บทวิเคราะห์ของ CSIS : การจัดตั้งสำนักข่าวกรองแห่งชาติญี่ปุ่น

Center for Strategic and International Studies (CSIS) สถาบันวิจัยนโยบายและคลังสมอง ด้านการต่างประเทศ ความมั่นคง และยุทธศาสตร์ระดับโลก ของสหรัฐฯ เผยแพร่บทความเรื่อง The Implications of Japan’s New National Intelligence Bureau เมื่อ 17 สิงหาคม 2569 โดย Deirdre Martin รองผู้อำนวยการรับผิดชอบโครงการญี่ปุ่นศึกษา ประจำ CSIS ว่า รัฐบาลญี่ปุ่นภายใต้การนำของ นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ได้ประกาศเมื่อ 31 กรกฎาคม 2569 จัดตั้งสำนักข่าวกรองแห่งชาติ (National Intelligence Bureau – NIB) และ สภาข่าวกรองแห่งชาติ (National Intelligence Council – NIC)   ซึ่งเป็นก้าวประวัติศาสตร์ในการปฏิรูปขีดความสามารถด้านข่าวกรองของญี่ปุ่น ท่ามกลางสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว เหตุผลและความจำเป็นในการปฏิรูปข่าวกรอง…

อาเซียนกับความเชื่อมันต่อสหรัฐฯ

Council on Foreign Relations (CFR) องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรและสถาบันคลังสมองของสหรัฐฯ เผยแพร่บทวิเคราะห์เรื่อง ASEAN, Still Toothless, Is Losing Its Faith in the U.S. เมื่อ 4 สิงหาคม 2569 ว่า อาเซียนกำลังสูญเสียความเชื่อมั่นต่อสหรัฐฯ ในขณะเดียวกันอาเซียน ในฐานะองค์กร ก็ยังคงไร้ประสิทธิภาพและไม่มีบทบาทในการแก้ไขปัญหาวิกฤตการณ์ในภูมิภาค  บทความนี้ วิเคราะห์หลัก ๆ ใน 3 ประเด็น ได้แก่ สหรัฐฯ สูญเสียความน่าเชื่อถือในสายตาของอาเซียน ความไร้ประสิทธิภาพของอาเซียน และแนวโน้ม การสูญเสียความน่าเชื่อถือในสายตาของอาเซียนสหรัฐฯ ของสหรัฐฯ เห็นได้จากนโยบายที่ขัดแย้งกันของสหรัฐฯ  เช่น นายมาร์โค รูบิโอ  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ได้เข้าร่วมการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนเมื่อ กรกฎาคม 2569 เพื่อยืนยันว่าสหรัฐฯ ยังคงเป็นพันธมิตรที่น่าเชื่อถือในภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก ทว่าความน่าเชื่อถือนี้ถูกลดทอนลง เนื่องจากในสัปดาห์เดียวกัน รัฐบาลสหรัฐฯ ภายใต้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้กำหนดอัตราภาษีศุลกากรใหม่ต่อฟิลิปปินส์…

ชาวกัมพูชา 490,000 คน เข้ารับการฝึกอบรมทักษะอาชีพตามยุทธศาสตร์รัฐบาล

ถ้อยแถลงของกระทรวงแรงงานและฝึกอาชีพกัมพูชา เมื่อ 20 ส.ค.69 ระบุว่า  ได้จัดโครงการฝึกอบรมทักษะอาชีพแก่ประชาชนและเยาวชน ห้วง ก.ย.66-มิ.ย.69 จำนวน 492,000 คน แบ่งเป็นโครงการที่กระทรวงฯ จัดฝึกอบรมเอง 415,000 คน และการฝึกอบรมผ่านกองทุนพัฒนาทักษะอาชีพ (Skills Development Fund-SDF) 77,000 คน อีกทั้งมีเยาวชน 276,000 คน เข้าร่วมโครงการฝึกอบรมด้านเทคนิคและอาชีวศึกษา (TVET) ซึ่งมีเป้าหมายสนับสนุนเยาวชนที่ด้อยโอกาส 1.5 ล้านคน นอกจากนี้ กระทรวงฯ ยังปรับปรุงและจัดตั้งคุณวุฒิรับรองทักษะ พัฒนาหลักสูตรระยะสั้นส่งเสริมศักยภาพแรงงาน ในสถาบันอาชีวศึกษาของรัฐและเอกชน 263 แห่ง รวมถึงส่งเสิรมความร่วมมือกับภาคเอกชน 6,218 บริษัท เพื่อสร้างเสริมประสบการณ์ของแรงงานกัมพูชา ทั้งนี้ การดำเนินมาตรการของกระทรวงฯ สอดคล้องกับความริเริ่มของรัฐบาล ภายใต้ยุทธศาสตร์เบญจโกณ ระยะที่ 1 ของรัฐบาลแห่งชาติกัมพูชา ชุดที่ 7 ซึ่งให้ความสำคัญกับการพัฒนามนุษย์ให้มีอาชีพที่มั่นคงและสร้างรายได้แก่ครัวเรือน

มาเลเซียและปากีสถานกระชับความร่วมมือด้านความมั่นคงและการบังคับใช้กฎหมาย

ดาตุ๊ก ซรี ไซฟุดดิน นาซุตียน อิสมาอิล รมว.กระทรวงความมั่นคงภายในมาเลเซียเผยแพร่ข้อความ หลังเสร็จสิ้นการหารือกับนาย Mohsin Naqvi รมว.มท.ปากีสถาน ระหว่างเยือนปากีสถานห้วง 21-22 ส.ค.69 ว่า ได้หารือในหลายประเด็น อาทิ ความร่วมมือระหว่าง ตร. การแบ่งปันข้อมูลด้านข่าวกรอง การต่อต้านการก่อการร้าย การปราบปรามยาเสพติด อาชญากรรมข้ามพรมแดน ความมั่นคงทางไซเบอร์ การตรวจคนเข้าเมือง ปัญหาการค้ามนุษย์ และการบังคับใช้กฎหมายทางทะเล พร้อมกับขยายความร่วมมือด้านความมั่นคงและการบังคับใช้กฎหมาย  จึงเห็นพ้องในหลักการจัดตั้งคณะทำงานระดับกระทรวง เพื่อประสานงานและติดตามผลอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ ดาตุ๊ก ซรี ไซฟุดดิน ยังกล่าวชื่นชมปากีสถานในฐานะผู้ไกล่เกลี่ยความขัดแย้งในภูมิภาค ตอ.กลาง พร้อมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของมาเลเซียในฐานะผู้อำนวยความสะดวกการเจรจาเพื่อแก้ไขข้อพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา

สหรัฐฯ ยกเว้นภาษีนำเข้าเนื้อวัวบด 300,000 ตันเป็นการชั่วคราว

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุเมื่อ 21 ส.ค.69 ประกาศยกเว้นภาษีนำเข้าเนื้อวัวบดนอกโควตา 300,000 ตันเป็นระยะเวลา 90 วัน เพื่อช่วยเหลือค่าครองชีพสำหรับผู้บริโภคชาวอเมริกันอย่างเร่งด่วน โดยเนื้อวัวที่นำเข้าดังกล่าวจะจำหน่ายในราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาดร้อยละ 25  เนื่องจากสหรัฐฯ กำลังเผชิญปัญหาจำนวนโคเนื้อและผลผลิตในประเทศลดลงต่ำสุด จากปัญหาภัยแล้งรุนแรง  รวมทั้งมาตรการจัดเก็บภาษีนำเข้าในอัตราสูงในห้วงปีที่ผ่านมา ส่งผลให้ผู้จัดจำหน่ายปรับราคาเนื้อวัวสูงขึ้น  อย่างไรก็ดี  มาตรการดังกล่าวสร้างความไม่พอใจและกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากจากกลุ่มผู้เลี้ยงโคและอุตสาหกรรมปศุสัตว์ในสหรัฐฯ  ที่มองว่าการนำเข้าเนื้อราคาถูกจะส่งผลกระทบต่อราคาสินค้าเกษตรและรายได้ของเกษตรกรอเมริกันในระยะยาว

นอร์เวย์ขยายกองพล Finnmark เพื่อเสริมศักยภาพทางทหารในเขตอาร์กติก

สนข.Reuters รายงานเมื่อ 20 ส.ค.69 ว่า นอร์เวย์ยกระดับขีดความสามารถของกองพล Finnmark ซึ่งจัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2568 และมีที่ตั้งกองบัญชาการในเขตอาร์กติก เพื่อเสริมความพร้อมในการป้องกันพื้นที่ชายแดนติดกับรัสเซีย โดยเพิ่มกองพันปืนใหญ่ หน่วยป้องกันภัยทางอากาศ และกองร้อยสื่อสาร ทำให้กองพลสามารถโจมตีเป้าหมายภาคพื้นดินในระยะประมาณ 40 กิโลเมตร และประสานการปฏิบัติการกับอากาศยานและเรือของนอร์เวย์และองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (NATO) ได้ จากเดิมที่มีภารกิจหลักในการลาดตระเวนและเฝ้าระวังชายแดนระยะทาง 198 กิโลเมตร ทั้งนี้ การขยายกำลังดังกล่าวสะท้อนความพยายามของนอร์เวย์ในการเพิ่มขีดความสามารถทางทหารในเขตอาร์กติกท่ามกลางความกังวลด้านความมั่นคงภายหลังสงครามในยูเครน โดยนอร์เวย์ได้เพิ่มงบประมาณกลาโหมอย่างต่อเนื่องจนคาดว่าจะคิดเป็นร้อยละ 3.17 ของ GDP ในปี 2569 จากร้อยละ 1.5 เมื่อปี 2557 ขณะที่ที่ตั้งของกองพลอยู่ห่างจากชายแดนรัสเซียประมาณ 180 กิโลเมตร และอยู่ใกล้พื้นที่ซึ่งเป็นฐานทัพสำคัญของกองเรือ Northern Fleet ของรัสเซีย

อิหร่านกำลังเผชิญแรงกดดันทั้งด้านความมั่นคงและเศรษฐกิจ

ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านอาจต้องใช้เวลานานที่จะยุติ หากพิจารณาจากท่าทีของสหรัฐฯ แม้จะไม่ได้ปฏิบัติการทางทหารในการโจมตีอิหร่านแล้ว แต่กำลังเพิ่มแรงกดดันอิหร่านด้านเศรษฐกิจให้รุนแรงมากกว่าเดิม ด้วยการตัดช่องทางการเชื่อมต่อทางเศรษฐกิจ ซึ่งสหรัฐฯ คาดหวังว่าจะทำให้อิหร่านยอมเจรจากับสหรัฐฯ  ประกอบกับเมื่อ 18 สิงหาคม 2569 ซาอุดีอาระเบีย ซึ่งดเป็นพันธมิตรของสหรัฐฯ ก็ระงับความสัมพันธ์ด้านการค้า และการเงินกับอิหร่านเช่นกันจากการที่อิหร่านยิงขีปนาวุธไปยังซาอุดีอาระเบีย อย่างไรก็ดี อิหร่านซึ่งถูกสหรัฐฯ และพันธมิตรคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจมานานก็ยังสามารถต้านทานสหรัฐฯ มาได้ตลอด ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ขู่อิหร่าน เมื่อ 20 สิงหาคม 2569 ว่า สหรัฐฯ จะยกระดับการกดดัน และโดดเดี่ยวอิหร่าน แต่ครั้งนี้สหรัฐฯ จะมุ่งเป้าไปที่ประเทศที่ให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจแก่อิหร่านทุกรูปแบบ เช่น การลักลอบขนน้ำมัน การแลกเปลี่ยนเงินตรา การถ่ายโอนพันธบัตร การใช้บริษัทแลกเปลี่ยนเงินตรา การจดทะเบียนเรือขนส่งทางพาณิชย์ และบริษัทบังหน้า นอกจากนี้ รองประธานาธิบดีเจ.ดี.แวนซ์ ของสหรัฐฯ เชื่อว่า สงครามเศรษฐกิจต่ออิหร่านครั้งใหม่นี้ จะทำให้สหรัฐฯ บรรลุเป้าหมายในการปลดอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่าน ทั้งนี้ มีข้อสังเกตว่า ประธานาธิบดีทรัมป์มีแนวโน้มจะใช้พันธมิตรเป็นเครื่องมือในการต่อสู้กับศัตรู หรือฝายตรงข้ามมากขึ้น อิหร่านก็เป็นตัวอย่างหนึ่ง โดยนายสก็อต เบสเซนต์  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ตอบรับมาตรการยกระดับการกดดันอิหร่าน…

การเยือนสหรัฐฯ ของผู้นำจีนในปลายกันยายน 2569

ในการเยือนสหรัฐฯ ของผู้นำจีนในปลายกันยายน 2569 ตามคำเชิญของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และตอบแทนที่ประธานาธิบดีทรัมป์ เยือนจีนเมื่อ พฤษภาคม 2569 แม้จะสะท้อนภาพความใกล้ชิดระหว่างมหาอำนาจของทั้งสองประเทศ แต่ก็จะเห็นภาพการต่อรองในประเด็นที่มีผลประโยชน์ร่วมกัน เช่น ด้านการค้าและเศรษฐกิจ ควบคู่ไปกับภาพความขัดแย้งในประเด็นไต้หวันที่จีนต้องยืนกรานกับสหรัฐฯ ว่าสหรัฐฯ ต้องไม่ขายอาวุธให้กับไต้หวัน  นอกจากนี้ อาจมีการหารือประเด็นอิหร่านที่สหรัฐฯ ต้องการการสนับสนุนจากจีน เพื่อกดดันอิหร่านทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ดี ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง จะไม่เข้าร่วมประชุมสมัชชาสหประชาชาติ (UNGA) ที่ นครนิวยอร์ก ใน 24 กันยายน 2569 ก่อนหน้านี้ เมื่อ กรกกฎาคม 2569 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และผู้แทนการค้าของสหรัฐฯ ได้มีการหารือกับฝ่ายจีนทางออนไลน์ในประเด็นการค้าและเศรษฐกิจ เพื่อเตรียมการที่ผู้นำจีนและสหรัฐฯ จะหารือกันในปลาย กันยายน 2569 ซึ่งมีประเด็นสำคัญ ๆ เช่น การควบคุมแร่หายากของจีน และการนำเข้าผลผลิตทางการเกษตรของสหรัฐฯ  รวมทั้งการลดอุปสรรคทางการค้าระหว่างกัน เช่น ประเด็นภาษี และการกีดกันการนำเข้าเซมิคอนดักเตอร์ที่สหรัฐฯ และจีนต่างกำหนดขึ้น อย่างไรก็ดี ผลการเยือนสหรัฐฯ และพบกับประธานาธิบดีทรัมป์ที่จะเกิดขึ้นครั้งนี้…

ไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ผบ.ทร.อาเซียน ครั้งที่ 20

ไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ผบ.ทร.อาเซียน (ASEAN Navy Chiefs’ Meeting-ANCM) ครั้งที่ 20 ระหว่าง 18-21 ส.ค.69 ที่กรุงเทพฯ ภายใต้หัวข้อหลัก “หนึ่งอาเซียน หนึ่งวิสัยทัศน์ทางทะเล ความร่วมมือทางเรือเพื่อความมั่งคั่งและยั่งยืนทางทะเลในอาเซียน” โดยมุ่งหารือแนวทางการรับมือความท้าทายเชิงยุทธศาสตร์ที่เปลี่ยนแปลงไป และการขยายกรอบความร่วมมือเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางทะเลในภูมิภาค ทั้งนี้ การประชุม ANCM เป็นเวทีระดับสูงสุดของ ทร.อาเซียน มีความสำคัญต่อการประสานยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง การเสริมสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจด้านการปฏิบัติการ ตลอดจนการรักษาเสถียรภาพตามเส้นทางเดินเรือสำคัญในภูมิภาค

เมียนมา-ไทย กระชับความร่วมมือด้านความมั่นคงหลายมิติ

  พล.อ.เยวินอู ผบ.ทสส.เมียนมา เดินทางเยือนไทยระหว่าง 19–21 ส.ค.69 เพื่อเข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการระดับสูงไทย–เมียนมา (HLC) ครั้งที่ 9 และได้พบหารือกับ พล.อ.อุกฤษฎ์ บุญตานนท์ ผบ.ทสส.ไทย เมื่อ 19 ส.ค.69 โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกระชับความร่วมมือด้านความมั่นคง โดยเฉพาะการรักษาความสงบและเสถียรภาพตามแนวชายแดนเพื่อสนับสนุนการค้าชายแดน การปราบปรามการค้าผิดกฎหมาย อาชญากรรมข้ามชาติ การลักลอบค้าอาวุธ ยาเสพติด ตลอดจนขบวนการหลอกลวงออนไลน์และการพนัน ซึ่งฝ่ายเมียนมาระบุว่าได้รื้อถอนอาคารที่เกี่ยวข้องในพื้นที่จ็อกเก (Kyaukkhet) และชเวโก๊กโก่ จ.เมียวดี รัฐกะเหรี่ยง พร้อมกำหนดการปราบปรามอาชญากรรมดังกล่าวเป็นภารกิจระดับชาติ นอกจากนี้ ทั้งสองฝ่ายยังมีความเห็นสอดคล้องต่อการส่งเสริมการฝึกอบรม การแลกเปลี่ยนกำลังพล กีฬา วัฒนธรรม และการเยือนระหว่างกัน