นักวิทยาศาสตร์เมื่อ 27 สิงหาคม 2569 เปิดเผยผลการวิเคราะห์สาเหตุภัยพิบัติดินถล่มและอุทกภัยครั้งรุนแรงในบริเวณพื้นที่พรมแดนเนปาล-ทิเบต เมื่อ 26 สิงหาคม 2569 ว่าอาจเป็นผลจากธารน้ำแข็งละลาย โดยสถาบัน US Geological Survey และ ดร. Simon Cook ผู้เชี่ยวชาญด้านธรณีวิทยาและการเปลี่ยนแปลงของธารน้ำแข็ง ระบุว่าธารนำแข็งขนาดใหญ่ที่ยอดเขาลังตัง ลิรุง (Langtang Lirung) ของเทือกเขาหิมาลัย ละลายและถล่มลง ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนขนาด 5.2 และทำให้เกิดอุทกภัย รวมทั้งดินถล่มในพื้นที่เกิดเหตุ ซึ่งอยู่ห่างจากยอดเขาดังกล่าวประมาณ 15 กิโลเมตร ด้านสถาบัน International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD) ซึ่งเป็นสถาบันนานาชาติ คาดว่าสาเหตุของภัยพิบัติครั้งนี้เกิดจากปรากฏการณ์ที่ที่มวลน้ำแข็ง ก้อนหิน และเศษตะกอนจำนวนมหาศาลพังทลายและร่วงหล่นลงมาด้วยความเร็ว หรือปรากฏการณ์ Ice-Rock Avalanche ทำให้มีมวลน้ำและเศษหินจำนวนมากตกลงสู่แม่น้ำ Lende Khola ส่งผลให้เกิดอุทกภัยแบบรุนแรงและฉับพลันจากพื้นที่สูงลงพื้นที่ต่ำ
ปัจจุบัน ยังไม่มีรายงานสาเหตุที่ทำให้ธารน้ำแข็งละลาย หรือปัจจัยที่ทำให้เกิดปรากฏการณ์ Ice-Rock Avalanche อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ได้เตือนเกี่ยวกับวิกฤตโลกร้อนที่ทำให้เสี่ยงเกิดปัญหาธารนำแข็งละลายจากยอดเทือกเขาหิมาลัย โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ธารนำแข็งละลายในพื้นที่อื่น ๆ ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมาที่ทำให้เกิดอุทกภัยและภัยพิบัติฉับพลัน เช่น เหตุการณ์ธารน้ำแข็งบนเทือกเขาหิมาลัยละลายและทำให้เกิดอุทกภัยที่อินเดีย เมื่อปี 2564 มีรายงานผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าว 200 คน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เปรียบเทียบความรุนแรงของเหตุการณ์ดังกล่าวเท่ากับระเบิดปรมาณู 15 ลูก และเมื่อปี 2568 เนปาลเผชิญเหตุอุทกภัยเนื่องจากธารน้ำแข็งละลายเช่นกัน
เหตุภัยพิบัติครั้งนี้สะท้อนว่าวิกฤตโลกร้อนและโลกรวนทำให้มนุษย์เสี่ยงเผชิญภัยพิบัติที่คาดการณ์ยากและรุนแรง ฉับพลันมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ที่ตั้งชุมชนอยู่ในที่สูง ที่ต่ำ หรือพื้นที่ติดชายฝั่งทะเล มีโอกาสเผชิญความเสี่ยงเท่ากัน สำหรับรายงานผลกระทบจากเหตุการณ์ครั้งนี้ ปัจจุบันจำนวนผู้เสียชีวิตอยู่ที่มากกว่า 270 คนในเนปาล สูญหายมากกว่า 800 คน ส่วนในทิเบตมีรายงานผู้สูญหายมากกว่า 560 คน รวมทั้งนักท่องเที่ยวต่างชาติ ได้แก่ ชาวอเมริกัน อินเดีย ออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร และจีน บางส่วนเป็นผู้แสวงบุญ (pilgrimage) ด้านเจ้าหน้าที่กู้ภัยเร่งให้ความช่วยเหลือและประเมินสถานการณ์ เนื่องจากยังมีความเป็นไปได้ที่จะเกิดอุทกภัยหรือดินถล่มรอบที่ 2 และ 3 ขณะที่องค์การระหว่างประเทศเร่งระดมความช่วยเหลือแก่เนปาล เฉพาะอย่างยิ่งการเดินทางเข้าพื้นที่ประสบภัยซึ่งยังต้องใช้เฮลิคอปเตอร์เป็นหลัก
