Category Archives: Analysis

อินเดีย : แหล่งนำเข้าอาวุธที่อาเซียนไม่เคยมองข้าม

ถ้าพูดถึงประเทศผู้ส่งออกอาวุธยุทโธปกรณ์ ประเทศหนึ่งที่จะลืมไปไม่ได้คือ อินเดีย ที่เป็นทั้งผู้นำเข้าอาวุธยุทโธปกรณ์รายใหญ่ พร้อม ๆ กับเป็นผู้ส่งออกที่น่าจับตามองในห้วงที่การนำเข้าอาวุธจากสหรัฐฯ หรือจีน สุ่มเสี่ยงจะถูกตีความเป็นการเลือกข้าง รวมถึงรัสเซียที่ต้องลดการจำหน่ายอาวุธ เนื่องจากสงครามที่ยืดเยื้อกับยูเครน อินเดียเป็นหนึ่งในประเทศที่มีอุตสาหกรรมป้องกันประเทศที่มีศักยภาพ ภายใต้แบรนด์ “Made in India” มีจุดขายที่ราคาจับต้องได้ มีเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ได้รับการยอมรับ และมีนโยบายเป็นกลางทางการเมืองที่ชัดเจนท่ามกลางระบบโลกสองขั้ว นอกจากนั้น การมีกลยุทธ์สำคัญคือ การผลิตและพัฒนาร่วมกับประเทศผู้ส่งออก ทำให้สินค้าทางทหารที่อินเดียผลิตขึ้นได้รับความไว้วางใจในแง่คุณภาพจากประเทศผู้นำเข้า ที่มีทั้งประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตะวันออกกลาง และแอฟริกา สินค้ายุทโธปกรณ์ของอินเดียมีทั้งระบบเรดาร์ โดรน ยานยนต์หุ้มเกราะ ปืนประเภทต่าง ๆ และที่น่าสนใจคือ ขีปนาวุธ BrahMos ที่เป็นการพัฒนาร่วมระหว่างอินเดียกับรัสเซีย นอกจากนั้น อินเดียยังพัฒนาระบบอาวุธใหม่ ๆ และนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence-AI) มาประยุกต์ใช้ทางทหาร โดยมีปัจจัยบวกจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีของอินเดีย การพัฒนาขีปนาวุธ BrahMos เป็นความสำเร็จสำคัญของอินเดียอย่างมาก จนสามารถส่งออกไปต่างประเทศ เช่น ฟิลิปปินส์ ที่มีความตกลงซื้อขายกันเมื่อปี 2565 มูลค่า 375 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่เวียดนามและอินโดนีเซียสนใจจะนำเข้าเช่นกัน…

ผู้นำสหรัฐฯ กำหนดให้การค้าสารเฟนทานิลเป็นอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์เมื่อ 15 ธันวาคม 2568 ออกคำสั่งผู้บริหารกำหนดให้การผลิตและค้าขายสารเฟนทานิลอย่างผิดกฎหมาย เป็นอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง โดยให้เหตุผลว่าสารดังกล่าวสามารถเป็นอันตรายได้ ชาวอเมริกันจำนวนมากเสียชีวิตจากการใช้สารเคมีดังกล่าวเกินกว่าที่กำหนด เนื่องจากมีเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติลักลอบผลิตและแพร่กระจายสารดังกล่าวไปในสหรัฐฯ ดังนั้น รัฐบาลสหรัฐฯ จึงต้องการปกป้องสังคมอเมริกัน ด้วยการยกระดับภัยคุกคามดังกล่าวด้วยการจัดให้สารเฟนทานิลเป็นอันตรายในระดับเดียวกันกับอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง เพราะองค์กรต่างชาติอาจใช้สารเฟนทานิลเป็นอาวุธในการบ่อนทำลายความมั่นคงของสหรัฐฯ คำสั่งดังกล่าวทำให้หน่วยงานความมั่นคงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องมีแนวปฏิบัติที่ชัดเจน เพื่อจำกัดภัยคุกคามจากการแพร่ระบาดของสารเฟนทานิลแบบผิดกฎหมาย กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ จะสอบสวนและสกัดกั้นการลักลอบค้าสารเฟนทานิลในสหรัฐฯ อย่างจริงจัง กระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงการคลังสหรัฐฯ จะพิจารณาและทบทวนรายชื่อองค์กร รวมทั้งบริษัทต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการลักลอบค้าขายสารเฟนทานิลในสหรัฐฯ เพื่อมีมาตรการแจ้งเตือนและตอบโต้ ขณะที่กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ซึ่งปัจจุบันเรียกว่ากระทรวงสงคราม จะทบทวนมาตรการตอบโต้กับภัยคุกคามดังกล่าว โดยหารือกับกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิสหรัฐฯ ด้วย สำหรับสารเฟนทานิล เป็นสารที่มีฤทธิ์แก้ปวด เป็นสารสังเคราะห์ หากใช้ในปริมาณที่เหมาะสมภายใต้การควบคุมของแพทย์ก็เป็นยากรักษาโรค แต่ที่ผ่านมา ชาวอเมริกันจำนวนมากใช้สารเฟนทานิลอย่างผิดกฎหมาย กลายเป็นยาเสพติดซึ่งแพร่กระจายทั่วประเทศ ส่วนพฤติกรรมที่เข้าข่ายการละเมิดคำสั่งผู้บริหารดังกล่าว เช่น การผลิต ซื้อ ขาย และแพร่กระจายสารเฟนทานิลโดยไม่สอดคล้องกับกฎหมายของสหรัฐฯ ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีทรัมป์ให้ความสำคัญและยกระดับการแก้ไขปัญหายาเสพติดแพร่ระบาดในสหรัฐฯ อย่างจริงจัง  ซึ่งรวมทั้งสารเฟนทานิล ที่นับว่าเป็น 1 ในสารเสพติดที่ทำให้เกิดวิกฤตการแพร่ระบาดของยาเสพติดในสหรัฐฯ ลอกที่ 4 (fourth wave)…

กลุ่มก่อการร้ายจะใช้ประโยชน์จาก AI มากขึ้น

  ปัจจุบัน เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence-AI) ได้รับความนิยมและเผยแพร่เพื่อการใช้งานอย่างเป็นวงกว้าง เพราะการพัฒนา AI ส่วนหนึ่งจะต้องมาจากประสบการณ์ของผู้ใช้งานที่หลากหลายด้วย อย่างไรก็ตาม การใช้ประโยชน์จาก AI มีทั้งโอกาสและความท้าทาย ขึ้นอยู่กับรูปแบบการใช้งาน การป้อนข้อมูล และเป้าหมายของผู้ใช้งาน ล่าสุด มีรายงานว่ากลุ่มก่อการร้ายและกลุ่มติดอาวุธจะใช้เทคโนโลยี AI เพื่อเผยแพร่อุดมการณ์ โน้มน้าวหาสมาชิกใหม่ และเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือนเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง นาย John Laliberte ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและผู้บริหารบริษัท Clear Vector ผู้ให้บริการด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ และอดีตนักวิจัยของหน่วยงานความมั่นคงสหรัฐฯ ให้ความเห็นเมื่อ 15 ธันวาคม 2568 ว่า เทคโนโลยี AI ทำให้กลุ่มผู้ก่อการร้ายเคลื่อนไหวได้ง่ายขึ้น ในขณะเดียวกันก็ไม่ต้องลงทุนมาก ก็สามารถสร้างคลิปวิดีโอที่น่าเชื่อถือ และสร้างข้อมูลที่โน้มน้าวความเชื่อของคนทั่วไปได้ และผู้เชี่ยวชาญเตือนด้วยว่า ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน เป็นเพียงขั้นตอน “การทดลองใช้” เทคโนโลยี AI ให้เกิดประโยชน์ต่อความเคลื่อนไหวของกลุ่ม สำหรับแอปพลิเคชัน AI ที่กลุ่มก่อการร้ายเริ่มทดลองใช้งาน คือ ChatGPT เนื่องจากเข้าถึงง่ายและใช้งานได้สะดวกตั้งแต่ปี 2567…

การติดตั้ง Solar Rooftop  ช่วยประหยัดและช่วยโลก

การติดตั้งแผงผลิตพลังงานแสงอาทิตย์จากบนหลังคาที่อยู่ที่อาศัย หรือ Solar Rooftop ซึ่งไทยมีศักยภาพสูงมาก เพราะเป็นประเทศที่มีแสงแดดตลอดทั้งปี แต่ทำไมประชาชนยังมีจำนวนน้อยที่ติดตั้ง…… ปัญหาอุปสรรคหรือปัจจัยใดที่ทำให้ยังไม่ติดตั้ง

เมียนมาเสี่ยงเป็นเป้าหมายการฟอกเงินอันดับ 1 ของโลก

Basel Institute on Governance ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสงผลกำไร ตั้งอยู่ที่สวิตเซอร์แลนด์ ได้เผยแพร่ Basel AML Index ซึ่งเป็นดัชนีจัดอันดับประเทศที่มีความเสี่ยงเป็นเป้าหมายการฟอกเงิน ประจำปี 2568 โดยฉบับที่เผยแพร่ ประเมินทั้งหมด 177 ประเทศ และใช้ข้อมูลขององค์กรระหว่างประเทศและภาคประชาสังคมต่าง ๆ เรื่องการคอร์รัปชัน การบังคับใช้กฎหมาย ความโปร่งใสด้านนโยบายการเงิน และความร่วมมือกับต่างประเทศ ผลลัพธ์การประเมินพบว่า เมียนมาเสี่ยงเป็นเป้าหมายการฟอกเงินมากที่สุดในโลก รองลงมาเป็นเฮติ สาธารณรัฐคองโก ชาด อิเควทอเรียลกินี เวเนซุเอลา สปป.ลาว (อันดับที่ 7) กาบอง สาธารณรัฐแอฟริกากลาง และสาธารณรัฐกินี-บิสเซา สำหรับจีนอยู่อันดับที่ 12 และสหรัฐฯ อยู่ที่อันดับ 113 ขณะที่ประเทศที่เสี่ยงน้อยที่สุด คือ ฟินแลนด์ อันดับของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความเสี่ยงเป็นเป้าหมายการฟอกเงิน รวมเมียนมา และ สปป.ลาว ได้แก่ เมียนมา (อันดับ 1) สปป.ลาว (อันดับที่ 7)…

ยุทธศาสตร์ความมั่นคงของสหรัฐฯ เป็นผลดีต่อรัสเซีย

โฆษกทำเนียบประธานาธิบดีรัสเซียเมื่อ 7 ธันวาคม 2568 เปิดเผยมุมมองของรัสเซียต่อยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ (U.S. National Security Strategy) ที่เผยแพร่ฉบับล่าสุดเมื่อ 4 ธันวาคม 2568 ว่า เป็นผลดีต่อรัสเซีย เนื่องจากสะท้อนว่าสหรัฐฯ มีมุมมองสอดคล้องทิศทางเดียวกันกับรัสเซียเรื่องสถานการณ์การเมืองระหว่างประเทศ โดยเฉพาะเรื่องการยุติสงครามในยูเครน การฟื้นฟูความสัมพันธ์กับรัสเซีย และการเตือนยุโรปว่ากำลังเผชิญกับภาวะอารยธรรมล่มสลาย รวมทั้งการไม่ขยายจำนวนสมาชิกเนโต ทั้งหมดนี้เป็นผลดีต่อความมั่นคงของรัสเซีย รัสเซียจะใช้ประโยชน์จากยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ ฉบับใหม่ที่ระบุว่าสหรัฐฯ จะเป็นผู้นำด้านการใช้กลไกการทูตแก้ไขปัญหาความขัดแย้งและความสัมพันธ์ระหว่างยุโรปกับรัสเซีย นอกจากนี้ สหรัฐฯ ถือว่าการเจรจาเพื่อให้เกิดเสถียรภาพในยูเครนและยุโรป รวมทั้งการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับรัสเซียนั้นเป็นผลประโยชน์สำคัญ (core interest) ของสหรัฐฯ มีข้อสังเกตว่า ……. สหรัฐฯ ไม่ได้กำหนดให้รัสเซียเป็นภัยคุกคามของสหรัฐฯ ในยุทธศาสตร์ฉบับนี้ ซึ่งแตกต่างจากยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติฉบับก่อน ๆ ที่จะกำหนดชัดเจนว่ารัสเซียเป็น 1 ในประเทศที่มีพฤติกรรมเป็นภัยคุกคามต่อสหรัฐฯ ทั้งในมิติการขยายอิทธิพลในต่างประเทศ การทหาร และการปฏิบัติการทางไซเบอร์ เมื่อรัสเซียได้ประโยชน์จากยุทธศาสตร์ความมั่นคงฉบับนี้ อาจมีนัยว่าประเทศยุโรปกำลังไม่พอใจและไม่เห็นด้วยกับยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ เพราะเป็นการตอกย้ำท่าทีของรองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ในที่ประชุม Munich Security Conference ที่เตือนให้ยุโรปเพิ่มความรับผิดชอบต่อความมั่นคงของตัวเอง แก้ไขความขัดแย้งทางการเมืองในประเทศ และฟื้นฟูอัตลักษณ์ชาติตะวันตกและวิถีอารยธรรมยุโรป…

ลาว : สายสัมพันธ์พิเศษกับเวียดนาม

ในภูมิภาคอาเซียนความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ ที่ถือว่า “สนิท” กันมาคู่หนึ่งของภูมิภาคอาเซียนคือลาวกับเวียดนาม โดยเริ่มจาก สิ่งที่เรียกว่า “สายสัมพันธ์พิเศษ”  สิ่งที่ทำให้ลาวกับเวียดนามสองประเทศ เป็นมากกว่าเพื่อนบ้านธรรมดา คงต้องย้อนกลับไปช่วงสงคราม ทั้งสองประเทศมีรากฐานมาจากแนวคิดทางการเมืองที่เหมือนกัน คือ  คอมมิวนิสต์ และตอนนั้นมีคู่ตรงข้ามร่วมกันก็คือ ฝรั่งเศส ที่เป็นเจ้าอาณานิคม และต่อมาก็คือสหรัฐฯ ที่พยายามกำจัดลัทธิคอมมิวนิสต์  เวียดนามที่นำโดยโฮจิมินห์เป็นเสมือนพี่ใหญ่ รวมกลุ่มกับนักปฏิวัติลาว ที่นำโดยนายไกสอน พมวิหาน และคำไต สีพันดอน รัฐบุรุษคนสำคัญของลาว ทำการต่อสู้เพื่อเอกราชของประเทศ  ซึ่งอาจจะคุ้น ๆ กับเส้นทางโฮจิมินห์ที่การลำเลียงกำลังพลส่วนใหญ่ได้ตัดผ่านประเทศลาว  ทั้งสองประเทศได้ร่วมต่อสู้จนมาเป็นลาวและเวียดนามในปัจจุบัน สนธิสัญญาที่มีร่วมกัน…… จากรากฐานข้างต้นทำให้ความสัมพันธ์ และความร่วมมือทั้งสองประเทศใกล้ชิดสนิทสนม โดยทางการเมือง ทั้งสองประเทศมีพรรคประชาชนปฏิวัติลาว และพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามเป็นสิ่งเชื่อมความสัมพันธ์และความร่วมมือ จนเวียดนามได้ชื่อว่าเป็น “พี่ใหญ่” ที่ทรงอิทธิพลทางการเมืองในภูมิภาคอินโดจีน (ลาว กัมพูชา และเวียดนาม) ซึ่งทั้งสามประเทศมีสิ่งที่เรียกว่า “สนธิสัญญาพิเศษ” (Special Treaty) 2 ฉบับที่สำคัญ ได้แก่ 1) สนธิสัญญาว่าด้วยมิตรภาพและความร่วมมือ (Treaty of Amity and…

วิเคราะห์ผู้นำรัสเซียเยือนอินเดียกับภูมิรัฐศาสตร์โลก

  รัสเซียกับอินเดียมีความสัมพันธ์และความร่วมมือที่ใกล้ชิดระหว่างกันตลอดมา ไม่เว้นแม้กระทั่วช่วงที่นานาชาติคว่ำบาตรและกดดันรัสเซียจากกรณีทำสงครามในยูเครน แต่อินเดียก็ยังคงมีความร่วมมือกับรัสเซียได้อย่างต่อเนื่อง เพราะนอกจากอินเดียจะยึดมั่นในหลักการดำเนินนโยบายต่างประเทศอย่างเป็นกลางแล้ว อินเดียยังเล็งเห็นว่าการรักษาความสัมพันธ์กับรัสเซียอาจเป็นโอกาสให้อินเดียเองได้ก้าวขึ้นเป็นผู้นำโลก พร้อมกับเป็นประเทศที่สามารถจัดการความสัมพันธ์กับมหาอำนาจได้อย่างมีชั้นเชิง ความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียกับอินเดียกำลังน่าจับตามอง เพราะประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซียเยือนอินเดียอย่างเป็นทางการระหว่าง 4-5 ธันวาคม 2568 ซึ่งนอกจากจะเป็นการเยือนเพื่อฉลองครบรอบ 25 ปีความสัมพันธ์ในฐานะหุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์รัสเซีย-อินเดียแล้ว ยังเป็นครั้งแรกที่ประธานาธิบดีรัสเซียเยือนอินเดีย ตั้งแต่มีสงครามในยูเครน ตลอดจนเป็นเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในช่วงที่สถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์โลกเปลี่ยนแปลง มีความขัดแย้ง การแข่งขัน และความไม่แน่นอนสูงมาก สาเหตุที่ทำให้ทั่วโลกจับตาการเยือนครั้งนี้ เพราะมีขึ้นในช่วงเวลาที่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศต่าง ๆ มีความซับซ้อนและอาจอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน (transition) เช่น 1) รัสเซียกำลังจะยกระดับปฏิบัติการทางทหารในยูเครน เนื่องจากใกล้ฤดูหนาว ซึ่งเป็นสมรภูมิที่มีแนวโน้มจะตึงเครียดขึ้น 2) สหรัฐฯ กำลังเร่งทำให้การเจรจาสันติภาพรัสเซีย-ยูเครน มีความคืบหน้าที่เป็นรูปธรรม โดยส่งผู้แทนไปพบกับผู้นำรัสเซีย และกำลังจะพบกับผู้นำยูเครนเร็ว ๆ นี้ 3) สหภาพยุโรป (EU) กำลังเดินหน้าลดการนำเข้าพลังงานจากรัสเซีย และ 4) อินเดียกำลังมีปัญหาขัดแย้งกับสหรัฐฯ เรื่องความร่วมมือทางการค้า จากนโยบายภาษีตอบโต้ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ร้อยละ 50 และบวกกับอีกร้อยละ 25 จากกรณีอินเดียนำเข้าน้ำมันจากรัสเซียด้วย…

กระบวนการ Domestication กับแนวคิด Feralisation เพื่อความอยู่รอด

บทความเรื่องนี้จะชวนทำความรู้จักอีกมุมหนึ่งของมนุษย์ ที่พยายามใช้ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์เพื่อเอาชนะธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อความอยู่รอดปลอดภัยและการดำรงเผ่าพันธุ์ ซึ่งเป็นเป้าหมายตามสัญชาติญาณ ด้วยการใช้วิทยาศาสตร์เป็นเครื่องมือปรับพฤติกรรมของสัตว์ป่าให้กลายเป็นสัตว์เลี้ยง หรือกระบวนการ Domestication หรือการปรับให้เหมาะสมกับการใช้งานของมนุษย์นั่นเอง

หน่วยข่าวกรองจีนเตือนการบิดเบือนข้อมูลผ่านแพลตฟอร์มเกมต่างชาติ

หน่วยข่าวกรองและความมั่นคงของจีนกำลังให้ความสำคัญกับภารกิจปกป้องภาพลักษณ์วัฒนธรรมและอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่ของจีน เพื่อให้นโยบายการฟื้นฟูและส่งเสริมบทบาทของจีนในนานาชาติได้รับการต้อนรับ ดังนั้น หน่วยข่าวกรองของจีนในยุคใหม่จึงจำเป็นต้องเฝ้าระวังอันตรายและภัยคุกคามในทุกมิติ ไม่เว้นแม้กระทั่งเนื้อหาในสื่อบันเทิง เช่น ภาพยนตร์ รวมไปถึงเกม ที่มีการสร้างเนื้อหาและการสื่อสาร แพลตฟอร์มเกม จึงกลายเป็น soft power ชักจูงและโน้มน้าวความคิดคนในสังคมยุคใหม่ได้ กระทรวงความมั่นคงแห่งรัฐ หรือ Ministry of State Security (MSS) ของจีน ซึ่งเป็นหน่วยข่าวกรองเตือนเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2568 ให้ประชาชนระมัดระวังการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือนที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของจีน ผ่านแพลตฟอร์มเกม ที่ผลิตโดยบริษัทต่างชาติ เนื่องจากปัจจุบันหน่วยข่าวกรองและความมั่นคงของจีนพบว่า เนื้อหาในเกมต่างชาติบางส่วนไม่ถูกต้องและนำเสนอข้อมูลบิดเบือนเกี่ยวกับบูรณภาพแห่งดินแดนของจีน ซึ่งรัฐบาลจีนถือว่าเป็นการกระทำที่อันตรายและเป็นภัยคุกคาม ดังนั้น จึงขอความร่วมมือให้ชาวจีนที่พบเห็นการกระทำดังกล่าวในแพลตฟอร์มเกมต่างชาติ ยืนหยัดที่จะแก้ไขข้อมูล ไม่เพิกเฉยต่อสถานการณ์ดังกล่าว เพื่อปกป้องอธิปไตยและความมั่นคงของชาติ MSS ยังเตือนว่าหน่วยข่าวกรองต่างชาติใช้แพลตฟอร์มเกมต่าง ๆ ในการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือน โน้มน้าวให้เป็นสายลับ และจารกรรมข้อมูล โดยออกแบบเกมให้มีเรื่องราวที่น่าสนใจ แต่บิดเบือนไปจากข้อเท็จจริง เช่น กรณีเกมของบริษัทต่างชาติออกแบบให้ตัวละครในเกมที่มีสัญชาติจีนมีภาพลักษณ์น่าเกลียด เป็นตัวร้าย ทำผิดกฎหมายและใช้ความรุนแรง ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อภาพลักษณ์สังคมและวัฒนธรรมชาวจีน และเสี่ยงทำให้นานาชาติมีอคติต่อชาวจีน และยังมีกรณีเกมของบริษัทต่างชาติให้ข้อมูลผู้เล่นว่า ทิเบตอยู่ภายใต้อธิปไตยของอังกฤษ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2…