สหประชาชาติ (UN) กำลังเผชิญความท้าทายจากสถานการณ์ระหว่างประเทศที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งและสงคราม โดยนายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ ให้ความเห็นเมื่อ 21 กันยายน 2569 ในที่ประชุมสมัชชาสหประชาติ (UNGA) ประจำปี 2569 ที่นครนิวยอร์ก โดยเตือนว่าสงครามและความขัดแย้งทางทหารระหว่างประเทศในปัจจุบัน ที่มีประเทศสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เข้าไปเป็นคู่ขัดแย้ง ทำให้ UNSC ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเต็มที่ และอาจเป็นจุดเปลี่ยนที่ทำใฟ้บทบาทของ UN ลดลง เป็นความท้าทายต่อการใช้กฎหมายระหว่างประเทศ การเลือกปฏิบัติ และเสี่ยงทำให้วิกฤตขยายตัว
ท่าทีของเลขาธิการ UN ครั้งนี้ เป็นถ้อยแถลงส่งท้าย ก่อนนายกูเตอร์เรสจะพ้นจากตำแหน่งวาระ 5 ปี ใน 31 ธันวาคม 2569 และเป็นมุมมองต่อสงครามรัสเซีย-ยูเครน และสงครามสหรัฐฯ และอิสราเอล-อิหร่าน ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชากร ปัญหาความมั่นคงพลังงาน การขนส่งและเข้าถึงสินค้าและอาหาร รวมทั้งทำให้เกิดภาวะเงินเฟ้อทั่วโลก นอกจากนี้ นายกูเตอร์เรสสนับสนุนการปฏิรูปกลไกของสหประชาชาติให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถแสดงบทบาทเชิวรุกเพื่อจัดการหรือแก้ไขปัญหา รวมทั้งวิกฤตระดับโลก สะท้อนว่านายกูเตอร์เรสต้องการใช้เวทีการประชุม UNGA ครั้งนี้ผลักดันบทบาทของ UN ให้ยังคงเป็นองค์กรเพื่อรักษาสันติภาพของโลกต่อไป
สำหรับผู้ที่จะดำรงตำแหน่งเลขาธิการ UN คนใหม่ ปัจจุบันมี 3 ผู้สมัคร ได้แก่ นาย Rafael Grossi ผู้อำนวยการทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ นาย Macky Sall อดีตประธานาธิบดีเซเนกัล และนาง Maria Fernanda Espinoza นักการทูตชาวเอกวาดอร์ ซึ่งผู้ที่จะได้รับการเลือหให้เป็นเลขาธิการสหประชาชาติคนใหม่ จะต้องได้รัยคะแนนสนับสนุนจากสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) อย่างน้อย 9 จาก 15 เสียง และต้องไม่ถูกวีโตจากสมาชิกถาวรของ UNSC ได้แก่ สหรัฐฯ จีน รัสเซีย ฝรั่งเศส และสหราชอาณาจักร
