยูเครน นอกจากนี้ เมื่อปลาย เมษายน 2569 เรือบรรทุกน้ำมันจากสหรัฐฯ ลำแรกที่เดินทางผ่านช่องแคบปานามา ถึงญี่ปุ่นแล้ว หลังสหรัฐฯ และอิสราเอลเริ่มปฏิบัติการโจมตีอิหร่านเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2569
นายกรัฐมนตรีซานาเอะยืนยันต่อชาวญี่ปุ่นว่า การกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันจากประเทศต่าง ๆ จะทำให้ญี่ปุ่นสามารถจัดหาน้ำมันได้เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ ไปจนถึงต้นปี 2570 ทำให้มีการวิเคราะห์กันว่า การระบายปริมาณสำรองจากคลังน้ำมันของญี่ปุ่นจะดำเนินต่อไป แต่ทำเท่าที่จำเป็น ควบคู่ไปกับเพิ่มการหารือกับประเทศในภูมิภาคอเมริกา และเอเชียกลาง เรื่องการนำเข้าน้ำมัน ซึ่งคาดว่าในพฤษภาคม 2569 ญี่ปุ่นจะนำเข้าน้ำมันจากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นประมาณสี่เท่า เมื่อเทียบกับห้วงเดียวกันของปี 2568
