Category Archives: Analysis

ART TOY พระพิฆเนศ : คติความเชื่อและรูปเคารพบูชาในประเทศไทย

                  พระพิฆเนศ หรือ พระคณปติ หรือ พระคเณศ (สันสกฤต: गणेश ทมิฬ: பிள்ளையார் อังกฤษ: Ganesha) เป็นเทพในศาสนาฮินดูของอินเดีย เป็นโอรสของพระศิวะ เป็นที่เคารพนับถือมากที่สุดองค์หนึ่ง จากหลักฐานทางโบราณคดีที่พบรูปเคารพเป็นจำนวนมากตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และมีคติความเชื่อที่เป็นเทพแห่งอุปสรรค ผู้สามารถบันดาลให้เกิดหรือขจัดอุปสรรคเพื่อให้เกิดผลสำเร็จก็ได้ ชาวฮินดูสมัยก่อนจะนิยมการประกอบพิธีบูชาพระพิฆเนศก่อนการเริ่มเรียนศาสตร์แห่งศิลปวิทยา โดยรูปเคารพพบได้ทั่วไปในอินเดีย และแพร่หลายในเอเชีย เช่น เนปาล จีน เตอรกีสถาน ชวา บาหลี บอร์เนียว ทิเบต เมียนมา ไทย ญี่ปุ่น และคาบสมุทรอินโดจีน ทั้งนี้คติความเชื่อข้างต้นได้แพร่หลายไปพร้อมกับชาวฮินดูที่อพยพไปยังถิ่นฐานอื่น โดยรูปแบบที่สำคัญของพระพิฆเนศ ตามคัมภีร์อการาทิ-กษการรานุต มหาสรสวตี ได้กล่าวว่า พระพิฆเนศ มีทั้งสิ้น 51 ปาง แต่ที่พบเห็นทั่วไปมีเพียง 14 ปางเท่านั้น นอกจากนี้ยังมีความเชื่อเกี่ยวกับพระพิฆเนศในศาสนาอื่น ๆ ได้แก่ 1) ศาสนาเชน ที่จัดให้พระพิฆเนศเป็นเทพองค์หนึ่งที่มี 2, 4, 6, 8,18…

Medical Hub เขตร้อน

ประเทศไทยประกาศนโยบายสนับสนุนอุตสาหกรรมการแพทย์ครบวงจร (Medical Hub) เพื่อเป็นศูนย์กลางการแพทย์ด้านการรักษาสุขภาพทั้งเชิงรับและเชิงรุก อุตสาหกรรมนี้น่าจะกระตุ้นเศรษฐกิจ สร้างรายได้ให้กับประเทศ…… แต่!!…ไม่ใช่มีแค่ประเทศไทยเท่านั้นที่ตั้งเป้าหมายนี้ ยังมีประเทศแคนาดา อังกฤษ สเปน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ญี่ปุ่น และอินเดีย

การจัดการกับชีวิตหลังและใกล้ความตาย: เรื่องควรเตรียมการในวันที่ไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์และต่างชาติเริ่มจะล้นเมือง

            ความตายเป็นเรื่องใกล้ตัวที่คนส่วนใหญ่ไม่อยากคิดถึง เพราะเมื่อเกิดขึ้นย่อมหมายถึงความสูญเสีย พลัดพราก และการจากลาอย่างถาวร รวมถึงเงินก้อนโตในกระเป๋าที่ต้องใช้สำหรับการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ซึ่งปัจจุบันทำได้ง่ายดาย รวดเร็ว ทั้งยังสวยงามตามความสามารถในการดีไซน์และทุนทรัพย์ของเจ้าภาพ  ไม่ว่าจะเป็นดอกไม้ พวงหรีด และของชำร่วยเพื่อเป็นที่ระลึกถึงผู้วายชนม์ จึงไม่แปลกที่บริการจัดงานศพและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องจะเฟื่องฟู …และจะยิ่งเติบโตในห้วงที่ไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Complete Aged Society) และกลายเป็นสังคมสูงอายุระดับสุดยอด (Super-Aged Society) ซึ่งคาดว่าจะเกิดขึ้นในราวปี 2573 เนื่องจากเมื่อคิดเผิน ๆ ตามช่วงอายุก็อาจตีความได้ว่าอายุที่มากขึ้น..ย่อมหมายถึงมีความเสี่ยงสูงขึ้นที่จะเสียชีวิต ไม่เพียงโครงสร้างประชากรของไทยที่เปลี่ยนไปจะเป็นโอกาสให้ธุรกิจการจัดงานศพครบวงจรขยายตัว แต่ธุรกิจดังกล่าวไม่ว่าจะเป็นขนาดย่อย ขนาดย่อม และขนาดกลาง (Micro, Small and Medium Enterprise – MSME) ยังน่าจะได้รับผลพลอยได้จากจำนวนคนต่างชาติที่เข้ามาในไทยเพิ่มขึ้นตามนโยบายดึงดูดคนต่างชาติของรัฐบาล ทั้งผู้ที่เข้ามาอยู่ในระยะสั้นเพื่อท่องเที่ยว ติดต่อธุรกิจ หรือทำงาน โดยได้รับสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราที่สามารถพำนักในไทยได้ไม่เกิน 60 วัน หรือผู้ที่ประสงค์จะพำนักในไทยระยะยาว เพื่อทำงานและท่องเที่ยวไปพร้อมกัน (Workcation) ทั้งกลุ่มที่มีทักษะสูง (High-skilled/Talent Labors) กลุ่มทำงานทางไกลและกลุ่มอาชีพอิสระ…

การพลิกโฉม ? ; เมื่อกระทรวงการต่างประเทศของยูเครนมี AI เป็นโฆษก

            สงครามระหว่างรัสเซียกับยูเครนสร้างปรากฏการณ์ต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกีของยูเครนใช้การสื่อสารผ่านสื่อสังคมออนไลน์ที่ทรงพลังแสวงประโยชน์แห่งยุคสมัยได้อย่างดี หลังจากเราได้เห็นการทดลองใช้โดรนและประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence-AI) ในปฏิบัติการทางทหารมากมายในห้วงเวลา 2 ปีกว่า โดยอีกหนึ่งปรากฏการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2567 คือการที่นาย Dmytro Kuleba โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของยูเครน แถลงเปิดตัวนาง Victoria Shi โฆษกประจำกิจการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศยูเครน ที่สร้างมาจาก AI เพื่อใช้ในการสื่อสารต่อสาธารณะ ประหยัดเวลาให้กับนักการทูตที่เป็นมนุษย์จะได้มีเวลาไปทำเรื่องที่สำคัญและซับซ้อนมากขึ้น อย่างไรก็ดี ในส่วนของแถลงการณ์หรือการตอบคำถามสำคัญอ่อนไหวมนุษย์จะยังคงอยู่เบื้องหลังการผลิตและกลั่นกรองเนื้อหาอยู่ โดย AI ตัวแรกนี้เป็นผลงานร่วมกันระหว่างกระทรวงการต่างประเทศของยูเครน กับทีมงานของ The Game Changers องค์กรไม่แสวงกำไร และบริษัท Nazovni Tech ของยูเครน ความน่าสนใจของปรากฏการณ์นี้มีอย่างน้อย 4 มุม           …มุมแรก…

สิงคโปร์พลิกวิกฤติจากเมืองร้อนสู่เมืองเย็น

​             เมื่ออากาศที่ร้อนจัดระดับ 40 – 50 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นความร้อนที่กลายเป็นความท้าทายด้านสุขภาพครั้งใหญ่ของโลกรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตอาจจะกลายเป็นปกติของฤดูร้อนไปแล้ว แต่ก็ช่วยตอกย้ำว่าเรากำลังเดินหน้าไปสู่จุดที่อาจร้อนเกินกว่ามนุษย์จะอาศัยอยู่ได้…… และนั่นถือเป็นคำเตือนว่าเราคงจะหนีไม่พ้นถึงความรุนแรงของสภาพอากาศที่สุดขั้วมากยิ่งขึ้น หลายเมืองจึงเริ่มตั้งคำถามว่า “จะปกป้องผู้คนจากความร้อนที่คาดว่าจะเลวร้ายยิ่งกว่านี้ได้อย่างไร” กับ..มีเมืองหนึ่งที่ก้าวหน้าเป็นอย่างมากในการต่อสู้กับความร้อน เมืองนั้นคือ “สิงค์โปร์” ประเทศที่อยู่ห่างจากเส้นศูนย์สูตรเพียง 137 กิโลเมตร เท่านั้น ทำให้เป็นเมืองที่ร้อนชื้นเกือบตลอดทั้งปี อีกทั้งยังต้องเจอกับความร้อนจากปรากฎการณ์เกาะความร้อนในเมือง (Urban Heat Island) ทำให้อากาศที่ร้อนอยู่แล้วยิ่งร้อนขึ้นไปอีก……. ……….  แต่เหตุใดสิงคโปร์จึงสามารถพลิกเมืองร้อนให้กลายเป็นเมืองที่เย็นได้ ซึ่งอาจจะเป็นโมเดลให้ประเทศอื่นเดินตาม!! ​            ความท้าทายที่สิงคโปร์เผชิญนี้ ก่อเกิดเป็นโครงการ “Cooling Singapore Project” ระยะแรกของโครงการทีมนักวิจัยได้ค้นพบถึง 86 วิธีในการลดอุณหภูมิ  โดยวิธีที่สิงคโปร์ทำไปบ้างแล้วและเป็นวิธีที่เรียบง่ายคือการทาสีหลังคาด้วยสีขาว เพื่อสะท้อนความร้อนจากดวงอาทิตย์ วิธีนี้ลดอุณหภูมิโดยรอบอาคารได้ถึง 2 องศาเซลเซียส หรือวิธีการออกแบบอาคารใหม่ให้สอดคล้อง รับกับธรรมชาติโดยคำนึงถึงการถ่ายเทของลม เช่น อาคาร…

การใช้จารชนในยามสงคราม

            ปัจจุบัน มีสงครามหรือความขัดแย้งระหว่างประเทศ และการสู้รบภายในประเทศมากมายทั่วโลก ผู้ที่ทำสงคราม…ไม่ว่าจะอยู่ในสถานะ “ผู้นำประเทศ” หรือ “แม่ทัพ” ย่อมใช้ทุกเครื่องมือและวิธีการเพื่อเอาชนะฝ่ายตรงข้าม ศัตรู หรือคู่อริ เพราะเมื่อตัดสินใจเข้าสู่ภาวะสงครามแล้ว เป้าหมายย่อมมีแต่ต้องเอาชนะให้ได้เท่านั้น มนุษยชาติผ่านห้วงเวลาที่มีสงครามเกิดขึ้นหลายครั้ง ได้รู้จักวิธีการและกลยุทธ์ในการทำสงครามหลากหลายรูปแบบ และสิ่งหนึ่งที่เป็นเครื่องมือสร้างประโยชน์หรือสร้างความได้เปรียบในการทำศึกสงครามได้เสมอ ก็คือ “การรู้ข้อมูลที่สำคัญล่วงหน้า” ซึ่งมักจะได้มาจากการใช้จารชน เพื่อให้ได้ข้อมูลมาทำข่าวกรองเสนอสำหรับตัดสินใจบัญชาการรบต่อไปนั่นเอง               ในตำราพิชัยสงครามฉบับที่โด่งดัง และเป็นคัมภีร์สำหรับการทำศึกสงครามไม่ว่าในยุคที่มีสันติภาพ หรือยุคที่มีสงคราม ก็จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับหลักการใช้ข้อมูลข่าวสาร และการใช้สายลับ หรือจารชน เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการเอาชนะสงครามด้วย              เราอาจจะคุ้ยเคยกับชื่อหนังสือ “ตำราพิชัยสงครามซุนวู” หรือ The Art of War ที่แทบจะเป็นปรัชญาการทำสงครามที่นักเรียนทหารหลายประเทศต้องศึกษา วลีหรือข้อเสนอแนะที่เป็นที่รู้จัก เช่น…

จีนถือสิทธิ์อะไรออกกฎหมายห้ามทำประมงในทะเลจีนใต้

               เมื่อปลายพฤษภาคม  2567 มีข่าวว่าฟิลิปปินส์ออกมาประท้วงจีน เพราะไม่พอใจและต้องการคัดค้านกรณีจีนประกาศเริ่มใช้กฎหมายห้ามทำประมงในทะลจีนใต้ เริ่มตั้งแต่ปลายพฤษภาคม 2567 ต่อเนื่องไปถึงกันยายน 2567 หรือประมาณ 4 เดือน กฎหมายดังกล่าวจีนเริ่มใช้มาตั้งแต่ปี 2542 มีชื่อว่า The Summer Fishing Moratorium หรือ SFM ซึ่งจีนใช้เพื่อปกป้องทรัพยากรทางทะเลในน่านน้ำของจีน ครอบคลุมทั้งบริเวณทะเลปั๋วไห่ ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน ทะเลเหลือง ทะเลจีนตะวันออก และแน่นอน…ครอบคลุมถึงพื้นที่บริเวณทะเลจีนใต้ ที่จีนอ้างกรรมสิทธิ์ด้วย                สำหรับจีน..กฎหมายนี้ไม่ได้สร้างปัญหาอะไร และเป็นผลดีต่อการรักษาความมั่นคงระยะยาวของทรัพยากรและระบบนิเวศทะเลในพื้นที่ อีกทั้งยังเป็นหนึ่งในความพยายามแก้ไขปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ที่เป็นปัญหาท้าทายเศรษฐกิจของหลายประเทศทั่วโลก โดยในปี 2567 จีนบังคับใช้กฎหมายดังกล่าวยาวนานกว่าปีก่อนหน้านี้ คือขยายเวลาจากประมาณ 3 เดือน เป็น 4 เดือน แม้ว่าจีนจะเน้นว่ากฎหมายดังกล่าวบังคับใช้บริเวณน่านน้ำของจีน…

แนวทาง 2 รัฐอาจกลับมาเป็นถนนหลักสู่สันติภาพในตะวันออกกลาง

  ประเทศยุโรป 3 แห่ง ได้แก่ นอร์เวย์ สเปน และไอร์แลนด์ ประกาศเมื่อ 22 พฤษภาคม 2567 ว่ามีแผนจะรับรองรัฐปาเลสไตน์อย่างเป็นทางการ เริ่มตั้งแต่ 28 พฤษภาคม 2567 เป็นต้นไป เพื่อส่งเสริมสันติภาพในภูมิภาค เนื่องจากการรับรองรัฐปาเลสไตน์จะทำให้รัฐปาเลสไตน์มีสิทธิเท่าเทียมประเทศอื่น ๆ ในเวทีระหว่างประเทศมากขึ้น รวมทั้งเอื้อต่อแนวทาง 2 รัฐ หรือ (Two-state solution) ที่จะแก้ไขปัญหาอิสราเอล-ปาเลสไตน์ด้วยการให้ทั้ง 2 รัฐอยู่ร่วมกัน ซึ่งเป็นแนวทางที่เสนอโดยนานาชาติผ่านข้อตกลงออสโล (The Oslo Accords) เมื่อปี 2536 คาดว่า ประเทศอื่น ๆ จะทยอยประกาศรับรองรัฐปาเลสไตน์เพิ่มเติม เพื่อหวังให้ยุติปัญหาความขัดแย้งและความรุนแรงต่อชาวปาเลสไตน์ที่เกิดขึ้นในภูมิภาคตะวันออกกลาง …..ปัจจุบัน มีประเทศที่รับรองรัฐปาเลสไตน์ 135 ประเทศ รวมทั้งไทย ซึ่งรับรองรัฐปาเลสไตน์เมื่อปี 2557 หรือช่วงที่ผู้นำชาวปาเลสไตน์ทั้งในฉนวนกาซาและเขตเวสต์แบงก์ ตกลงกันจัดตั้งรัฐบาลแห่งชาติ เพื่อให้นานาชาติรับรองสถานะปาเลสไตน์เป็นรัฐ   ทั้งนี้เมื่อเป็นรัฐแล้ว ปาเลสไตน์จะได้รับการคุ้มครองโดยกฎหมายระหว่างประเทศ ที่ผ่านมา…

ขยะ : ปัญหาที่ไม่อาจทิ้งขว้างเพียงเพราะถูกมองว่าเป็นแค่ขยะ

  ขยะคืออะไร….. ไม่มีใครไม่รู้จัก เพราะเราทุกคนต่างก็เป็นได้ทั้งผู้ผลิตและผู้ทิ้งขยะ และยิ่งผลิตมากขึ้นตามระดับการอุปโภค บริโภค และการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจําวันของเรา ดังนั้นจึงไม่แปลกที่หลายครั้งเราจะเห็นภาพภูเขาขยะกองโตและบ่อขยะหลุมใหญ่ในบางพื้นที่ที่ชวนให้คิดว่า…… เราจะจัดการกับขยะยังไงที่นับวันจะมีมากขึ้นทั้งประเภทและปริมาณ เป็นที่รู้กันว่า ขยะมูลฝอยแบ่งตามลักษณะทางกายภาพได้เป็น ขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป และขยะอันตราย รวมถึงขยะหน้าใหม่ที่จะเป็นปัญหามากขึ้นในยุคดิจิทัลคือ …..ขยะอิเล็กทรอนิกส์ และด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ ประกอบกับความสามารถในการออกแบบและสร้างสรรค์ของผู้ผลิตในธุรกิจต่าง ๆ ในปัจจุบัน เราจึงเห็นร่างใหม่ของขยะที่ผ่านกระบวนการแปลงร่างไม่ว่าจะเป็นรีไซเคิล หรืออัพไซเคิล เพื่อทำให้ของเหลือทิ้งเช่นขยะ กลับมีคุณค่าและเพิ่มมูลค่ากลายเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่หลากหลายประเภท อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะแปลงร่างขยะด้วยวิธีการใด กระบวนการที่นำมาใช้จะมีส่วนปล่อยมลพิษ ออกสู่สิ่งแวดล้อมในรูปแบบต่าง ๆ….. จึงน่าสงสัยว่า การแปรสภาพขยะเป็นงานดีไซน์เพื่อนำกลับใช้ใหม่จะตอบโจทย์กระแสรักษ์โลกได้มากน้อยเพียงใด ขณะที่ข่าวการลักลอบขนย้ายกากแคดเมียม ตามมาด้วยเหตุรั่วไหลและไฟไหม้โรงงานเก็บสารเคมีและวัตถุอันตรายหลายแห่งในช่วง 2-3 เดือนมานี้ ที่สร้างความหวาดวิตกให้ประชาชน โดยเฉพาะในพื้นที่ใกล้เคียง ถึงมาตรฐานความปลอดภัยและผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งต่อคุณภาพชีวิตตัวเองและสิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับมาตรการจัดการกับขยะของไทย ไม่เฉพาะขยะอันตราย ที่มีองค์ประกอบหรือปนเปื้อนสารอันตราย วัตถุมีพิษ วัตถุกัดกร่อน วัตถุติดเชื้อ และวัตถุไวไฟเท่านั้น เพราะไทยไม่เพียงแต่มีขยะในประเทศจำนวนมากแล้ว แต่ไทยยังเป็นหนึ่งในประเทศที่รองรับขยะจำนวนมากจากต่างประเทศด้วย ที่ผ่านมาไทยไม่มีมาตรการควบคุมหรือจำกัดการนำเข้า โดยเพิ่งจะมีนโยบายกำกับการนำเข้าเศษพลาสติกเมื่อต้นปี 2566 ซึ่งเป็นการห้ามนำเข้าเศษพลาสติกจากต่างประเทศหลังจาก 31…

Heat Stroke : โรคลมแดดหรือมัจจุราชล่องหน

               “ร้อนนนนน”  คำสั้นๆ ที่ใคร ๆ ก็ต่างพากันตะโกนออกมาโดยเฉพาะในช่วงปีสองปีที่ผ่านมานี้ เพราะประเทศไทยของเรานั้นร้อนเป็นพิเศษ ส่วนหนึ่งอาจเกิดจากผลกระทบของปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” ที่ทำให้อุณหภูมิในโซนภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นั้นสูงขึ้นมาก และเป็นผลกระทบจาก “สภาวะโลกร้อน” ที่ค่อนข้างชัดเจนยิ่งขึ้น แล้วอะไรที่เป็นสาเหตุที่ทำให้โลกร้อนขึ้น  คำตอบที่ชัดเจนเลยก็คือ.. มนุษย์ ผู้ที่เป็นสาเหตุหลัก เนื่องจากมีการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล (ถ่านหิน น้ำมัน หรือก๊าซธรรมชาติ) ในบ้านเรือน โรงงาน รวมไปถึงยานพาหนะ ซึ่งมีการเผาไหม้และปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกมา โดยเจ้าก๊าซเรือนกระจกนี้เป็นตัวดูดซับคลื่นรังสีความร้อนในชั้นบรรยากาศใกล้กับพื้นผิวโลก จึงทำให้โลกของเราร้อนขึ้น เมื่อมนุษย์ทำร้ายโลกได้ขนาดนั้นแล้ว จะมีหรือที่โลกจะทำนิ่งเฉยเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ในเมื่อกรรมเกิดจากการกระทำ และกรรมก็ติดจรวดมาอย่างรวดเร็ว จึงทำให้อุณหภูมิความร้อนในโลกเริ่มสูงขึ้นทีละเล็กทีละน้อย จนกระทั่งเริ่มมีผลกระทบกับการใช้ชีวิตของสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ภายในโลกใบนี้ …..หนึ่งสิ่งที่มาพร้อมกับความร้อนเลยก็คือ ภาวะฉุกเฉินที่เกิดจากร่างกายมีความร้อนสูงเกินไป ซึ่งมักจะเรียกกันว่า “โรคลมแดด” หรือ “Heat Stroke” ที่เราต่างก็รู้จักและคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี โดยสาเหตุของ Heat Stroke นั้น เกิดได้ทั้งจากการออกกำลังกายอย่างหนัก หรือการที่ต้องอยู่ในสภาพอากาศร้อนชื้นเป็นเวลานานๆ หากเราต้องอยู่ในสถานการณ์ที่เสี่ยงต่อการเกิด Heat…