สถานการณ์ความมั่นคงในช่องแคบไต้หวันยังคงมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะหลังจากการเลือกตั้งไต้หวันที่ผ่านมา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อสถานการณ์ในพื้นที่มากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีเรื่องบทบาทของจีน และสหรัฐอเมริกาที่เป็นผู้สร้างความเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ บทความนี้จะเน้นวิเคราะห์ว่า แนวโน้มความมั่นคงในช่องแคบไต้หวันจะเป็นอย่างไรต่อไปในปี 2567 เพราะน่าจะยังคงเป็นเรื่องท้าทายนโยบายของประเทศต่าง ๆ ที่มีความร่วมมือกับจีน ไต้หวันและสหรัฐอเมริกา
คาบสมุทรเกาหลีเป็นหนึ่งในจุดขัดแย้งที่สำคัญของโลก ซึ่งในปี 2567 สถานการณ์ในคาบสมุทรเกาหลีมีโอกาสจะเพิ่มความตึงเครียดและไม่แน่นอน เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของภูมิรัฐศาสตร์โลก การพัฒนาอาวุธของแต่ละฝ่ายเพื่อใช้ป้องปราม (deterrence) ฝ่ายตรงข้าม รวมทั้งความสัมพันธ์ทางการเมืองระหว่างเกาหลีเหนือกับเกาหลีใต้ที่ยังไม่ดีขึ้นจากเดิม สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกาหลีเหนือกับเกาหลีใต้ยังหาจุดลดความขัดแย้งระหว่างกันไม่ได้ และยังคงสภาพ “อยู่ในภาวะสงคราม” เป็นเพราะท่าทีของผู้นำทั้ง 2 ฝ่าย โดยฝ่ายผู้นำสูงสุดแห่งเกาหลีเหนือยังมุ่งมั่นที่จะพัฒนาขีปนาวุธและอาวุธนิวเคลียร์ ตามแผนยุทธศาสตร์พัฒนาประเทศระยะ 5 ปี รวมทั้งย้ำถึงสถานะที่ชัดเจนว่าต้องการเป็นรัฐที่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์และจะไม่ยอมปลดอาวุธนิวเคลียร์ ตลอดจนพร้อมจะใช้อาวุธนิวเคลียร์ในการโจมตีก่อนหากเผชิญเหตุคุกคาม ท่าทีแบบนี้เท่ากับว่า เกาหลีเหนือในปัจจุบันไม่ต้องการเจรจาสันติภาพในคาบสมุทรเกาหลี และไม่ปลดอาวุธนิวเคลียร์ แม้ว่าก่อนหน้านี้เมื่อปี 2562 จะมีความเป็นไปได้ที่เกาหลีเหนือจะเปลี่ยนนโยบาย จากการพูดคุยกันระหว่างนายโดนัลด์ ทรัมป์ อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ กับผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือ พัฒนาการในปี 2567 ที่อาจเป็นสัญญาณว่าเกาหลีเหนือกับเกาหลีใต้กำลังปิดโอกาสการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ คือ กรณีที่เกาหลีเหนือแถลงว่าจะตัดความสัมพันธ์กับเกาหลีใต้ โดยต่อจากนี้ เกาหลีใต้ไม่ใช่ญาติของเกาหลีเหนืออีกต่อไป และได้กลายเป็นศัตรูอันดับหนึ่งของเกาหลีเหนือ นอกจากนี้ หากเกิดสงครามในคาบสมุทรเกาหลี เกาหลีเหนือก็พร้อมที่จะตอบโต้อย่างเต็มที่ แต่จะไม่เป็นฝ่ายที่เริ่มก่อน ขณะที่เกาหลีใต้เองก็มีความห่วงกังวลเรื่องการพัฒนาขีปนาวุธและนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือมากขึ้น เนื่องจากเกาหลีเหนือมักจะทำกิจกรรมที่ละเมิดข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (United Nations Security Council – UNSC) เช่น ยิงทดสอบขีปนาวุธ และการลักลอบนำเข้าน้ำมันดิบ นอกจากนี้…
นักเขียนนวนิยายกำลังภายในระดับตำนานของประเทศจีน คงหนีไม่พ้นชื่อ “จาเหลียงหยง” หรือ “กิมย้ง” ซึ่งอ่านตามสำเนียงแต้จิ๋วที่คนไทยคุ้นเคย เจ้าของฉายาราชายุทธจักร โดยกิมย้งได้เสียชีวิตลงแล้ว เมื่อวันที่ 30 ต.ค.61 ขณะที่มีอายุ 94 ปี ดังนั้นในปัจจุบัน คือปี 2567 หากกิมย้งยังมีชีวิตอยู่ ก็จะเป็นปีอายุครบ 100 ปี ในวันคล้ายวันเกิดของเขาเมื่อวันที่ 10 มี.ค 67 อย่างไรก็ดี ถึงแม้ตัวกิมย้งจะตายจากไปแล้ว แต่ผลงานของนักเขียนท่านนี้ก็ยังคงอยู่คู่กับสังคมมายาวนานนับศตวรรษ …….โดยเฉพาะผลงานขึ้นหิ้งระดับโลกอย่างนวนิยายกำลังภายในชุดไตรภาคมังกรหยก ไตรภาคมังกรหยก ทั้ง 3 ภาค ประกอบด้วย ภาค 1 ก๊วยเจ๋งยอดวีรบุรุษ แต่งเมื่อปี 2500 ภาค 2 เอี้ยก้วยเจ้าอินทรี แต่งปี 2502 และภาค 3 ดาบมังกรหยก แต่งในปี 2504 โดยหนังสือนวนิยายชุดไตรภาคมังกรหยกถูกนำมาแปลเป็นหลายภาษาและจำหน่ายออกไปมากกว่า 300 ล้านเล่มทั่วโลก รวมถึงมีการนำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ มากกว่า 20…
ไทยเป็นประเทศที่มีศักยภาพทางด้านอุตสาหกรรมท่องเที่ยวสูง สามารถสร้างรายได้ไม่ต่ำกว่า 2 ล้านล้านบาทต่อปี และมีแนวโน้มที่จะเติบโตอย่างต่อเนื่อง ทำให้ผู้ถือครองที่ดินต่างคว้าโอกาสนี้พัฒนาที่ดินในแหล่งต่างๆ ให้กลายเป็นสถานที่พักผ่อน ค้างคืน หรือเป็น “โรงแรมและรีสอร์ท” นั่นเอง
“พะยูน” (Dugong dugon) มีหลายชื่อเรียก… หมูน้ำ, หมูดุด, ดูหยง, เงือก, วัวทะเล และดูกอง… “พะยูน” เป็นชื่อที่นิยมใช้ทั่วไปในประเทศไทย พะยูนเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมที่อาศัยอยู่ในทะเล ลำตัวรูปกระสวยคล้ายโลมา ลำตัวมีสีเทาอมชมพูหรือน้ำตาลเทา สีของส่วนท้องอ่อนกว่า พะยูนมีขนสั้น ๆ ประปรายตลอดลำตัวและมีขนเส้นใหญ่อยู่อย่างหนาแน่นบริเวณปาก มีตาและหูขนาดเล็ก พะยูนมีสถานะเป็นสัตว์ป่าสงวน ตาม พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535 และเป็นสิ่งมีชีวิตที่เกือบอยู่ในข่ายใกล้การสูญพันธุ์ (Vulnerable species – VU) มีระดับความเสี่ยงขั้นอันตรายต่อความเป็นอันตรายจากการสูญพันธุ์จากที่อาศัยตามธรรมชาติ จากการกำหนดขององค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources – IUCN) พะยูนเป็นสัตว์ที่ตื่นตกใจง่าย สามารถดำน้ำลึกถึง 39 เมตร แต่ส่วนใหญ่จะดำน้ำอยู่ในระดับ 10 เมตร พะยูนต้องขึ้นมาหายใจบนผิวน้ำทุก ๆ 2 – 3…
กุมารี ในภาษาสันสกฤตแปลว่า เจ้าหญิง ส่วนในภาษาเนปาลแปลว่า บริสุทธิ์ เมื่อนำมารวมกันจึงเป็น…เทพเจ้าเด็กหญิงที่ยังบริสุทธิ์…. ซึ่งชาวพุทธและชาวฮินดูในเนปาลเชื่อว่าเป็นตัวแทนของเทพเจ้า กุมารีจึงถูกนับถือและกราบไหว้อย่างกว้างขวางตั้งแต่คนทั่วไปตลอดจนถึงกษัตริย์ เด็กหญิงบางคนที่ได้รับเลือกให้เป็นกุมารีแม้จะมีอายุเพียง 5 ขวบ แต่เมื่อถูกแต่งตั้งให้เป็นกุมารีแล้วนั้น เด็กน้อยถือว่าอยู่สูงกว่าคนทั่วไปแม้กระทั่งบุพการีของตัวเอง จึงไม่ใช่แค่เด็กน้อยที่มีชีวิตที่เปลี่ยนไป แต่รวมถึงสมาชิกครอบครัวทุกคนต้องปฏิบัติต่อเธอในวิถีที่เปลี่ยนไปเช่นกัน กุมารีจะสวมเครื่องแต่งกายสีแดงทุกวัน เนื่องจากชาวฮินดูเชื่อว่าสีแดงเป็นสีแห่งพระเจ้าและอำนาจ หากเป็นวันที่มีคนมากราบไหว้และขอพร เธอจะถูกแต่งองค์ด้วยเครื่องประดับเต็มยศทั้งสร้อยคอ กำไลเงิน รวมทั้งกลางหน้าผากจะมีสัญลักษณ์ที่เชื่อว่าเป็นดวงตาดวงที่ 3 แห่งพลังและอำนาจ ทั้งนี้ ผู้ที่จะรับหน้าที่กุมารีได้นั้น จะต้องเป็นเด็กผู้หญิงก่อนวัยมีประจำเดือน เพราะถือว่าเป็นวัยแห่งความบริสุทธิ์ ดังนั้นเมื่อเริ่มมีประจำเดือนแล้ว เธอผู้นั้น..จะหมดสถานะการเป็นกุมารีทันที ในเนปาลจึงต้องเฟ้นหากุมารีองค์ใหม่ทุกๆ 10-13 ปี โดยหนึ่งเขตจะมีเด็กหญิงเพียงคนเดียวที่ได้รับเลือก การเฟ้นหาจึงเป็นไปอย่างจริงจังและปราณีตรอบคอบที่สุด บรรดาเด็กผู้หญิงจะถูกพิจารณาตั้งแต่รูปร่างหน้าตาพฤติกรรม ศาสนา ชาติกำเนิด ตลอดจนดวงชะตาของชีวิต ซึ่งจะต้องเกิดมาในครอบครัวศาสนาพุทธที่มีต้นตระกูลคือศากยวงศ์ ต้นตระกูลเดียวกับพระพุทธเจ้า หรือต้นตระกูลพัชราจารยะของชนเผ่าเนวาร์ ชนเผ่าท้องถิ่นที่อาศัยอยู่ในหุบเขากาฎมัณฑุมาหลายร้อยปี ……..พวกเธอจะต้องมีรูปร่างหน้าตาใกล้เคียงกับข้อกำหนด 32 ประการของพระโพธิสัตว์ อกผึ่งผายดังราชสีห์ มีดวงตาดุจโค หรือร่างกายสง่างามดังต้นโพธิ์ คุณสมบัติเหล่านี้จะถูกพิจารณาโดยบรรดาพระและนักบวชจากศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธที่ถูกจัดตั้งขึ้นภายในและไม่มีใครได้รับอนุญาตให้เข้าไป แม้แต่พ่อแม่ก็ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าไปสังเกตการณ์ ซึ่งเป็นหน้าที่ของพระเท่านั้นที่จะเฟ้นหาเด็กหญิงที่สมบูรณ์แบบที่สุด และเมื่อเด็กหญิงคนไหนก็ตามที่ถูกเลือกให้เป็นกุมารี พวกเธอมีกฎบางประการที่จะต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด อาทิถูกฝึกไม่ให้พูดกับบุคคลอื่น ยกเว้นคนในครอบครัวและห้ามออกไปข้างนอกที่พักอาศัย…
แม้ว่าความท้าทายและอันตรายจากการก่อการร้ายจะไม่ได้ถูกจัดให้เป็นความกังวลอันดับแรก ๆ ของสหรัฐอเมริกาอีกต่อไปแล้ว แต่ความท้าทายจากการกระทำที่เป็นการก่อการร้าย หรือ act of terror ยังมีอยู่ โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีแนวคิดสุดโต่ง (extremist)
การเลือกตั้งทั่วไปของอินเดียที่จะมีขึ้นในห้วงเดือนเมษายน – พฤษภาคม 2567 จะส่งผลให้ได้นายกรัฐมนตรีคนใหม่ ซึ่งอาจหน้าเดิม? โดยนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี คนปัจจุบันดำรงตำแหน่งนี้มาแล้วถึง 2 สมัย ช่วงปี 2557 – 2567 และขณะนี้นายโมดีกำลังเตรียมตัวหาเสียงเลือกตั้งครั้งใหม่นี้อยู่ โดยนายโมดีนั้นมีฐานเสียงจำนวนมากที่เป็นทั้งชาวอินเดียคนรุ่นเก่า คนรุ่นกลาง และคนรุ่นใหม่ นเรนทรา โมดี มีดีอย่างไร ถึงครองใจประชาชนอินเดียยาวนานกว่าทศวรรษ นายนเรนทรา ดาโมดาร์ดาส โมดี (Narendra Damodardas Modi) เป็นนายกรัฐมนตรีของประเทศอินเดีย ประเทศประชาธิปไตยที่ใหญ่ที่สุดของโลก และเป็นหัวหน้าพรรคภารตียชนตา หรือ Bharatiya Janata Party (BJP) พรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดในอินเดีย อีกทั้งโมดียังเป็นผู้นำคนแรกของอินเดียที่นำศาสนาและความรักชาติมาผนวกกัน ทั้งๆ ที่รัฐธรรมนูญของอินเดียนั้นระบุอย่างชัดเจนว่าอินเดียเป็นประเทศที่ไม่มีศาสนาประจำชาติ (secular state) ทำให้เกิดปรากฏการณ์ใหม่ จนสังคมอินเดียในยุคก่อนโมดีและหลังโมดีแตกต่างกันอย่างมาก ไม่ว่าในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และความคิดของคนในชาติ และเป็นสิ่งที่ยากที่จะหาผู้นำประเทศที่มีความเด็ดขาดในการใช้อำนาจ การออกกฎหมาย และมีบารมีที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในทุกด้านเช่นในขณะนี้ …….นเรนทรา…
……ในโลกที่ทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งการแข่งขันของมหาอำนาจ เทคโนโลยี ภาวะโลกรวน และภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่มีความยากต่อการคาดเดา มีปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างกัน และมีพลวัตสูง ส่งผลให้หลายฝ่ายพยายามจะหารูปแบบหรือคำจำกัดความที่สะดวกต่อการเริ่มต้นทำความเข้าใจโลกในลักษณะนี้ ในจำนวนชุดการอธิบายทั้งหลาย ผู้เขียนเห็นว่ามี 2 คำอธิบายที่น่าสนใจคือ VUCA World และ BANI World …. VUCA World มีพัฒนาการมาจากหลังเหตุการณ์ 9/11โดย The United States Army War College ให้เป็นคำจำกัดความลักษณะของโลกที่เอาไว้เตรียมพร้อมทักษะ แนวทางและพฤติกรรมใหม่ ๆ เพื่อรับมือกับภัยคุกคามทุกรูปแบบ โดยเป็นการประกอบขึ้นของแนวคิด V-Volatility (ความผันผวนจากความเร็วในการเปลี่ยนแปลง) U-Uncertainty (ความไม่แน่นอนจากการขาดข้อมูลที่มีประสิทธิภาพและทันเวลา) C-Complexity (ความซับซ้อนจากภัยคุกคามที่ไม่ได้แยกขาดกันอย่างในอดีตแต่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ทำให้การวิเคราะห์ทำได้ยากลำบากขึ้น) และ A-Ambiguity (ความคลุมเครือจากการขาดความชัดเจน การตีโจทย์ หรือความเห็นที่หลากหลายของการดำเนินการ) ส่วน BANI World เป็นกรอบคิดที่พยายามอธิบายและพยากรณ์โลกยุคใหม่ ถูกคิดค้นโดย Jamais Cascio นักอนาคตวิทยาและนักพฤติกรรมศาสตร์ชาวอเมริกัน โดยเสนอแนวคิดว่าหลายสิ่งในโลกแตกสลายได้ง่าย และก่อให้เกิดผลกระทบเป็นวงกว้างไปทั่วโลกโดยเป็นการประกอบขึ้นของแนวคิด……
รู้หรือไม่ว่าประเทศไทยเรามีการแบ่ง “ภาค” ได้หลายแบบ ปัจจุบันประเทศไทยมี 76 จังหวัด และกรุงเทพมหานคร แต่หากแบ่งตามภูมิภาคจะแบ่งได้ 6 ภาค หากแบ่งตามภาคการท่องเที่ยวก็จะมีอยู่ 5 ภาค ซึ่งไม่มีภาคตะวันตก สำหรับด้านสภาพอากาศกรมอุตุนิยมวิทยาแบ่งประเทศไทยออกเป็น 7 ภาค โดยแยกภาคใต้ออกเป็นสองส่วนตามชายฝั่งทะเลทั้ง 2 ส่วน คือ ชายฝั่งอ่าวไทยและฝั่งอันดามัน รวมถึงแยกพื้นที่ภาคกลางในส่วนกรุงเทพและปริมณฑลออกมา นอกจากนั้นยังสามารถแบ่งประเทศไทยตามเขตวัฒนธรรมประเพณีเป็น 4 ภาค ในส่วนของการขนส่ง ไปรษณีย์มี 9 ภาค ส่วนสำนักชลประทานมี 16 ภาค อ้างอิงกับพื้นที่แหล่งน้ำและระบบควบคุมน้ำ สำหรับการแบ่งเขตเหล่านี้อ้างอิงตามเขตการปกครองจังหวัด ขึ้นอยู่กับขอบเขตการแบ่งในภาพรวม ……..การแบ่งเขตการปกครองในแต่ละรูปแบบก็เพื่อให้สอดคล้องกับฐานข้อมูลและการบริหารจัดการในแต่ละบริบท แต่ด้วยบริบทของภูมิประเทศของไทยยังมีแหล่งทรัพยากรสำคัญที่ไม่อ้างอิงตามเขตการปกครอง แต่ส่งผลกระทบต่อกิจกรรมการบริหารอย่างมาก นั่นคือ “การแบ่งเขตลุ่มน้ำ” เพราะน้ำ เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญและเกี่ยวเนื่องกับทุกสิ่งตั้งแต่การดำรงชีวิต อุตสาหกรรม การท่องเที่ยว ขนส่ง ประเพณีและวัฒนธรรม เดิมประเทศไทยแบ่งพื้นที่ลุ่มแม่น้ำออกเป็น 25 ลุ่มน้ำ โดยอ้างอิงจากภูมิศาสตร์ของสันปันน้ำ ที่รับน้ำลงสู่แม่น้ำสายสำคัญต่างๆ ไม่ได้กินพื้นที่เฉพาะพื้นที่ผิวน้ำของแหล่งน้ำเท่านั้น แต่หมายถึงพื้นที่ราบและพื้นที่สูงตั้งแต่ยอดเขา เนินดินที่ราบสูง…