สมาชิกสหภาพยุโรป (EU) จำนวน 27 ประเทศจะส่งผู้แทนระดับสูงไปร่วมการประชุมสุดยอดอย่างไม่เป็นทางการ ที่ไซปรัสเป็นเจ้าภาพ ระหว่าง 23-24 เมษายน 2569 ในเมือง Nicosia เพื่อหารือประเด็นความมั่นคงและแนวทางรับมือกับวิกฤตด้านความมั่นคงปลอดภัยในปัจจุบันร่วมกัน สำหรับประเด็นสำคัญในการประชุมครั้งนี้ คือ กรณีประธานาธิบดี Nikos Christodoulides ของไซปรัสจะเสนอให้สมาชิก EU ให้คำมั่นว่าจะร่วมกันปกป้องความมั่นคงของประเทศสมาชิก โดยมีแผนปฏิบัติการร่วม (operational plan) ด้านการทหาร ความมั่นคง และนโยบาย ซึ่งความร่วมมือในลักษณะดังกล่าวเป็นไปตามมาตรา 42.7 ในสนธิสัญญาของ EU ที่สมาชิกจะให้ความช่วยเหลือกันเมื่อถูกโจมตี หรือถูกรุกรานโดยประเทศอื่น ๆ
ผู้นำไซปรัสเสนอการจัดทำแผนดังกล่าวในช่วงที่ไซปรัสเป็นประธานหมุนเวียน เพื่อยกระดับความร่วมมือด้านความมั่นคงในกรอบ EU ในช่วงที่ทั่วโลกเผชิญวิกฤตความขัดแย้งและความไม่แน่นอน โดยต้องการให้แผนดังกล่าวมีผลบังคับใช้ในการประชุมจำลองสถานการณ์วิกฤตร่วมกันของสมาชิก EU ในห้วงกลาง พฤษภาคม 2569 ก่อนหน้านี้ เมื่อ มีนาคม 2569 ฐานทัพของสหราชอาณาจักรที่ตั้งอยู่ในไซปรัส ตกเป็นเป้าหมายการโจมตีโดยอากาศยานไร้คนขับที่มาจากเลบานอน เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ไซปรัสตื่นตัวเรื่องภัยคุกคามด้านความมั่นคงที่ประเทศต้องเผชิญ จากสงครามในพื้นที่อื่น ๆ และต้องการขยายหลักประกันด้านความมั่นคงและการป้องกันประเทศมากขึ้น
ข้อเสนอของผู้นำไซปรัส และการใช้มาตรา 42.7 มีลักษณะคล้ายมาตรา 5 ในสนธิสัญญาเนโต ที่ประเทศสมาชิกจะต้องร่วมกันปกป้องและตอบโต้ด้วยเครื่องมือทางทหาร หากสมาชิกประเทศใดประเทศหนึ่งเผชิญการโจมตี อย่างไรก็ตาม มาตรา 42.7 ของ EU ไม่ได้กำหนดให้สมาชิกต้องใช้การทหารเป็นเครื่องมือตอบโต้ แต่ระบุว่าสมาชิกควรให้ความช่วยเหลือเท่าที่ดำเนินการได้ ที่ผ่านมา ฝรั่งเศสเคยขอใช้มาตรา 42.7 ของ EU เพื่อรับมือกับวิกฤตและภัยคุกคามด้านความมั่นคง หลังจากเผชิญก่อการร้ายครั้งใหญ่ในกรุงปารีสเมื่อปี 2558 โดยในครั้งนั้น ฝรั่งเศสได้รับการสนับสนุนจากประเทศสมาชิก EU
ท่าทีของไซปรัสและความเคลื่อนไหวของ EU ที่เริ่มกระชับความสัมพันธ์ด้านการทหารระหว่างกันมากขึ้น สะท้อนว่าปัจจุบัน EU ต้องการเพิ่มขีดความสามารถในการป้องกันความมั่นคงของตนเอง ลดการพึ่งพาสหรัฐฯ ขณะเดียวกันก็อาจเป็นความพยายามส่งสัญญาณให้สหรัฐฯ เห็นว่า EU พร้อมปกป้องผลประโยชน์ของสมาชิก ในกรณีที่สหรัฐฯ ข่มขู่คุกคามสมาชิก EU เฉพาะอย่างยิ่งการที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ขู่จะยึกครองกรีนแลนด์ ทั้งที่เป็นสมาชิกเนโต
