ไทยเป็นประเทศที่มีความคืบหน้าในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals–SDGs) ตามการประเมินของหน่วยงานของสหประชาชาติ แต่ก็ยังมีบางตัวที่ต้องเร่งพัฒนาการให้ถึงเป้าหมาย ตามที่สมาชิก UN จำนวน 193 ประเทศ รับรองว่าจะต้องบรรลุเป้าหมายภายใน 15 ปี โดยไทยบรรจุเป้าหมาย SDGs ขององค์การสหประชาชาติ (UN) ทั้งหมด 17 เป้าหมายหลัก บูรณาการเข้าไปเข้าในยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580) และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570)
รายงาน Sustainable Development Report และ SDG Index ประจำปี 2569 ที่ Sustainable Development Solutions Network (SDSN) ซึ่งเป็นเครือข่ายระดับโลก และก่อตั้งขึ้นโดยองค์การสหประชาชาติ (UN) เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals – SDGs) ได้เผยแพร่รายงานฉบับบนี้ เมื่อ 23 มิถุนายน 2569 จัดให้ SDG Index ของไทยอยู่อันดับที่ 43 ของโลก (คงเดิมจากปี 2568) รวมทั้งครองอันดับ 1 ของอาเซียนต่อเนื่องเป็นปีที่ 8 (ตั้งแต่ปี 2562-2569) และเป็นอันดับ 1 ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและเอเชียใต้ นอกจากนี้ ยังอยู่อันดับ 3 ของทวีปเอเชีย เป็นรองเพียงญี่ปุ่น (อันดับ 20) และเกาหลีใต้ (อันดับ 34) ส่วน ฟินแลนด์ยังคงครองอันดับ 1 ของโลก ตามมาด้วยสวีเดน เดนมาร์ก นอร์เวย์ และเยอรมนี
สถานะรายเป้าหมาย (SDGs) ของไทยในปี 2569 มีภาพรวมที่ดีขึ้น โดยเหลือเป้าหมายสีแดงเพียง 4 เป้าหมาย ได้แก่
1) บรรลุเป้าหมายแล้ว (สีเขียว) 2 เป้าหมาย ได้แก่ SDG 1 (ยุติความยากจน) และ SDG 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ)
2) สถานะท้าทาย (สีส้ม) 11 เป้าหมาย ได้แก่ SDG 2,5, 6-14 และ 17 โดยเป้าหมาย SDG 2 (ขจัดความหิวโหย) ขยับสถานะดีขึ้นจากสีแดงมาเป็นสีส้ม ส่วน หนึ่งเป็นผลมาจากการที่ผู้จัดทำรายงานถอดตัวชี้วัดด้านดัชนีการจัดการไนโตรเจนอย่างยั่งยืน (ซึ่งไทยเคยได้คะแนนต่ำ) ออกจากการประเมิน
3) สถานะท้าทายมาก (สีแดง) 4 เป้าหมาย ได้แก่ SDG 3 (สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี) SDG 11 (เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน) SDG 15 (ระบบนิเวศบนบก) และ SDG 16 (สังคมสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันที่เข้มแข็ง) ซึ่งลดลงจาก 6 เป้าหมายในปีก่อนหน้า
4) ไม่มีเป้าหมายใดของไทยอยู่ในสถานะสีเหลือง (มีความท้าทายบางส่วน)
สำหรับภาพรวมสถานการณ์ SDGs ระดับโลกที่ครอบคลุมทั้งมิติด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม ยังไม่ไม่ถึงเป้าหมาย โดยเหลือเวลาอีกไม่ถึง 4 ปี จะครบกำหนดสิ้นสุดของเป้าหมาย SDGs ในปี 2573 เนื่องจากมีเพียง ร้อยละ 16- 16.5 ของเป้าหมายย่อยเท่านั้น ที่จะสามารถบรรลุได้ตามกำหนดเวลา และจะไม่มีเป้าหมายหลักใดเลยที่จะบรรลุได้ในระดับโลก ทั้งนี้ เป้าหมายที่อยู่ในภาวะวิกฤต (สถานะสีแดง) มี 5 เป้าหมาย ได้แก่ SDG 3 (สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี) SDG 11 (เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน) SDG 14 (ทรัพยากรทางทะเล) SDG 15 (ระบบนิเวศบนบก) และ SDG 16 (สังคมสงบสุข ยุติธรรม และสถาบันเข้มแข็ง)
SDSN เห็นว่าโลกต้องพลิกโฉมครั้งใหญ่ 6 ประการ (Six Major Transformations) เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนได้แก่ 1) การศึกษา เพศ และความไม่เท่าเทียม 2) สุขภาพ ความเป็นอยู่ที่ดี และประชากรศาสตร์ 3) การลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนในภาคพลังงานและอุตสาหกรรม 4) ความยั่งยืนด้านอาหาร ที่ดิน น้ำ และมหาสมุทร 5) เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน 6) การปฏิวัติทางดิจิทัลเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน พร้อมทั้งนำระบบภาษีใหม่ ๆ มาใช้ เพื่อระดมทุนสำหรับการดำเนินงาน SDG ซึ่งประเมินไว้สูงถึง 2.5- 4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปีในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา
