สหรัฐฯ เปิดเผยเนื้อหา MoU ยุติสงครามกับอิหร่าน

world focus

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ​ และประธานาธิบดีอิหร่านเมื่อ 17 มิถุนายน 2569 ลงนามในบันทึกความเข้าใจ หรือ MoU เบื้องต้น ร่วมกัน โดยใช้การลงนามแบบอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อยุติสงคราม พร้อมกันนี้ ทั้ง 2 ฝ่ายระบุว่าข้อตกลงตาม MoU มีผลบังคับใช้ทันที สำหรับสาระสำคัญในข้อตกลงดังกล่าว สหรัฐฯ เป็นฝ่ายเปิดเผย ขณะที่อิหร่านยังไม่ยืนยันอย่างเป็นทางการ ได้แก่ อิหร่านต้องไม่พัฒนาหรือจัดหาอาวุธนิวเคลียร์ การหยุดยิงและยุติการสู้รบในทุกสมรภูมิทันที รวมทั้งในเลบานอน  และเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เป็นเส้นทางเดินเรือที่ปลอดภัยตามปกติ โดยสหรัฐฯ จะถอนกองเรือที่ปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซออกจากพื้นที่ภายใน 30 วัน ควบคู่กับยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออุตสาหกรรมพลังงานอิหร่าน และจะตั้งกองทุนร่วมกับประเทศในภูมิภาคตะวันออกกลางเพื่อฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานในอิหร่านด้วย มูลค่าประมาณ 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เนื้อหาใน MoU เน้นย้ำว่าสหรัฐฯ กับอิหร่านจะยุติปฏิบัติการทางทหารระหว่างกันทันที จะเคารพอธิปไตยระหว่างกัน ไม่แทรกแซงสถานการณ์การเมืองภายใน จะเจรจากันต่อไปเป็นระยะเวลา 60 วันเพื่อให้บรรลุข้อตกลงที่ชัดเจน สหรัฐฯ จะถอนกองเรือที่ปิดช่องแคบฮอร์มุซออกจากพื้นที่ภายใน 30 วัน และระหว่างนั้นจะเปิดเส้นทางเดินเรือทันที โดยกำหนดว่าจำนวนเรือที่จะเดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซจะอยู่ระดับเดียวกันกับช่วงก่อนสงคราม ซึ่งอิหร่านจะต้องไม่เก็บค่าธรรมเนียมผ่านทาง จนกว่าจะเจรจากับโอมาน ซึ่งเป็นประเทศที่มีภูมิศาสตร์ติดกับช่องแคบฮอร์มุซเช่นกัน นอกจากนี้…

FAO และ WFP ประเมินความไม่มั่นคงทางอาหารจะเลวร้ายลง

Catch Up, Look Around The World

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) และโครงการอาหารโลก (WFP) ประเมินเมื่อ 17 มิ.ย.69 ว่า สถานการณ์ความไม่มั่นคงทางอาหารจะเลวร้ายลงใน 13 พื้นที่เสี่ยงทั่วโลกในห้วง มิ.ย.-พ.ย.69 จากผลกระทบของความขัดแย้ง ภาวะเศรษฐกิจเปราะบาง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการลดลงของงบประมาณช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม  ขณะเดียวกัน การสนับสนุนด้านอาหาร โภชนาการ และการเกษตรฉุกเฉินทั่วโลกลดลงร้อยละ 59 ระหว่างปี 2565-2568 ส่งผลให้ความสามารถในการช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบลดลง นอกจากนี้ FAO และ WFP ยังเตือนว่า ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลาในดีอาร์คองโก และการเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญอาจยิ่งซ้ำเติมวิกฤตความมั่นคงทางอาหารในหลายพื้นที่

ปากีสถานรับรองข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน

Catch Up, Look Around The World

นาย Shehbaz Sharif นรม.ปากีสถาน แถลงผ่านแอปพลิเคชัน X เมื่อ 18 มิ.ย.69 ว่า ปากีสถานได้รับรองการลงนามบันทึกความเข้าใจอิสลามาบัด (Islamabad Memorandum of Understanding: Islamabad MoU) ระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน ผ่านระบบทางไกล โดยข้อตกลงดังกล่าวกำหนดให้อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่สหรัฐฯ จะยุติมาตรการปิดล้อมทางทะเล  นาย Sharif ยังชื่นชมต่อความมุ่งมั่นของทั้งสองฝ่ายในการคลี่คลายวิกฤต พร้อมขอบคุณกาตาร์ ซาอุดีอาระเบีย ตุรกี และอียิปต์ที่สนับสนุนการไกล่เกลี่ยความจนสามารถบรรลุข้อตกลงดังกล่าว นอกจากนี้ ยังชื่นชมจอมพล Asim Munir ผบ.ทบ. และ ผบ.ทสส.ปากีสถาน ที่มีบทบาทสำคัญในการอำนวยความสะดวกด้านการเจรจาเพื่อยุติความขัดแย้งครั้งนี้

รัสเซียจัดการประชุมสุดยอดอาเซียน-รัสเซีย

Catch Up, Look Around The World

รัสเซียเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดอาเซียน-รัสเซีย ที่เมืองคาซัน สาธารณรัฐตาตาร์สตาน ระหว่าง 17 – 18 มิ.ย.69  ประเด็นที่ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน กล่าวเปิดการประชุม ได้แก่ 1) การประชุมจะส่งเสริมความร่วมมือ โดยเฉพาะการค้า การลงทุน  ความมั่นคง และพลังงาน 2) รัสเซียจะสานต่อความสัมพันธ์กับอาเซียนทั้งระดับทวิภาคีและพหุภาคี ซึ่งรัสเเซียเป็นประเทศคู่เจรจาของอาเซียน (ASEAN Dialogue Partners)  3) รัสเซียและอาเซียนต้องการระเบียบโลกที่ทุกประเทศมีความเท่าเทียม  รวมถึงต่อต้านการแทรกแซงจากต่างประเทศ  ประธานาธิบดีปูตินยังจะลงนามแถลงการณ์คาซัน (Kazan Declaration) รวมถึงแผนปฏิบัติงานร่วม (the Joint Plan of Action) ระหว่างรัสเซียและอาเซียน อีกทั้งมีกำหนดหารือทวิภาคีกับผู้นำอาเซียน อาทิ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และบูรไน

การแพร่ระบาดของโรคอีโบลาในสาธารณรัฐคองโกอาจรุนแรงขึ้น

world focus

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคประจำภูมิภาคแอฟริกา (CDC) เมื่อ 16 มิถุนายน 2569 เตือนว่าการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลาในสาธารณรัฐคองโก อาจรุนแรงขึ้น เนื่องจากผู้ที่ติดเชื้อโรคจำนวนมากยังไม่ได้รับการรักษาหรือระบุตัวตน ทำให้สถานการณ์เสี่ยงเข้าสู่ภาวะเลวร้าย พร้อมกันนี้ นาย Jean Kaseya แพทย์และผู้อำนวยการ CDC ประจำภูมิภาคแอฟริกาเตือนว่าหากสถานการณ์ในสาธารณรัฐคองโกไม่ได้รับการแก้ไข อาจมีการแพร่ระบาดรุนแรงในภูมิภาคแอฟริกาตะวันตก เหมือนเหตุการณ์โรคระบาดระหว่างปี 2557-2559 ที่เชื้อโรคอีโบลาแพร่ระบาดในกีนี ไลบีเรีย และซีราลิโอน จนทำให้มีผู้เสียชีวติมากกว่า 11,000 คน สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลาในสาธารณรัฐคองโกสร้างความกังวลให้องค์กรระหว่างประเทศ เนื่องจากมีรายงานจำนวนผู้ติดเชื้อโรคและผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นร้อยละ 30 ในช่วงระยะเวลาระหว่าง 15 พฤษภาคม-15 มิถุนายน 2569 นอกจากนี้ องค์การอนามัยโลก (WHO) แสดงความกังวลกรณีพบว่าประชากรเสี่ยงติดเชื้อโรคกระจายตัวออกไปยังพื้นที่อื่น ๆ มากขึ้น ทั้งในพื้นที่เมือง ชนบท และพื้นที่ที่มีสถานการณ์ความมั่นคงอ่อนไหว หรือมีการสู้รบระหว่างกองกำลังติดอาวุธในพื้นที่ ทำให้แพทย์และหน่วยงานด้านสาธารสุขไม่สามารถเข้าไปตรวจสอบหรือให้ความช่วยเหลือได้ ความขัดแย้งในพื้นที่เป็นปัจจัยสำคัญที่เสี่ยงทำให้สถานการณ์โรคระบาดรุนแรง ที่ผ่านมา สาธารณรัฐคองโกเผชิญปัญหาความขัดแย้ง การก่อเหตุรุนแรง และการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกของประเทศ ที่มีกลุ่มต่อต้านรัฐบาล หรือกลุ่ม M23 เคลื่อนไหวเพื่อยึดพื้นที่ปกครองทางการเมืองจากรัฐบาล…

สงครามอิหร่านสะท้อนความเปราะบางด้านพลังงานและความยืดหยุ่นของไทย

Catch Up, Look Around You

Nikkei Asia ของญี่ปุ่น เผยแพร่บทความเกี่ยวกับผลกระทบจากสงครามอิหร่านต่อตลาดพลังงาน โดยเฉพาะต่อไทยซึ่งมีความต้องการใช้ก๊าซ LNG มากขึ้น และเป็นผู้นำเข้าก๊าซ LNG รายใหญ่ที่สุดของภูมิภาคเอเชีย ตอ.ต. แต่ไทยเริ่มวางรากฐานระบบจัดการพลังงานที่ยืดหยุ่นตั้งแต่ก่อนเกิดสงคราม จึงสามารถปรับตัวได้อย่างรวดเร็วและรักษาปริมาณการนำเข้าพลังงานได้ โดยวิกฤตพลังงานที่เกิดขึ้นสะท้อนถึงความจำเป็นของความยืดหยุ่นในการรักษาความมั่นคงด้านพลังงานเพื่อตอบสนองต่อการหยุดชะงักของอุปทานครั้งใหญ่ได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ

ประเด็นหารือในที่ประชุมสุดยอดกลุ่ม G7

world focus

ฝรั่งเศสเป็นประธานจัดการประชุมสุดยอดกลุ่ม G7 ระหว่าง 15-17 มิถุนายน 2569 ที่เมือง Évian-les-Bains โดยได้ต้อนรับและพบหารือกับผู้นำประเทศสมาชิก รวมทั้งประเทศที่มีความสำคัญต่อความมั่นคงทางภูมิรัฐศาสตร์และเศรษฐกิจโลก ประเด็นสำคัญที่สมาชิกกลุ่ม G7 หารือร่วมกัน ได้แก่ สถานการณ์อิหร่าน สงครามรัสเซีย-ยูเครน และแนวทางร่วมกันรับมือกับสถานการณ์โลกที่ผันผวนและไม่แน่นอน ทั้งนี้ ฝรั่งเศสและสมาชิกกลุ่ม G7 รวมทั้งประเทศหุ้นส่วนของกลุ่ม ได้แก่ เกาหลีใต้ อินเดีย บราซิล อียิปต์ และเคนยา เห็นพ้องว่าปัจจุบัน ทั่วโลกเผชิญความท้าทายจากความขัดแย้งที่เพิ่มขึ้น ระดับการพัฒนาเศรษฐกิจที่ไม่สมดุล ระเบียบโลกที่อ่อนแอ และความช่วยเหลือระหว่างประเทศที่ลดลง นอกจากนี้ กลุ่ม G7 ให้คำมั่นระหว่างกันว่าจะยังคงให้ความสำคัญกับภารกิจการแก้ไขวิกฤตความมั่นคงด้านพลังงาน ผู้นำฝรั่งเศสใช้การประชุมกลุ่ม G7 ครั้งนี้ เพิ่มพูนบทบาทของฝรั่งเศสในเวทีโลกอย่างน้อย 7 ด้าน ได้แก่ 1) ลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ 2) ส่งเสริมความร่วมมือที่มีลักษณะยุติธรรม 3) ทำให้อุตสาหกรรมแร่หายากมั่นคง 4) ปกป้องสิทธิเด็กและเยาวชนในโลกออนไลน์ 5) ต่อต้านการค้ายาเสพติด และอาชญากรรมข้ามชาติ 6)…

ประธานาธิบดีทรัมป์ระบุถึงประเด็นสำคัญในการประชุมผู้นำ G7 ที่ฝรั่งเศส

Catch Up, Look Around The World

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งเข้าร่วมการประชุมผู้นำ G7 ที่ฝรั่งเศสระหว่าง 15-17 มิ.ย.69 ระบุว่าไม่ยินยอมให้อิหร่านครอบครองอาวุธนิวเคลียรฺ พร้อมเห็นว่า นรม.อิสราเอลว่า ควรมีความรับผิดชอบมากขึ้นต่อสถานการณ์ในเลบานอน  นอกจากนี้ แจ้งต่อ ประธานาธิบดียูเครนว่าสนับสนุนการทำข้อตกลงเพื่อยุติสงครามยูเครนโดยเร็ว ด้วยการเจรจากับรัสเซีย แต่ขู่จะเก็บภาษีไวน์จากฝรั่งเศส ร้อยละ 100 เพื่อตอบโต้ฝรั่งเศสที่เรียกเก็บภาษีบริการดิจิทัลกับบริษัท  BigTech ของสหรัฐฯ และขู่แคนาดาว่า จะไม่ต่ออายุข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (USMCA) ที่จะสิ้นสุดการบังคับใช้ใน 1 ก.ค.69 รวมถึงการขึ้นภาษีสินค้านำเข้าจากแคนาดาอีกร้อยละ 10

ไทยแต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญจากแอฟริกาใต้และเยอรมนี ร่วมไกล่เกลี่ยข้อพิพาทกับกัมพูชา

world focus

สื่อมวลชนต่างประเทศให้ความสนใจรายงานสถานการณ์ความสัมพันธ์ระหว่างไทย-กัมพูชา โดยเมื่อ 17 มิถุนายน 2569 รายงานกรณีกระทรวงการต่างประเทศของไทยประกาศแต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญจากแอฟริกาใต้และเยอรมนี ให้เป็นผู้สนับสนุนฝ่ายไทยในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเส้นเขตแดนทางทะเลกับกัมพูชา โดยมีนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เป็นหัวหน้าคณะฝ่ายไทย สำหรับผู้เชี่ยวชาญจากแอฟริกาใต้ คือ นาย Albert Hoffmann ผู้เชี่ยวขาญด้านกฎหมายทางทะเล ส่วนผู้เชี่ยวชาญจากเยอรมนี คือ นาย Rudiger Wolfrum อดีตประธานกรรมการของศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ โดยการเสนอและแต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญดังกล่าวเป็นความเคลื่อนไหวล่าสุดของฝ่ายไทย หลังจากฝ่ายกัมพูชาตัดสินใจเมื่อต้น มิถุนายน 2569 เสนอให้ไทยกับกัมพูชาทำกระบวนการระงับข้อพิพาทระหว่างกัน หรือ compulsory conciliation process ตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) ฝ่ายไทยยืนยันว่าการเข้าร่วมกระบวนการดังกล่าว หรือกระบวนการประนอมภาคบังคับ จะไม่มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายและแยกออกจากประเด็นอธิปไตยเหนือดินแดนอื่น ๆ พร้อมย้ำว่าไทยต้องการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งกับกัมพูชาด้วยสันติวิธี และให้ลอดคล้องกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศ ทั้งนี้ กัมพูชาแต่งตั้งนายปรัก สุคน รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เป็นผู้แทนฝ่ายกัมพูชาในกระบวนการดังกล่าว ร่วมกันผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่รัฐบาลกัมพูชาคัดเลือก และนาย Peter Taksøe-Jensen นักการทูตชาวเดนมาร์ก รวมทั้งนาย Jean-Marc Thouvenin นักวิชาการชาวฝรั่งเศส กระบวนการกระบวนการประนอมภาคบังคับจะต้องจัดการหารือกันภายใน…

อิหร่านไม่พอใจกรณีอิสราเอลโจมตีเลบานอน แนวโน้มการทำข้อตกลงสันติภาพ

world focus

แนวโน้มการทำข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่านเริ่มเผชิญความไม่แน่นอน หลังจากมีรายงานเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 ว่า อิสราเอลปฏิบัติการโจมตีเลบานอนอย่างต่อเนื่องและรุนแรง ทำให้อิหร่านไม่พอใจอย่างมาก พร้อมย้ำว่าข้อตกลงของสหรัฐฯ กับอิหร่านจะต้องครอบคลุมการยุติปฏิบัติการทหารในเลบานอน ตลอดจนโจมตีอิสราเอลว่าเป็นฝ่ายละเมิดข้อตกลงหยุดยิงทุกครั้ง และยังขู่อิสราเอลว่าจะตอบโต้อย่างรุนแรงหากมีการโจมตีอีก ท่าทีดังกล่าวทำให้ทั่วโลกวิตกว่าความขัดแย้งระหว่างอิสราเอล-กลุ่มติดอาวุธในเลบานอน จะเป็นอุปสรรคต่อการจัดทำข้อตกลงระดับ MoU ระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านที่จะลงนามกันใน 19 มิถุนายน 2569 รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยังคงแสดงความเชื่อมั่นว่าอิหร่านจะเข้าร่วมกระบวนการจัดทำข้อตกลงและการลงนาม เนื่องจากอิหร่านได้รับผลกระทบจากสงครามเช่นกัน พร้อมทยอยเปิดเผยสาระสำคัญของข้อตกลง ได้แก่ เปิดช่องแคบฮอร์มุซให้กลับไปเป็นเส้นทางเดินเรือที่ปลอดภัยตามปกติ อิหร่านต้องไม่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ และอิหร่านต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขอย่างต่อเนื่อง เพื่อแลกเปลี่ยนกับผลประโยชน์ที่จะได้รับ นอกจากนี้ สื่อมวลชนสหรัฐฯ รายงานว่ารัฐบาลสหรัฐฯ โน้มน้าวจีนให้กดดันอิหร่าน เพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซเป็นอันดับแรก แม้ว่ากระบวนการเจรจาและจัดทำข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านจะมีความต่อเนื่อง แต่หน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ ยังมีมุมมองเชิงลบต่ออิหร่าน และประเมินว่าอิหร่านอาจเป็นฝ่ายได้เปรียบในช่วงที่เนื้อหาข้อตกลงยังไม่แน่นอน รวมทั้งมีความพร้อมที่จะปิดช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อใช้เป็นข้อต่อรองในการทำสงคราม นอกจากนี้ หน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ ยังประเมินว่าอิหร่านใช้ประโยชน์จากประสบการณ์ในความขัดแย้งครั้งนี้ ทั้งการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซได้สำเร็จ การสามารถปฏิบัติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคได้ เป็นยุทธศาสตร์ด้านการทหารสำคัญที่จะสร้างความได้เปรียบในระยะยาว ตลอดจนอาจพิจารณาสั่งการให้กลุ่ม Houthis ซึ่งเป็นกองกำลังติดอาวุธในเยเมน ปฏิบัติการทางหารเพื่อปิดช่องแคบ Bab-el-Mandeb ได้อีกด้วย…