Category Archives: Analysis

SDG Index ของสหประชาชาติ : ผลการประเมินของประเทศไทย

ไทยเป็นประเทศที่มีความคืบหน้าในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals–SDGs) ตามการประเมินของหน่วยงานของสหประชาชาติ แต่ก็ยังมีบางตัวที่ต้องเร่งพัฒนาการให้ถึงเป้าหมาย ตามที่สมาชิก UN จำนวน 193 ประเทศ รับรองว่าจะต้องบรรลุเป้าหมายภายใน 15 ปี โดยไทยบรรจุเป้าหมาย SDGs ขององค์การสหประชาชาติ (UN) ทั้งหมด 17 เป้าหมายหลัก บูรณาการเข้าไปเข้าในยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580) และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570) รายงาน Sustainable Development Report และ SDG Index ประจำปี 2569 ที่ Sustainable Development Solutions Network (SDSN) ซึ่งเป็นเครือข่ายระดับโลก และก่อตั้งขึ้นโดยองค์การสหประชาชาติ (UN) เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals – SDGs)…

การประชุมสุดยอดรัสเซีย-อาเซียน สมัยพิเศษ : เพิ่มพูนความร่วมมือด้านพลังงาน  

อาเซียนและรัสเซียมีพัฒนาการความร่วมมือที่คืบหน้า เฉพาะอย่างยิ่งด้านพลังงาน โดยการประชุมสุดยอดอาเซียน-รัสเซีย สมัยพิเศษ เมื่อ 7-18 มิถุนายน 2569 ในโอกาสครบรอบ 35 ปี ความสัมพันธ์อาเซียน-รัสเซีย ณ เมืองคาซัน สาธารณรัฐตาตาร์สตาน รัสเซีย ได้มีการรับรองเอกสารจำนวน 4 ฉบับ ที่บ่งชี้ทิศทางความร่วมมืออาเซียนกับรัสเซียในระยะต่อไปว่าจะมุ่งเน้นความร่วมมือด้านพลังงาน  แต่อาเซียนอาจมีความเสี่ยงในการปฏิสัมพันธ์กับรัสเซีย จากกรณีความขัดแย้งรัสเซีย-ยูเครน อาเซียนให้ความสำคัญกับรัสเซียในมิติความมั่นคงทางพลังงาน จากแนวโน้มความต้องการใช้พลังงานของภูมิภาคที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยไตรมาส 1/2569 รัสเซียส่งออกพลังงานไปยังอาเซียนเพิ่มขึ้น ร้อยละ 40 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2568 ทั้งนี้ ทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (International Energy Agency-IEA) เผยแพร่รายงานแนวโน้มพลังงานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อ 16 มิถุนายน 2569 ว่า ความต้องการใช้พลังงานในอาเซียนจะเพิ่มขึ้นเฉลี่ย ร้อยละ 2 ต่อปี จนถึงปี 2578 ขณะที่ความต้องการใช้น้ำมันลดลงเล็กน้อยที่ 3.9 ล้านบาร์เรลต่อวัน ภายในปี 2583 ดังนั้น การเสริมสร้างความร่วมมือทางพลังงานกับรัสเซีย…

หน่วยข่าวกรองจีนเตือนภัยการจารกรรมข้อมูลทางทะเล

รัฐบาลจีนเตือนประชาชนและภาคเอกชนให้ระมัดระวังการตกเป็นเครื่องมือการสอดแนมและการจารกรรมข้อมูลสำคัญทางอุตุนิยมวิทยาและทรัพยากรทางทะเล ที่ดำเนินการโดยต่างประเทศ โดยสื่อมวลชนจีนเมื่อ 11 มิถุนายน 2569 รายงานอ้างคำเตือนของหน่วยข่าวกรองจีน (Ministry of State Security – MSS) ว่า ต่างประเทศพยายามจารกรรมและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรและความมั่นคงทางทะเลของจีน ผ่านเครื่องมือสอดแนมหลากหลายรูปแบบ ทั้งอุปกรณ์ประเภททุ่นใต้น้ำ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ติดตั้งไปกับเรือ อุปกรณ์สำรวจผิวน้ำ และติดตั้งอุปกรณ์สอดแนมไว้ที่สัตว์ทะเล เช่น เต่าทะเล และปลาที่มีขนาดใหญ่ ซึ่งรัฐบาลจีนมีมุมมองว่าความเคลื่อนไหวดังกล่าวที่เพิ่มขึ้นเป็นอันตรายและภัยคุกคามต่อความมั่นคงของจีน ทั้งในมิติด้านอธิปไตยเหนือดินแดน การทหาร และความมั่นคงทางเศรษฐกิจ MSS เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับอุปกรณ์สอดแนมรูปแบบใหม่ที่ตรวจพบมากขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะปรากฏในรูปแบบเครื่องมือของสถาบันวิจัยทางทะเลจากต่างประเทศ แต่รวบรวมข้อมูลที่มีความอ่อนไหวและสำคัญต่อความมั่นคงของจีน ได้แก่ 1) ทุ่นสำรวจระบบนิเวศทางทะเล ที่ติดเซ็นเซอร์ประสิทธิภาพสูงสามารถเก็บข้อมูลอุตุนิยมวิทยาได้อย่างละเอียด ตลอดจนสามารถเก็บข้อมูลการเดินเรือและความเคลื่อนไหวของเรือดำน้ำจีนได้  2) สัตว์ทะเลขนาดใหญ่ตกเป็นเครื่องมือติดตั้งอุปกรณ์สอดแนมและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรทางทะเลของจีน โดยต่างประเทศได้ติดอุปกรณ์เซ็นเซอร์ที่ส่งข้อมูลไปยังดาวเทียมไว้ที่ตัวสัตว์ทะเลด้วย เช่น เต่าทะเล และปลาทะเล ซึ่งทำให้ต่างประเทศสามารถรวบรวมข้อมูลในพื้นที่เฉพาะได้อย่างแนบเนียนและต่อเนื่อง 3) อุปกรณ์สำรวจคลื่นรุ่นใหม่ ที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ และสามารถเคลื่อนที่ได้ตามคำสั่งผ่านคลื่นวิทยุและดาวเทียม และ 4) อุปกรณ์นำทางที่ใช้ในเรือพาณิชย์และเรืออื่น ๆ  รัฐบาลจีนตั้งข้อสังเกตว่า ปัจจุบันบริษัทผู้ขายอุปกรณ์ดังกล่าวกระตุ้นให้เรือพาณิชย์และเรือขนส่งสินค้าที่เดินเรือผ่านน่านน้ำจีน ติดตั้งเครื่องนำทางรุ่นใหม่ รัฐบาลจีนจึงคาดว่าต่างประเทศจะใช้เครื่องมือนี้เสร้างเครือข่ายการสอดแนมขนาดใหญ่ในทะเลจีน…

สหราชอาณาจักรควบคุมภัยคุกคามจากสื่อออนไลน์

รัฐบาลสหราชอาณาจักรเตรียมออกกฎหมายควบคุมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในกลุ่มเยาวชน โดยประกาศเมื่อ 15 มิถุนายน 2569 ว่า รัฐบาลเตรียมเสนอและผลักดันให้รัฐสภาเห็นชอบกฎหมายการควบคุมอายุผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ในสหราชอาณาจักรก่อนปลายปี 2569 เพื่อให้มีผลบังคับใช้ในปี 2570 ซึ่งจะยกระดับการป้องกันภัยคุกคามและอันตรายต่อเยาวชน ทั้งนี้ มาตรการของสหราชอาณาจักรจะเข้มงวดมากกว่ามาตรการที่ออสเตรเลียและสเปนบังคับใช้ เนื่องจากจะห้ามเยาวชนอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้แอปพลิเคชันหรือแพลตฟอร์มออนไลน์ที่เปิดโอกาสให้มีการถ่ายทอดสด การสนทนากับคนแปลกหน้า หรือการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้งานระหว่างกัน ดังนั้น มาตรการของสหราชอาณาจักรจะส่งผลให้เยาวชนไม่สามารถมีบัญชีใช้งานแพลตฟอร์มออนไลน์จำนวนมาก เช่น Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook และ X รวมทั้งแพลตฟอร์มเกมออนไลน์บางประเภท สหราชอาณาจักรจะใช้มาตรการควบคุมอายุผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ เนื่องจากมีข้อมูลยืนยันว่า การใช้สื่อสังคมออนไลน์ในปัจจุบันเป็นส่วนสำคัญของปัญหาการคุกคามทางไซเบอร์ ปัญหาสุขภาพ พฤติกรรมเสพติดเนื้อหาในสื่อสังคมออนไลน์ เกิดปรากฏการณ์เชื่อในข้อมูลประเภท Echo Chamber และเสี่ยงตกเป็นเหยื่อกลุ่มอาชญากรรม สมาคมปกป้องสิทธิเยาวชนในสหราชอาณาจักรส่วนใหญ่สนับสนุนมาตรการดังกล่าว โดยมีมุมมองว่าความเคลื่อนไหวของรัฐบาลเป็นจุดเปลี่ยนแปลงสำคัญต่อการปกป้องความปลอดภัยของเยาวชน พร้อมเสนอให้มีการบังคับใช้มาตรการอย่างเข้มงวด ขณะเดียวกันก็สนับสนุนให้รัฐบาลกดดันและร่วมมือกับบริษัทผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ต่าง ๆ หรือกลุ่ม Big Tech ให้มีส่วนสำคัญในการคัดกรองเนื้อหาในสื่อสังคมออนไลน์ มีส่วนรับผิดชอบในการควบคุมการใช้อัลกอริทึ่ม ทั้งในสื่อสังคมออนไลน์ประเภทการสนทนา เกม และปัญญาประดิษฐ์ (AI) รวมทั้งเพิ่มมาตรการปกป้องผู้ใช้งาน เพื่อไม่ให้เป็นการผลักภาระให้ผู้ใช้บริการในการป้องกันตนเอง…

ผู้เชี่ยวชาญเตือนปรากฏการณ์เอลนีโญจะรุนแรงที่สุดในรอบ 140 ปี

สภาวะโลกรวน หรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างฉับพลันและรุนแรง ควบคู่กับปรากฎการณ์เอลนีโญที่จะเกิดขึ้นในปี 2569 มีแนวโน้มจะเป็นปรากฏการณ์เอลนีโญที่รุนแรงที่สุดในรอบ 140 ปี เหตุการณ์ครั้งนี้อาจเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทั่วโลกในระยะยาว ปัจจุบัน ปรากฏการณ์เอลนีโญเริ่มก่อตัวในมหาสมุทรแปซิฟิก และจะเริ่มส่งผลต่อสภาพอากาศ รวมทั้งอุณหภูมิโลกชัดเจนในห้วงปลาย มิถุนายน 2569  องค์กรอุตุนิยมวิทยาโลก หรือ World Meteorological Organization (WMO) คาดการณ์เมื่อ 11 มิถุนายน 2569 ว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญในปี 2569 จะทำให้เกิดภัยพิบัติที่รุนแรงแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ทั้งภาวะแล้งจัด อุทกภัย ไฟป่า พายุรุนแรงและคลื่นความร้อน ประเด็นที่ WMO และเลขาธิการสหประชาชาติ (UN) วิตกกังวลอย่างมาก คือ ห่วงโซ่อุปทานและการขนส่งสินค้าเพื่อการอุปโภคและบริโภคในภูมิภาคต่าง ๆ จะได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศที่เลวร้ายนี้ด้วย ซ้ำเติมวิกฤตความมั่นคงทางพลังงานและอาหารในปัจจุบันที่เป็นผลจากการทำสงครามและความขัดแย้งระหว่างประเทศ ดังนั้น เลขาธิการสหประชาชาติจึงเตือนและเรียกร้องให้นานาชาติให้ความสำคัญกับปัญหาสภาพอากาศโลกแปรปรวนรุนแรง และความร่วมมือเพื่อเตรียมพร้อมบริหารจัดการความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นจากภัยพิบัติทางธรรมชาติต่าง ๆ เฉพาะอย่างยิ่งการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และอาหาร โดยเปรียบเทียบปรากฏการณ์เอลนีโญเป็นเหมือน “น้ำมัน” ที่ราดบนกองไฟวิกฤตและความเดือดร้อนต่าง ๆ ในปัจจุบัน ปรากฏการณ์เอลนีโญที่รุนแรงไม่ได้เปลี่ยนแปลงเฉพาะอุณหภูมิบนพื้นดิน ซึ่งจะกระทบการทำเกษตรกรรมของหลายประเทศ…

ผู้เชี่ยวชาญเตือนภัยการพนันผลการแข่งขันฟุตบอลโลก

การแข่งขันฟุตบอลโลกประจำปี 2569 หรือ FIFA MEN’S WORLD CUP ที่จะจัดขึ้นในสหรัฐฯ แคนาดา และเม็กซิโก ระยะเวลา 6 สัปดาห์ ตั้งแต่ 11 มิถุนายน 2569 จนถึง 19 กรกฎาคม 2569 เสี่ยงเผชิญการพนันผลการแข่งขันฟุตบอลครั้งใหญ่ที่สุดในโลก โดยผู้เชี่ยวชาญจากบริษัท Macquarie สถาบันการเงินและการธนาคารของออสเตรเลีย ประเมินว่าอาจมีการพนันเป็นมูลค่ามากกว่า 50,000,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สูงกว่าการแข่งขันฟุตบอลโลกเมื่อปี 2565 ที่กาตาร์ เนื่องจากปัจจัย 1) ช่วงเวลาการแข่งขัน 2) จำนวนการแข่งขันที่เพิ่มขึ้น เนื่องจากทีมที่เข้าร่วมการแข่งขันเพิ่มจาก 32 ทีมเป็น 48 ทีม และ 3) อัตราการพนันผลการแข่งขันกีฬาได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในสหรัฐฯ ดังนั้น มีความเป็นไปได้สูงมากที่เว็บไซต์พนันออนไลน์และกาสิโน จะใช้ประโยชน์จากช่วงที่ประชาชนทั่วโลกสนใจการแข่งขันฟุตบอลโลก จัดกิจกรรมการพนันผล และจะทำให้รายได้ของเว็บไซต์สูงขึ้นในห้วงนี้ ที่ผ่านมา การแข่งขันฟุตบอลโลกได้รับความสนใจจากผู้ติดตามทั่วโลก และเป็นช่วงเวลาที่ธุรกิจการพนันถูกกฎหมายจะสร้างรายได้มหาศาล โดยเฉพาะจากผู้ติดตามผลการแข่งขันจากประเทศในเอเชียและแอฟริกา ซึ่งนิยมใช้สื่อออนไลน์เพื่อติดตามความคืบหน้าการแข่งขันในต่างประเทศ สถาบัน…

ปากีสถานกับการเปิดรับอิทธิพลของจีน  

ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ที่เริ่มต้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2569 ระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลกับอิหร่าน ทำให้ในเวทีระหว่างประเทศ ให้ความสนใจ และติดตามบทบาทของปากีสถาน ซึ่งเป็นประเทศในเอเชียใต้ มากขึ้น จากการที่มีบทบาทโดดเด่นมากด้วยการเป็นตัวกลางในการเจรจาทั้งสองฝ่าย และจนถึงต้น มิถุนายน 2569 ปากีสถานก็ยังคงดำเนินบทบาทดังกล่าว เพื่อทำให้เกิดการเจรจาสันติภาพขึ้นระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ บทวิเคราะห์นี้จะช่วยให้เข้าใจบทบาทและความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของปากีสถานมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะความสัมพันธ์กับจีน ซึ่งมีการวิเคราะห์กันว่า บทบาทของปากีสถานในการเป็นตัวกลางส่งเสริมการเจรจาระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ สอดคล้องกับผลประโยชน์ของจีนที่ต้องการรักษาเสถียรภาพในตะวันออกกลาง เนื่องจากจีนพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากภูมิภาคดังกล่าวในสัดส่วนสูง โดยอิหร่านถือเป็นหนึ่งในแหล่งพลังงานสำคัญของจีน ขณะที่น้ำมันส่งออกของอิหร่านส่วนใหญ่มีปลายทางอยู่ที่จีน ปากีสถานเป็นประเทศจุดตัดเชิงยุทธศาสตร์ในหลายภูมิภาคพร้อมกัน ด้วยการเป็นตัวเชื่อมเอเชียใต้ ตะวันออกกลาง และเอเชียกลาง เนื่องจากมีทางออกสู่มหาสมุทรอินเดีย ซึ่งเป็นเส้นทางการค้าและพลังงานสำคัญ ส่งผลให้มหาอำนาจอย่างจีนและอินเดียให้ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ต่อปากีสถานอย่าง โดยจีนและปากีสถานมีความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ที่ใกล้ชิด ขณะที่อินเดียและปากีสถานมีความขัดแย้งเชิงประวัติศาสตร์ ปากีสถานยังเผชิญแรงกดดันด้านความมั่นคงจากภัยคุกคามของกลุ่มก่อการร้ายและกลุ่มติดอาวุธที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ชายแดนอัฟกานิสถาน ซึ่งกระทบต่อเสถียรภาพภายในประเทศอย่างมาก สำหรับอิทธิพลของจีนในปากีสถาน โครงการ China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) เป็นตัวอย่างการขยายอิทธิพลของจีนในปากีสถานด้วยการใช้อำนาจทางเศรษฐกิจเป็นเครื่องมือ  โดยโครงการ CPEC ซึ่งเป็นโครงการหลักใน Belt and Road Initiative หรือ BRI ของจีน มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจของปากีสถาน…

AI อาจเปลี่ยนแปลงการแข่งขันทางทหารที่สำคัญของสงครามในอนาคต

  RAND Corporation สถาบันวิจัยนโยบายและคลังสมองชั้นนำของสหรัฐฯ เผยแพร่รายงานวิเคราะห์ผลกระทบของปัญญาประดิษฐ์ต่อสงครามและการแข่งขันทางทหารในอนาคต โดยศึกษาผ่านปัจจัยพื้นฐาน 4 ด้าน ได้แก่ ปริมาณกับคุณภาพ การซ่อนพรางกับการค้นหา การสั่งการแบบรวมศูนย์กับกระจายศูนย์ และการรุก–รับทางไซเบอร์ รายงานจัดให้ AI เป็น “General-Purpose Technology” หรือเทคโนโลยีอเนกประสงค์ที่ไม่ได้เป็นเพียงอาวุธชนิดใดชนิดหนึ่ง แต่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในทุกมิติของการทหาร ทั้งการวิเคราะห์ข่าวกรอง การควบคุมระบบอัตโนมัติ การจัดการเครือข่ายการรบ ไปจนถึงการตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ AI จะช่วยลดข้อจำกัดด้านการประมวลผลของมนุษย์ และทำให้กองทัพสามารถปฏิบัติการที่ซับซ้อนได้รวดเร็วยิ่งขึ้น ในด้านปริมาณกับคุณภาพ AI และระบบอัตโนมัติจะทำให้กำลังรบจำนวนมากกลับมามีความสำคัญอีกครั้ง ซึ่งแตกต่างจากแนวคิดเดิมของกองทัพมหาอำนาจโดยเฉพาะสหรัฐฯ ที่มักพึ่งพายุทโธปกรณ์คุณภาพสูง ราคาแพง แต่มีจำนวนจำกัด เมื่อโดรนและระบบไร้คนขับสามารถผลิตได้ในต้นทุนต่ำแต่มีประสิทธิภาพเพียงพอสำหรับสนามรบจริง แนวคิด Robotic Mass หรือกำลังรบอัตโนมัติขนาดใหญ่จึงเกิดขึ้นได้จริง นักวิจัยอ้างอิง Lanchester Square Law เพื่อชี้ว่ากำลังที่มีจำนวนมากพออาจสามารถเอาชนะกำลังที่มีคุณภาพสูงกว่าได้ สรุปว่า AI มีแนวโน้มทำให้ “ปริมาณ” ได้เปรียบ “คุณภาพ” มากขึ้นในอนาคต ในด้านการซ่อนพรางกับการค้นหา AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้ฝ่ายค้นหาด้วย Sensor…