ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ เปิดเผยต่อสื่อมวลชนเมื่อ 27 เมษายน 2569 ว่า สหรัฐฯ อยู่ระหว่างทบทวนข้อเสนอของอิหร่านที่จะนำไปสู่การเจรจาสันติภาพระหว่างกัน เพื่อหาแนวทางยุติความขัดแย้งและเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้กลับไปเป็นเส้นทางเดินเรือและขนส่งพลังงานได้โดยเร็ว ท่าทีของผู้นำสหรัฐฯ มีขึ้นในห้วงเดียวกันกับที่สหประชาชาติ (UN) แสดงความกังวลต่อผลกระทบด้านเศรษฐกิจและพลังงานโลกที่เป็นผลจากสงครามครั้งนี้ ประกอบกับอิหร่านเดินเกมส์การทูตเข้มข้นขึ้นด้วยการส่งผู้แทนระดับสูงเยือนรัสเซีย เป็นสัญญาณให้สหรัฐฯ ตระหนักว่าอิหร่านกับรัสเซียยังมีความสัมพันธ์ใกล้ชิด และล่าสุดเมื่อ 27 เมษายน 2569 ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูตินของรัสเซีย ก็สนับสนุนอิหร่าน พร้อมชื่นชมชาวอิหร่านที่ต่อสู้เพื่ออิสรภาพ
ท่าทีของรัสเซียดังกล่าวน่าจะเป็นการส่งสัญญาณว่าจะแสดงบทบาทเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ยความขัดแย้งระหว่างอิหร่าน-สหรัฐฯ ในระยะถัดไป ไม่ว่าความสัมพันธ์ระหว่างอิหร่าน-สหรัฐฯ จะดีขึ้น หรือเกิดการปะทะกันรอบใหม่ แม้ก่อนหน้านี้ รัสเซียยืนยันว่าต้องการเป็นผู้ช่วยสนับสนุนให้เกิดสันติภาพ มากกว่าเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย ทั้งนี้ ผู้นำรัสเซียคาดหวังว่าจะเกิดสันติภาพขึ้นในภูมิภาคเร็ว ๆ นี้ ขณะเดียวกันก็ย้ำว่ารัสเซียจะสนับสนุนผลประโยชน์ของอิหร่านด้วย
ทั้งนี้ บทบาทของรัสเซียอาจเป็นประโยชน์ต่อการลดระดับความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่าน เนื่องจากปัจจุบัน ปากีสถาน ซึ่งแสดงบทบาทเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ยปัญหาระหว่างประเทศ เริ่มเผชิญความท้าทายในประเทศเองจากความขัดแย้งบริเวณพรมแดนกับอัฟกานิสถาน โดยมีรายงานเมื่อ 27 เมษายน 2569 ว่า ปากีสถาน-อัฟกานิสถานกล่าวโทษกันว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิง ทำให้ปากีสถานอาจไม่สามารถแสดงบทบาทนำในการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่านได้เต็มที่ แต่ก็ยังไม่ละความพยายามในการดำเนินการดังกล่าว เช่น พบหารือกับโอมาน และรัสเซีย
สหรัฐฯ และอิหร่านต่างฝ่ายต่างเชื่อมั่นว่าตนเองมีอำนาจเหนือกว่าในการเจรจาเพื่อนำไปสู่สันติภาพ แต่ผู้เชี่ยวชาญในต่างประเทศประเมินว่า สหรัฐฯ มีขีดความสามารถและอำนาจด้านการทหาร และการข่าวกรองสูงกว่าอิหร่าน แต่การทำสงครามในภูมิภาคตะวันออกกลางเป็นเวลานาน ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นการเมืองภายในสหรัฐฯ นอกจากนี้ ประธานาธิบดีทรัมป์มีโอกาสสูญเสียอำนาจบางส่วนในการควบคุมกองทัพตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป เพราะฝ่ายนิติบัญญัติอาจไม่อุนมัติการต่ออายุอำนาจของผู้นำสหรัฐฯ ตามรัฐบัญญัติ War Powers Resolution
ด้านที่อิหร่านมีอำนาจเหนือกว่าด้านการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ แต่สงครามกับสหรัฐฯ ทำให้เศรษฐกิจของประเทศถดถอยและมีแนวโน้มจะฟื้นตัวจากสงครามยาก ดังนั้น มีความเป็นไปได้สูงที่ทั้งสหรัฐฯ กับอิหร่าน ต้องการควบคุมความตึงเครียดไม่ให้สูงมากไปกว่าปัจจุบัน แต่ต่างฝ่ายต่างต้องประนีประนอมเงื่อนไขด้านความมั่นคง เฉพาะอย่างยิ่ง กรณีอิหร่านระบุว่าจะเปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่สหรัฐฯ ต้องไม่ใช้ประเด็นการพัฒนานิวเคลียร์เป็นเงื่อนไขในการเจรจา ซึ่งมีรายงานว่าข้อเสนอดังกล่าวได้ส่งถึงประธานาธิบดีทรัมป์แล้วเมื่อ 27 เมษายน 2569
